Idan Waydiinta · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 6280

Waxaa weriyey Sahl ibn Sa'd. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Idan Waydiinta
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Sahl ibn Sa'd

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ مَا كَانَ لِعَلِيٍّ اسْمٌ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ أَبِي تُرَابٍ، وَإِنْ كَانَ لَيَفْرَحُ بِهِ إِذَا دُعِيَ بِهَا، جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْتَ فَاطِمَةَ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ فَلَمْ يَجِدْ عَلِيًّا فِي الْبَيْتِ فَقَالَ ‏"‏ أَيْنَ ابْنُ عَمِّكِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَتْ كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ شَىْءٌ، فَغَاضَبَنِي فَخَرَجَ فَلَمْ يَقِلْ عِنْدِي‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لإِنْسَانٍ ‏"‏ انْظُرْ أَيْنَ هُوَ ‏"‏ فَجَاءَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هُوَ فِي الْمَسْجِدِ رَاقِدٌ‏.‏ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ مُضْطَجِعٌ، قَدْ سَقَطَ رِدَاؤُهُ عَنْ شِقِّهِ، فَأَصَابَهُ تُرَابٌ، فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمْسَحُهُ عَنْهُ ـ وَهْوَ يَقُولُ ‏"‏ قُمْ أَبَا تُرَابٍ، قُمْ أَبَا تُرَابٍ ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid, waxaa nooga warramay Cabdul-Casiis bin Abii Xaazim, oo ka weriyey Abii Xaazim, oo ka weriyey Sahl bin Sacad, wuxuu yiri: Ma jirin magac Cali ka jeclaa Abu Turaab, wuuna ku farxi jiray markii lagu yeero. Rasuulka Allah ﷺ ayaa yimid guriga Faadumo — calayha as-salaam — mana uusan ku helin Cali guriga dhexdiisa. Markaas buu weydiiyey:

"Xaggee jiraa ina adeerkaa?" Waxay tiri: "Wax baa naga dhex dhacay, markaas buu iga xanaaqay oo baxay isagoon duhurka igu seexan." Rasuulka Allah ﷺ ayaa qof ku yiri: "Eeg meesha uu joogo." Qofkii baa yimid oo yiri: "Rasuulkii Allow ﷺ, masaajidka ayuu ku hurdaa." Rasuulka Allah ﷺ baa tagay isagoo jiifa, maradiisuna dhinac ka dhacday, ciidna way ku dhegtay. Rasuulka Allah ﷺ baa ka tirtirayey ciidda isagoo leh: "Kac Abu Turaabow, kac Abu Turaabow!"

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabiga ﷺ wuxuu khilaaf guur ku dejiyey naxariis iyo naanays kalgacal leh.

Asalka iyo sababta

Qoraalku wuxuu sheegayaa in Cali iyo Faadumo ay is afgaran waayeen. Cali wuu baxay oo masaajidka ayuu ku nastay; Nabiga ﷺ ayaa u tegay, wuxuuna si kalgacal leh ugu yeeray Abuu Turaab.

Erayada adag oo la sharxay
Abuu Turaab

Macne ahaan: ‘aabbaha ciidda’. Naanaystani waxay halkan tilmaamaysay ciidda ku taalay jirka Cali.

Qayluulo

Nasasho gaaban oo maalintii la qaato; sheekada dhexdeeda Cali caadi ahaan wuxuu ku qaadan jiray agta Faadumo.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore, oo uu ka mid yahay Ibnu Xajar, waxay tilmaameen in Nabiga ﷺ xiisadaha guriga ugu wajihi jiray dabacsanaan iyo daryeel shakhsi ah. Sheekadu waxay muujinaysaa in naanays kalgacal leh ay muujin karto jacayl, iyo in ninka lagu tilmaami karo inuu yahay ina-adeerka xaaskiisa. Tani marmarsiiyo uma aha khilaafka, balse waxay tusaysaa hab nabdoon oo ixtiraam leh oo xiriirka lagu soo celiyo.

Casharrada maanta
  1. Khilaafka guriga ugu wajaho dabacsanaan, oo qofka kale u tag halkii aad kala fogaanshaha sii kordhin lahayd.
  2. Adeegso hadal diirran oo ixtiraam leh oo muujinaya kalgacal, xataa marka qofku dareemayo raaxo-darro.
  3. Muuji daryeel wax-ku-ool ah: weydii qofku meesha uu joogo, kana caawi marka loo baahdo.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.