Sahih al-Bukhari, xadiiska 5486
Waxaa weriyey Adi ibn Hatim. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Adi ibn Hatim
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي السَّفَرِ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أُرْسِلُ كَلْبِي وَأُسَمِّي فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِذَا أَرْسَلْتَ كَلْبَكَ وَسَمَّيْتَ، فَأَخَذَ فَقَتَلَ فَأَكَلَ فَلاَ تَأْكُلْ، فَإِنَّمَا أَمْسَكَ عَلَى نَفْسِهِ ". قُلْتُ إِنِّي أُرْسِلُ كَلْبِي أَجِدُ مَعَهُ كَلْبًا آخَرَ، لاَ أَدْرِي أَيُّهُمَا أَخَذَهُ. فَقَالَ " لاَ تَأْكُلْ فَإِنَّمَا سَمَّيْتَ عَلَى كَلْبِكَ وَلَمْ تُسَمِّ عَلَى غَيْرِهِ ". وَسَأَلْتُهُ عَنْ صَيْدِ الْمِعْرَاضِ فَقَالَ " إِذَا أَصَبْتَ بِحَدِّهِ، فَكُلْ، وَإِذَا أَصَبْتَ بِعَرْضِهِ فَقَتَلَ، فَإِنَّهُ وَقِيذٌ، فَلاَ تَأْكُلْ ".
Waxaa wariyey Cadii bin Xaatim: Waxaan idhi,
"Rasuulka Allow (ﷺ)! Waxaan sii daayaa eeygayga ugaadha waxaanan xusaa Magaca Allah markaan sii daynayo." Nebigu (ﷺ) wuxuu yidhi, "Haddii aad sii daysato eeygaaga oo aad xusto Magaca Allah, kadibna uu qabto ugaadha oo dilo oo cuno, ha cunin, sababtoo ah isaga ayaa naftiisa u qabtay." Waxaan idhi, "Mararka qaarkood markaan sii daayo eeygayga, waxaan la kulmaa eey kale mana garanayo keebaa qabtay ugaadha." Wuxuu yidhi, "Ha cunin, sababtoo ah Magaca Allah waxaad ku xustay eeygaaga kaliya, kumana xusin eeyga kale." Kadib waxaan weydiiyey ugaadha lagu dilo Mi'rad-ka. Wuxuu yidhi, "Haddii aad ku disho qarkiisa fiiqan, cun; laakiin haddii aad ku disho dhinaciisa ballaadhan oo uu dhinto, waa mid la tumay (la dilay iyadoon la gowracin), ee ha cunin."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Xayawaanka ugaarta ah waxaa la cuni karaa oo keliya marka ugaarsiga si sax ah loo fuliyo.
Ul ugaarsi ama shay la mid ah oo leh caarad ama af fiiqan.
Xayawaan ku dhintay jug xooggan oo kaga dhacday dhinaca ballaadhan, ee aan ku dhiman dhaawac wax gooya.
Culimada hore waxay ka fahmeen in ugaadhsadaha marka uu sii daayo eeygiisa tababaran uu magaca Allah ku xuso. Ha cunin ugaadha haddii eeygu wax ka cunay, waayo taasi waxay muujinaysaa inuu naftiisa u ugaarsaday. Haddii eey labaad la socdo oo aan la hubin eeyga qabtay xayawaanka, isla taxaddarkaas ayaa la raacayaa. Marka la adeegsanayo mi'rad, ugaadhu waa bannaan tahay haddii dhinaca fiiqan uu dilay; haddii ay ku dhimato dhinaca ballaadhan, waxaa loo tixgeliyaa mid jug ku dhintay. Madhhabyada fiqhigu waxay faahfaahin ka bixiyaan xeerarkan, hase yeeshee waxay aqoonsan yihiin farqiga u dhexeeya dhaawac goyn ah oo dila iyo jug dishay xayawaanka.
- Markaad sii daynayso eeygaaga ugaarsiga, magaca Allah ku xus.
- Ha cunin ugaadha haddii eeygaagu wax ka cunay ama aan la hubin eeyga qabtay.
- Hubi waxa dilay xayawaanka: dhaawac goyn ah iyo jug dishay oo kaga dhacday dhinaca ballaadhan way kala duwan yihiin.
Werintan uu Adi ibn Xaatim soo weriyey waxay ka hadlaysaa shuruudo la xiriira cunista ugaadha uu qabto eeyga ugaarsiga.
Sahih al-Bukhari · #5487 (Sahih)Werintan sidoo kale, Adi ibn Xaatim wuxuu Nebiga ﷺ wax ka weydiinayaa xeerarka ugaarsiga.
Sahih al-Bukhari · #5476 (Sahih)Isla silsiladda werintu waxay soo gudbinaysaa tilmaamo dheeraad ah oo ku saabsan eeyga lagu sii daayo ugaadha.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.