Sahih al-Bukhari, xadiiska 5760
Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Qutaybawuxuu u sheegay al‑Bukhariقُتَيْبَةُ
- 2Malikمَالِكٍ
- 3Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 4Abu Salamaأَبِي سَلَمَةَ
- 5Abu Hurayraأَبِي هُرَيْرَةَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ امْرَأَتَيْنِ، رَمَتْ إِحْدَاهُمَا الأُخْرَى بِحَجَرٍ فَطَرَحَتْ جَنِينَهَا، فَقَضَى فِيهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِغُرَّةٍ عَبْدٍ أَوْ وَلِيدَةٍ. وَعَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَضَى فِي الْجَنِينِ يُقْتَلُ فِي بَطْنِ أُمِّهِ بِغُرَّةٍ عَبْدٍ أَوْ وَلِيدَةٍ. فَقَالَ الَّذِي قُضِيَ عَلَيْهِ كَيْفَ أَغْرَمُ مَنْ لاَ أَكَلَ، وَلاَ شَرِبَ، وَلاَ نَطَقَ، وَلاَ اسْتَهَلَّ، وَمِثْلُ ذَلِكَ بَطَلْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّمَا هَذَا مِنْ إِخْوَانِ الْكُهَّانِ ".
Abuu Hurayrah (رضي الله عنه) wuxuu ka wariyey: Laba dumar ah ayaa isku dhacday, midkoodna waxay midda kale ku tuurtay dhagax caloosha, taas oo keentay in ilmuhu ka soo dhaco. Nebigu ﷺ wuxuu xukumay in dhibbanaha la siiyo addoon ama addoomad sidii magdhow (diyah). Ibn Shihaab wuxuu ka wariyey Saciid bin Al-Musayyab: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu xukumay in haddii ilmaha lagu dilo hooyadiis uurkeeda, dembiilaha laga rabo addoon ama addoomad. Markaas kii xukunka lagu riday ayaa yiri:
"Sideen u bixinayaa magdhow qof aan cunin, aan cabin, aan hadlin, aan qaylin? Arrin noocaas oo kale ah waa been abuur!" Rasuulka Allah ﷺ ayaa markaas yiri: "Kani waa mid ka mid ah walaalaha faaliyeyaasha."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Luminta uurjiifka ee ka dhalata rabshad waxay keenaysaa mag cayiman.
Laba haween ah ayaa murmay; midkood ayaa tan kale caloosha kaga dhufatay dhagax, dabadeedna waxay lumisay uurjiifkeedii. Gabadha falka samaysay ayaa markaas diidday magtii lagu xukumay.
Mag cayiman oo laga bixiyo luminta uurjiif; halkan waxaa lagu sheegay addoon lab ama dheddig ah.
Ilmo aan weli dhalan oo ku koraya uurka.
Dad sheegta inay og yihiin waxyaalaha qarsoon ama wax sii saadaalin karaan; Nebigu ﷺ wuxuu ku cambaareeyay doodda ninka inay la mid tahay hadalladooda marin-habaabinta ah.
Fuquhada hore waxay werintan ka soo saareen in luminta uurjiifka ee rabshad ku timaadda ay keenayso mag sharci ah, xitaa haddii ilmuhu dhalashada ka dib aanu muujin calaamado nololeed. Magta werinta waxaa loogu yeedhay ghurra. Madhaahibta fiqhigu waxay ka doodeen shuruudaha saxda ah iyo sida loo qaybiyo, iyagoo tixraacaya werinno kale iyo xeerar sharci. Jawaabta diidmada leh ee Nebiga ﷺ waxay sidoo kale ina baraysaa in magtu aanay meesha ka bixin sababta oo keliya ah in uurjiifku aanu weli wax cunin, hadlin ama ooyin.
- Ka fogow rabshadda, marka khilaaf yimaaddana wakhti hore caawimo ka raadso dhexdhexaadiye lagu kalsoon yahay.
- Mas’uul ka noqo dhibaatada ka dhalata falkaaga, arrinta xallinteedana u daa garsoorayaasha awoodda u leh.
- Ha ku qiimayn nolosha uurjiifka calaamado muuqda sida hadalka ama oohinta.
Werintan saxiixa ahi waxay ka warramaysaa isla dhacdada, waxayna xaqiijinaysaa xukunka magta ilmaha lumay.
Sahih al-Bukhari · #5758 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay soo gudbinaysaa isla muranka iyo magta la cayimay, iyadoo ku jirta qaab werin oo la xidhiidha.
Sahih al-Bukhari · #5761 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay ka hadlaysaa xaalad kale oo mag dhiig ah, waxayna caddaynaysaa sida taxaddarka leh ee Nebigu ﷺ uga xukumi jiray dhaawaca iyo dhimashada.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.