Sahih al-Bukhari, xadiiska 5484
Waxaa weriyey Adi ibn Hatim. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Musa ibn Isma'ilwuxuu u sheegay al‑Bukhariمُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ
- 2Thabit ibn Yazidثَابِتُ بْنُ يَزِيدَ
- 3Asimعَاصِمٌ
- 4Ash‑Sha'biالشَّعْبِيِّ
- 5Adi ibn Hatimعَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا ثَابِتُ بْنُ يَزِيدَ، حَدَّثَنَا عَاصِمٌ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا أَرْسَلْتَ كَلْبَكَ وَسَمَّيْتَ فَأَمْسَكَ وَقَتَلَ، فَكُلْ، وَإِنْ أَكَلَ فَلاَ تَأْكُلْ، فَإِنَّمَا أَمْسَكَ عَلَى نَفْسِهِ، وَإِذَا خَالَطَ كِلاَبًا لَمْ يُذْكَرِ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهَا فَأَمْسَكْنَ وَقَتَلْنَ فَلاَ تَأْكُلْ، فَإِنَّكَ لاَ تَدْرِي أَيُّهَا قَتَلَ، وَإِنْ رَمَيْتَ الصَّيْدَ فَوَجَدْتَهُ بَعْدَ يَوْمٍ أَوْ يَوْمَيْنِ، لَيْسَ بِهِ إِلاَّ أَثَرُ سَهْمِكَ، فَكُلْ، وَإِنْ وَقَعَ فِي الْمَاءِ فَلاَ تَأْكُلْ ".
Waxaa weriyey Cadi bin Xaatim (Allaah ha ka raalli noqdee): Nebigu ﷺ wuxuu yiri,
"Haddii aad sii deyso eeygaaga ugaarta oo aad magacowdo Allaah markaad sii deynayso, kadibna eeygu uu qabto ugaarta oo dilo, cun. Laakiin haddii eeygu wax ka cuno, ha cunin, waayo eeygu wuxuu u qabtay naftiisa. Haddii eeygaaga ay la socdaan eeyo kale oo aan magaca Allaah lagu xusin markooda, kadibna ay qabtaan oo dilaan, ha cunin, waayo ma garanaysid midkee baa dilay. Haddii aad ganato ugaarta oo aad hesho hal maalin ama laba maalmood kadib, iyadoo aanay ku jirin wax aan ahayn raadka fallaartada, cun. Laakiin haddii biyo lagu helo, ha cunin."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Xayawaanka ugaadhsiga waa la cuni karaa haddii eeyga si sax ah loo sii daayo oo sababta dhimashadu caddahay.
Marka eeyga ugaadhsiga la sii daynayo, Alle xus, badanaana dheh ‘Bismillaah’.
Eeygu wuxuu ka cunaa ugaadhsiga; xadiisku taas ayuu sabab uga dhigay inaan la cunin.
Ma jiro tilmaam muujinaya in wax kale dhaawaceen ama dileen ugaadhsiga.
Culimada waxay arrintan ka fahmeen in la cuni karo ugaadhsiga marka ugaadhsaduhu magaca Alle ku xuso marka uu sii daynayo eey tababaran, eeyguna qabto ugaadhsiga isaga oo aan wax ka cunin. Haddii eeygu ugaadhsiga wax ka cuno, ama eeyo kale oo aan magaca Alle lagu xusin ay ugaadhsiga ku soo biiraan, waxaa shaki gelaya sida loo qabtay, sidaas darteedna sida qoraalku sheegayo lama cuni karo. Sidoo kale, haddii xayawaan fallaadhi ku dhacday mar dambe la helo, waa la cuni karaa haddii aan la arkin wax aan ahayn dhaawaca fallaadha qofka ugaadhsaday; haddii xayawaanka biyaha laga helo, xadiisku wuxuu reebayaa cunistiisa maadaama sababta dhimashadu aanay caddayn. Mad-habyada fiqigu waxay si dheeraad ah uga hadlaan shuruudaha xayawaanka ugaadhsiga, xuska magaca Alle iyo shakiga ku saabsan sababta dhimashada.
- Xus magaca Alle markaad sii daynayso eeyga ugaadhsiga, oo hubi in aanu eeygu ugaadhsiga cunin.
- Ha cunin ugaadhsiga haddii eeyo kale ay eryadeen oo aan la garanayn eeyga dilay.
- Marka aad mar dambe hesho ugaadh, si taxaddar leh u hubi in dhaawaca fallaadhaadu yahay sababta keliya ee muuqata ee dhimashada; ha cunin haddii uu biyaha ku dhacay.
Werintan Cadi ibn Xaatim waxay sidoo kale ka hadlaysaa shuruudaha lagu cuni karo ugaadh uu qabtay eey ugaadhsi.
Sahih al-Bukhari · #5485 (Sahih)Werintani waxay ka hadlaysaa helidda ugaadh la ganay muddo ka dib iyo tilmaamaha lagu garto sababta dhimashada.
Sahih al-Bukhari · #5486 (Sahih)Werintani waxay ku saabsan tahay ugaadhsiga eey tababaran iyo shuruudaha lagu cuni karo ugaadhsiga.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.