Hordhac · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 6073

Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Hordhac
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Aisha

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي عَوْفُ بْنُ مَالِكِ بْنِ الطُّفَيْلِ ـ هُوَ ابْنُ الْحَارِثِ وَهْوَ ابْنُ أَخِي عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لأُمِّهَا ـ أَنَّ عَائِشَةَ حُدِّثَتْ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ قَالَ فِي بَيْعٍ أَوْ عَطَاءٍ أَعْطَتْهُ عَائِشَةُ وَاللَّهِ لَتَنْتَهِيَنَّ عَائِشَةُ، أَوْ لأَحْجُرَنَّ عَلَيْهَا‏.‏ فَقَالَتْ أَهُوَ قَالَ هَذَا قَالُوا نَعَمْ‏.‏ قَالَتْ هُوَ لِلَّهِ عَلَىَّ نَذْرٌ، أَنْ لاَ أُكَلِّمَ ابْنَ الزُّبَيْرِ أَبَدًا‏.‏ فَاسْتَشْفَعَ ابْنُ الزُّبَيْرِ إِلَيْهَا، حِينَ طَالَتِ الْهِجْرَةُ فَقَالَتْ لاَ وَاللَّهِ لاَ أُشَفِّعُ فِيهِ أَبَدًا، وَلاَ أَتَحَنَّثُ إِلَى نَذْرِي‏.‏ فَلَمَّا طَالَ ذَلِكَ عَلَى ابْنِ الزُّبَيْرِ كَلَّمَ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الأَسْوَدِ بْنِ عَبْدِ يَغُوثَ، وَهُمَا مِنْ بَنِي زُهْرَةَ، وَقَالَ لَهُمَا أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ لَمَّا أَدْخَلْتُمَانِي عَلَى عَائِشَةَ، فَإِنَّهَا لاَ يَحِلُّ لَهَا أَنْ تَنْذُرَ قَطِيعَتِي‏.‏ فَأَقْبَلَ بِهِ الْمِسْوَرُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ مُشْتَمِلَيْنِ بِأَرْدِيَتِهِمَا حَتَّى اسْتَأْذَنَا عَلَى عَائِشَةَ فَقَالاَ السَّلاَمُ عَلَيْكِ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ، أَنَدْخُلُ قَالَتْ عَائِشَةُ ادْخُلُوا‏.‏ قَالُوا كُلُّنَا قَالَتْ نَعَمِ ادْخُلُوا كُلُّكُمْ‏.‏ وَلاَ تَعْلَمُ أَنَّ مَعَهُمَا ابْنَ الزُّبَيْرِ، فَلَمَّا دَخَلُوا دَخَلَ ابْنُ الزُّبَيْرِ الْحِجَابَ، فَاعْتَنَقَ عَائِشَةَ وَطَفِقَ يُنَاشِدُهَا وَيَبْكِي، وَطَفِقَ الْمِسْوَرُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ يُنَاشِدَانِهَا إِلاَّ مَا كَلَّمَتْهُ وَقَبِلَتْ مِنْهُ، وَيَقُولاَنِ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَمَّا قَدْ عَلِمْتِ مِنَ الْهِجْرَةِ، فَإِنَّهُ لاَ يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلاَثِ لَيَالٍ‏.‏ فَلَمَّا أَكْثَرُوا عَلَى عَائِشَةَ مِنَ التَّذْكِرَةِ وَالتَّحْرِيجِ طَفِقَتْ تُذَكِّرُهُمَا نَذْرَهَا وَتَبْكِي وَتَقُولُ إِنِّي نَذَرْتُ، وَالنَّذْرُ شَدِيدٌ‏.‏ فَلَمْ يَزَالاَ بِهَا حَتَّى كَلَّمَتِ ابْنَ الزُّبَيْرِ، وَأَعْتَقَتْ فِي نَذْرِهَا ذَلِكَ أَرْبَعِينَ رَقَبَةً‏.‏ وَكَانَتْ تَذْكُرُ نَذْرَهَا بَعْدَ ذَلِكَ فَتَبْكِي، حَتَّى تَبُلَّ دُمُوعُهَا خِمَارَهَا‏.‏

Tarjumaad

Caa’isho (xaaskii Nabiga ﷺ) waxay ka warantay in loo sheegay in Cabdullaahi bin Az-Zubayr (markuu maqlay inay wax iibinayso ama hadiyad bixinayso) uu yiri:

"Wallaahi, haddii aanay Caa’isho arrintan ka joogsan, waxaan ku dhawaaqi doonaa inaanay xaq u lahayn inay maamusho hantideeda." Waxaan iri: "Ma sidaas buu yiri (Cabdullaahi bin Az-Zubayr)?" Waxay yiraahdeen (dadkii): "Haa." Caa’isho waxay tiri: "Waxaan ku dhaartay Allaah inaanan weligey la hadli doonin Ibnu Az-Zubayr." Markii qaadacadaasi ay dheeraatay, Cabdullaahi bin Az-Zubayr wuxuu dalbaday in loo kala dab qaado, laakiin waxay tiri: "Wallaahi, cidna kama aqbali doono shafeeco (dhexdhexaadin) isaga dartiis, mana jebin doono dhaarteyda anigoo dembi galaya." Markii xaaladdani ay ku dheeraatay Ibnu Az-Zubayr (oo ay ku adkaatay), wuxuu la hadlay Al-Miswar bin Makhrama iyo Cabdiraxmaan bin Al-Aswad bin Cabdi Yaghuth, oo ka tirsanaa qabiilka Bani Zuhra, wuxuuna ku yiri: "Waxaan idinku dhaariyey Allaah, ii ogolaada inaan galo guriga Caa’isho, sababtoo ah uma banaana iyada inay ku dhaarato inay xiriirka iga goyso." Markaasay Al-Miswar iyo Cabdiraxmaan, iyagoo marooyinkooda huwan, u tageen Caa’isho si ay u weydiistaan ogolaansho, waxayna yiraahdeen: "Assalaamu Calaykum wa Raxmatullaahi wa Barakaatuhu, ma soo geli karnaa?" Caa’isho waxay tiri: "Soo gala." Waxay yiraahdeen: "Dhammaanteen?" Waxay tiri: "Haa, soo wada gala," iyadoo aan ogayn in Ibnu Az-Zubayr uu la socdo. Markay gudaha galeen, Ibnu Az-Zubayr wuxuu galay daaha gadaashiisa, wuxuuna qabsaday Caa’isho isagoo bilaabay inuu baryo oo ooyo. Al-Miswar iyo Cabdiraxmaan ayaa iyaguna bilaabay inay ka codsadaan inay la hadasho oo ka aqbasho towbadkeenkiisa. Waxay ku yiraahdeen: "Nabigu ﷺ wuxuu reebay waxaad ka ogtahay qaadacada (inaan lala hadlin walaalkaaga Muslimka ah), maxaa yeelay uma banaana Muslim inuu qaadaco walaalkiis wax ka badan saddex habeen." Markay ku badiyeen xusuusinta (fadliga xiriirka qaraabada iyo cafiska dembiyada) oo ay ku ciriiriyeen, waxay bilowday inay xusuusiso dhaarkeeda iyadoo ooyaysa, waxayna tiri: "Waan dhaartay, dhaartuna waa mid culus." Ma aysan ka harin ilaa ay la hadashay Cabdullaahi bin Az-Zubayr, waxayna dhaarkeedii ku furatay inay xorayso afartan addoon. Intaas kadib, markasta oo ay xusuusato dhaarkeeda, way ooyi jirtay ilaa ilmada ay ka qoysay khimaarkeeda.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Caa’isha waxay soo celisay xiriirkii qaraabada, waxayna nidarkeeda kaga furtay kafaaro.

Asalka iyo sababta

Cabdullaahi ibn az-Zubayr ayaa ka horyimid iib ama hadiyad ay Caa’isha samaysay, wuxuuna ku gooddiyey in awooddeeda wax-ku-qabasho la xaddido. Markaas ayay ku dhaaratay inay xiriirka qaraabonimo isaga u jari doonto. Dhexdhexaadin ka dib, mar kale ayay la hadashay, waxayna nidarkeeda kaga furtay inay xoreysay afartan addoon.

Erayada adag oo la sharxay
Nidar (nadhr)

Ballan Alle loo qaado in wax la sameeyo ama laga tago.

Goynta xiriirka qaraabada

In xiriirka lala leeyahay qaraabo la jaro oo la dayaco xidhidhka qaraabonimo.

Xoreyn

In qof addoonsan la sii daayo; Caa’isha waxay tan u samaysay kafaaro ahaan nidarkeeda.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in aan la fulin nidar lagu ballanqaaday fal xaaraan ah; qofkii jebiya nidar sax ahna waa inuu bixiyo kafaarada la faray. Xiriirka qaraabada looma jari karo muddo dheer cadho darteed. Afarta madhab ee Sunnigu waxay xeerarka faahfaahsan ee nidarrada iyo kafaarada ka baaraan-degaan daliillada khuseeya; werintani keligeed ma bixiso sharraxaad dhammaystiran oo dhammaan faahfaahinta ah. Caa’isha oo xoraysay afartan qof waxay muujinaysaa sida ay uga go’nayd inay si dhab ah u saxdo nidarkeeda.

Casharrada maanta
  1. Ha u oggolaan khilaafka qoyska inuu sii dheeraado; waqtigeeda raadso dhexdhexaadiye daacad ah oo xiriirka soo celiya.
  2. Ha ku dhaaran adigoo cadho qaba: haddii nidarku kuu horseedayo dembi, talo aqoon leh ka raadso kafaarada saxda ah.
  3. Qofka la dhaawacay wuxuu ka qayb qaadan karaa heshiisiinta isaga oo aan murugada dafirsan; raalli-geliya oo is-dhageysta.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.