Sahih al-Bukhari, xadiiska 6286
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Aisha
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُوسَى، عَنْ أَبِي عَوَانَةَ، حَدَّثَنَا فِرَاسٌ، عَنْ عَامِرٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ أُمُّ الْمُؤْمِنِينَ، قَالَتْ إِنَّا كُنَّا أَزْوَاجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عِنْدَهُ جَمِيعًا، لَمْ تُغَادَرْ مِنَّا وَاحِدَةٌ، فَأَقْبَلَتْ فَاطِمَةُ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ تَمْشِي، لاَ وَاللَّهِ مَا تَخْفَى مِشْيَتُهَا مِنْ مِشْيَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا رَآهَا رَحَّبَ قَالَ " مَرْحَبًا بِابْنَتِي ". ثُمَّ أَجْلَسَهَا عَنْ يَمِينِهِ أَوْ عَنْ شِمَالِهِ، ثُمَّ سَارَّهَا فَبَكَتْ بُكَاءً شَدِيدًا، فَلَمَّا رَأَى حُزْنَهَا سَارَّهَا الثَّانِيَةَ إِذَا هِيَ تَضْحَكُ. فَقُلْتُ لَهَا أَنَا مِنْ بَيْنِ نِسَائِهِ خَصَّكِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالسِّرِّ مِنْ بَيْنِنَا، ثُمَّ أَنْتِ تَبْكِينَ، فَلَمَّا قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَأَلْتُهَا عَمَّا سَارَّكِ قَالَتْ مَا كُنْتُ لأُفْشِيَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سِرَّهُ. فَلَمَّا تُوُفِّيَ قُلْتُ لَهَا عَزَمْتُ عَلَيْكِ بِمَا لِي عَلَيْكِ مِنَ الْحَقِّ لَمَّا أَخْبَرْتِنِي. قَالَتْ أَمَّا الآنَ فَنَعَمْ. فَأَخْبَرَتْنِي قَالَتْ أَمَّا حِينَ سَارَّنِي فِي الأَمْرِ الأَوَّلِ، فَإِنَّهُ أَخْبَرَنِي أَنَّ جِبْرِيلَ كَانَ يُعَارِضُهُ بِالْقُرْآنِ كُلَّ سَنَةٍ مَرَّةً " وَإِنَّهُ قَدْ عَارَضَنِي بِهِ الْعَامَ مَرَّتَيْنِ، وَلاَ أَرَى الأَجَلَ إِلاَّ قَدِ اقْتَرَبَ، فَاتَّقِي اللَّهَ وَاصْبِرِي، فَإِنِّي نِعْمَ السَّلَفُ أَنَا لَكَ ". قَالَتْ فَبَكَيْتُ بُكَائِي الَّذِي رَأَيْتِ، فَلَمَّا رَأَى جَزَعِي سَارَّنِي الثَّانِيَةَ قَالَ " يَا فَاطِمَةُ أَلاَ تَرْضَيْنَ أَنْ تَكُونِي سَيِّدَةَ نِسَاءِ الْمُؤْمِنِينَ ـ أَوْ ـ سَيِّدَةَ نِسَاءِ هَذِهِ الأُمَّةِ ".
Waxaa nooga warramay Muusa, oo ka weriyey Abuu Cawaanah, waxaa nooga warramay Firaas, oo ka weriyey Caamir, oo ka weriyey Masruuq: Waxaa ii warrantay Caa’isho, Hooyada Mu’miniinta, iyadoo tiri:
“Annagoo ah dhammaan xaasaskii Nabiga ﷺ oo ag fadhiya, mid naga mid ahna aanay ka tagin, ayaa timid Faadumo — nabadgelyo korkiisa ha ahaatee — iyadoo socota. Wallaahi, socodkeedu kama duwanayn socodka Rasuulka Allah ﷺ. Markii uu arkay ayuu soo dhaweeyey oo yidhi, ‘Soo dhawoow gabadhaydii!’ Kadibna wuxuu fadhiisiyey midigtiisa ama bidixdiisa, wuuna u sheekeeyey (sir buu u sheegay), markaasay aad u ooyday. Markii uu arkay murugadeeda, markii labaad ayuu sir kale u sheegay, markaasay qososhay. Aniga oo keliya oo ka mid ah xaasaskiisa ayaa ku idhi, ‘Rasuulka Allah ﷺ adiga ayuu kugu doortay sirta dhexdeenna, haddana waad ooyaysaa?’ Markii uu Rasuulka Allah ﷺ kacay (oo tegey), ayaan weydiiyey, ‘Maxuu kuu sheegay?’ Waxay tidhi, ‘Ma faafinayo sirta Rasuulka Allah ﷺ.’ Laakiin markii uu geeriyooday, waxaan ku idhi, ‘Waxaan kugu dhaariyey xaqqa aan kugu leeyahay, ii sheeg.’ Waxay tidhi, ‘Hadda waayahay.’ Kadibna way ii warrantay oo tidhi, ‘Markii ugu horreysay ee uu ii sheekeeyey, wuxuu ii sheegay in Jibriil sanad walba mar kula celcelin jiray Qur’aanka, laakiin sannadkan laba jeer ayuu ila celiyey, mana arko ajalkayga mooyee inuu soo dhowaaday. Ee Allah ka baq oo samir, anigu waxaan kuu ahay hormuud wanaagsan (Aakhiro).’ Faadumo waxay tidhi, ‘Markaasaan ooyay sidii aad aragtay. Markii uu arkay calaacalkayga, ayuu markii labaad sir ii sheegay oo yidhi, ‘Faadumay, ma ku raalli gelinaysaa inaad noqoto sayidadda dumarka mu’miniinta — ama — sayidadda dumarka Ummadan?’”
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nebi ﷺ wuxuu Faadumo u sheegay in dhammaadkiisu soo dhow yahay, wuuna u qalbi qaboojiyey.
Jibriil wuxuu Nebiga ﷺ la akhrin jiray Qur’aanka la soo dejiyey, kana wada hadli jiray.
Nebigu ﷺ wuxuu ula jeeday inuu dhiman doono ka hor Faadumo, kana hor mari doono Aakhiro.
Waa sharaf gaar ah iyo darajo sare oo Nebigu ﷺ ugu bishaareeyey Faadumo.
Culimadu waxay riwaayaddan ka fahmeen fadliga iyo darajada gaarka ah ee Faadumo, iyo sidoo kale muhiimadda samirka iyo Alle-ka-cabsiga marka murugo timaaddo. Riwaayaddu waxay kaloo muujinaysaa in hadallada sirta ah la dhowro: Faadumo sirta ma aysan sheegin ilaa Nebigu ﷺ geeriyooday oo ay oggolaansho siisay. Oohinteeda iyo dabadeed qosolkeedu waxay muujinayaan falcelinteeda ku aaddan warka geeridiisa soo dhow iyo qalbi-qaboojintii uu u fidiyey.
- Ilaali xogta sirta ah, hana wadaagin ilaa laguu oggolaado.
- Murugada ku muuji samir, dadka aad jeceshahayna ku garab istaag hadallo daacad ah oo qalbi qaboojinaya.
- Aqoonso fadliga xubnaha qoyska, ula dhaqanna diirran iyo ixtiraam.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.