Sahih al-Bukhari, xadiiska 5758
Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Sa'id ibn Ufayrwuxuu u sheegay al‑Bukhariسَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ
- 2Al‑Laythاللَّيْثُ
- 3Abd ar‑Rahman ibn Khalidعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ خَالِدٍ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Abu Salamaأَبِي سَلَمَةَ
- 6Abu Hurayraأَبِي هُرَيْرَةَ
- 7Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ خَالِدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَضَى فِي امْرَأَتَيْنِ مِنْ هُذَيْلٍ اقْتَتَلَتَا، فَرَمَتْ إِحْدَاهُمَا الأُخْرَى بِحَجَرٍ، فَأَصَابَ بَطْنَهَا وَهْىَ حَامِلٌ، فَقَتَلَتْ وَلَدَهَا الَّذِي فِي بَطْنِهَا فَاخْتَصَمُوا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَضَى أَنَّ دِيَةَ مَا فِي بَطْنِهَا غُرَّةٌ عَبْدٌ أَوْ أَمَةٌ، فَقَالَ وَلِيُّ الْمَرْأَةِ الَّتِي غَرِمَتْ كَيْفَ أَغْرَمُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ لاَ شَرِبَ، وَلاَ أَكَلَ، وَلاَ نَطَقَ، وَلاَ اسْتَهَلَّ، فَمِثْلُ ذَلِكَ يُطَلّ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِنَّمَا هَذَا مِنْ إِخْوَانِ الْكُهَّانِ ".
Waxaa nooga warramay Saciid bin Cufayr, waxaa nooga warramay Al-Layth, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Cabdiraxmaan bin Khaalin, oo ka weriyey Ibn Shihaab, oo ka weriyey Abuu Salama, oo ka weriyey Abuu Hurayra, in Rasuulka Alle ﷺ uu xukumay laba dumar ah oo reer Hudhayl ah oo dagaallamay. Midkood ayaa midda kale dhagax ku tuurtay, kaasoo ku dhacay caloosheeda iyadoo uur leh, waxayna dishay ilmihii caloosheeda ku jiray. Markaasay Nabiga ﷺ u dacwoodeen, wuxuuna xukumay in magta ilmaha caloosheeda ku jira ay tahay ghurrah—addoon ama addoomad. Markaasaa waliga gabadha la ganaaxay wuxuu yiri:
"Sidee baan u bixinayaa, Rasuulkii Allow ﷺ, magta cid aan wax cabin, wax cunin, hadlin, oo aan qaylin? Arrin noocaas ah waa in la tirtiraa!" Laakiin Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Kani waa mid ka mid ah walaalaha faaliyeyaasha."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nolosha aan dhalan waxay leedahay magdhow dhiig oo la aqoonsan yahay, waxayna mudan tahay caddaalad.
Magdhow maaliyadeed oo shareecadu u dejisay luminta naf ama dhaawac jirka ah.
Magdhowga luminta uurjiifka; werintan waxaa lagu sheegay addoon lab ama addoonad.
Dad sheegta inay leeyihiin aqoon qarsoon. Nebigu ﷺ wuxuu diiday doodda bixiyaha, isagoo ku tilmaamay hadal la yaqaan oo marin-habaabin iyo faal isugu jira.
Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in luminta uurjiifka ee rabshaddu sababto ay keenayso magdhow sharci ah, xitaa haddii ilmuhu aanu weli wax cunin, wax cabbin ama ooyin. Werintu waxay sidoo kale baraysaa in qaadigu khilaafka ku xukumo caddayn iyo caddaalad, isla markaana diidmo dareen ku dhisan aanay meesha ka saarin xaq la sugay. Madhhabyadu waxay ka doodeen shuruudaha gaarka ah iyo sida ghurrada loo qaybinayo, iyagoo tixraacaya werintan iyo kuwo kale.
- Dhaawaca iyo luminta nolosha aan dhalan si dhab ah u qaado, khilaafkana si caddaalad ah ha loo xalliyo.
- Xukunka ku salee caddayn iyo xaq, ee ha ku salayn diidmo hadal ahaan loo jeediyey.
- Marka ay dhacdo rabshad ama khilaaf culus, si degdeg ah ula xiriir hay’adaha awoodda u leh.
Werintani sidoo kale waxay ka warramaysaa khilaafka labada haween ah iyo ghurrada oo ah magdhowga uurjiifka.
Sahih al-Bukhari · #5760 (Sahih)Halkan sidoo kale waxaa lagu weriyey xukunka magdhowga dhiigga ee ilmaha aan weli dhalan; noocyada werintu waxay si wadajir ah u caddaynayaan xukunka sharciyeed.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.