Sahih al-Bukhari, xadiiska 523
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ ـ هُوَ ابْنُ عَبَّادٍ ـ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَدِمَ وَفْدُ عَبْدِ الْقَيْسِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا إِنَّا مِنْ هَذَا الْحَىِّ مِنْ رَبِيعَةَ، وَلَسْنَا نَصِلُ إِلَيْكَ إِلاَّ فِي الشَّهْرِ الْحَرَامِ، فَمُرْنَا بِشَىْءٍ نَأْخُذْهُ عَنْكَ، وَنَدْعُو إِلَيْهِ مَنْ وَرَاءَنَا. فَقَالَ " آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ، وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ الإِيمَانِ بِاللَّهِ ـ ثُمَّ فَسَّرَهَا لَهُمْ شَهَادَةُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ، وَإِقَامُ الصَّلاَةِ، وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ، وَأَنْ تُؤَدُّوا إِلَىَّ خُمُسَ مَا غَنِمْتُمْ، وَأَنْهَى عَنِ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُقَيَّرِ وَالنَّقِيرِ ".
Waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Cabbaad — waana ibnu Cabbaad — oo ka weriyey Abuu Jamrah, oo ka weriyey Ibnu Cabbaas, wuxuu yiri: Wafdiga Cabdi-Qays ayaa u yimid Rasuulka Allah ﷺ waxayna dhaheen: Annagu waxaan ka nahay qabiilkan Rabiicah, mana kuu imaan karno bisha Xurmada leh mooyaane, ee amar nagu sii wax aan kaa qaadanno oo aan ugu yeerno dadka naga dambeeya. Markaasuu wuxuu yiri:
"Waxaan idinku amrayaa afar waxyaalood, waxaanan idinka reebayaa afar waxyaalood: Inaad rumeysaan Allah" — kadibna wuu u fasiray — "markhaati-furka ah inaan ilaah jirin Allah mooyaane iyo inaan anigu ahay Rasuulka Allah, oogidda salaadda, bixinta sakada, iyo inaad ii keentaan khumusta (rubuca shanaad) ee waxaad ganiimaysataan; waxaanan idinka reebayaa Dubba’, Xantam, Muqayyar, iyo Naqiir."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu barayaa mabaadi’da iimaanka, wuxuuna mamnuucayaa weelal gaar ah oo cabbitaannada lagu diyaarin jiray.
Wafdiga qabiilka Cabdul Qays waxay sheegeen inay Nabiga ﷺ booqan kareen oo keliya bilaha xurmada leh, waxayna weydiisteen tilmaamo ay dadkooda gaadhsiin karaan.
Sadaqo waajib ah oo Muslimku hantidiisa ka bixiyo marka shuruudo gaar ahi buuxsamaan.
Shan meelood meel ka mid ah hantida dagaalka lagu qabsado oo loo bixiyo sida xeerarka Islaamku dhigayaan.
Noocyo weelal ah oo waagii hore lagu khamiirin jiray cabbitaanno maanka dooriya; mamnuuciddu waxay ka hortagaysay samaysankooda iyo isticmaaliddooda.
Culimada hore waxay daliishadaan in iimaanku ka kooban yahay qirashada iimaanka iyo camallo waajib ah, oo ay ka mid yihiin salaadda iyo sakaatadu. Afarta madhab waxay aqoonsan yihiin salaadda iyo sakaatada inay waajib yihiin, waxayna ka hadlaan bixinta khumska iyagoo raacaya xeerarka hantida dagaalka lagu qabsado. Weelashaas la sheegay waa la mamnuucay sababtoo ah cabbitaanku wuu ku khamiiri karay oo maanka ayuu doorin karay; culimadu arrintan waxay ku xidhaan mamnuucidda guud ee waxyaabaha maanka dooriya, mana aha mamnuucid joogto ah oo saaran weel kasta oo qaabkaas leh.
- Baro waajibaadka aasaasiga ah ee Islaamka, aqoonta suganina si taxaddar leh ugu gudbi qoyskaaga iyo bulshadaada.
- Salaadaha ku tuko waqtiyadooda loo cayimay, sakaatadana bixi marka ay kugu waajibto.
- Ka fogow wax kasta oo maanka dooriya, oo dooro waxyaabaha ilaaliya garashadaada iyo cibaadadaada.
Werintani waxay Islaamka ku tilmaamaysaa mid ku dhisan shan tiir, sidaas darteed waxay la jaanqaadaysaa xoogga la saaray iimaanka, salaadda iyo sakaatada.
Sahih al-Bukhari · #8 (Sahih)Xadiiskani sidoo kale wuxuu qirashada iimaanka, salaadda iyo sakaatada ku magacaabayaa waajibaadyo udub-dhexaad ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.