Sahih al-Bukhari, xadiiska 6285
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Aisha
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُوسَى، عَنْ أَبِي عَوَانَةَ، حَدَّثَنَا فِرَاسٌ، عَنْ عَامِرٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ أُمُّ الْمُؤْمِنِينَ، قَالَتْ إِنَّا كُنَّا أَزْوَاجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عِنْدَهُ جَمِيعًا، لَمْ تُغَادَرْ مِنَّا وَاحِدَةٌ، فَأَقْبَلَتْ فَاطِمَةُ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ تَمْشِي، لاَ وَاللَّهِ مَا تَخْفَى مِشْيَتُهَا مِنْ مِشْيَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا رَآهَا رَحَّبَ قَالَ " مَرْحَبًا بِابْنَتِي ". ثُمَّ أَجْلَسَهَا عَنْ يَمِينِهِ أَوْ عَنْ شِمَالِهِ، ثُمَّ سَارَّهَا فَبَكَتْ بُكَاءً شَدِيدًا، فَلَمَّا رَأَى حُزْنَهَا سَارَّهَا الثَّانِيَةَ إِذَا هِيَ تَضْحَكُ. فَقُلْتُ لَهَا أَنَا مِنْ بَيْنِ نِسَائِهِ خَصَّكِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالسِّرِّ مِنْ بَيْنِنَا، ثُمَّ أَنْتِ تَبْكِينَ، فَلَمَّا قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَأَلْتُهَا عَمَّا سَارَّكِ قَالَتْ مَا كُنْتُ لأُفْشِيَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سِرَّهُ. فَلَمَّا تُوُفِّيَ قُلْتُ لَهَا عَزَمْتُ عَلَيْكِ بِمَا لِي عَلَيْكِ مِنَ الْحَقِّ لَمَّا أَخْبَرْتِنِي. قَالَتْ أَمَّا الآنَ فَنَعَمْ. فَأَخْبَرَتْنِي قَالَتْ أَمَّا حِينَ سَارَّنِي فِي الأَمْرِ الأَوَّلِ، فَإِنَّهُ أَخْبَرَنِي أَنَّ جِبْرِيلَ كَانَ يُعَارِضُهُ بِالْقُرْآنِ كُلَّ سَنَةٍ مَرَّةً " وَإِنَّهُ قَدْ عَارَضَنِي بِهِ الْعَامَ مَرَّتَيْنِ، وَلاَ أَرَى الأَجَلَ إِلاَّ قَدِ اقْتَرَبَ، فَاتَّقِي اللَّهَ وَاصْبِرِي، فَإِنِّي نِعْمَ السَّلَفُ أَنَا لَكَ ". قَالَتْ فَبَكَيْتُ بُكَائِي الَّذِي رَأَيْتِ، فَلَمَّا رَأَى جَزَعِي سَارَّنِي الثَّانِيَةَ قَالَ " يَا فَاطِمَةُ أَلاَ تَرْضَيْنَ أَنْ تَكُونِي سَيِّدَةَ نِسَاءِ الْمُؤْمِنِينَ ـ أَوْ ـ سَيِّدَةَ نِسَاءِ هَذِهِ الأُمَّةِ ".
Waxaa nooga warramay Muusa, oo ka weriyey Abuu Cawaanah, waxaa nooga warramay Firaas, oo ka weriyey Caamir, oo ka weriyey Masruuq: Waxaa ii warramay Ca’ishah, Hooyada Mu’miniinta, oo tiri:
"Annaga oo ah xaasaskii Nebiga ﷺ dhammaanteen waanu wada joognay, mid naga mid ahna kama aanay tagin, markaa ayaa timid Faadumo — naxariis korkiisa ha ahaato — iyadoo socota. Wallaahi, socodkeedu kama duwanayn socodka Rasuulka Allah ﷺ. Markii uu arkay ayuu soo dhaweeyey oo yiri: 'Soo dhawoow gabadhaydiyey!' Kadibna wuxuu fariisiyey midigtiisa ama bidixdiisa, wuuna la sirtay, markaasay aad u ooyday. Markii uu arkay murugadeeda, ayuu mar labaad la sirtay, markaasay qososhay. Aniga oo keliya ayaan xaasaskiisa ka dhex weydiiyey: Rasuulka Allah ﷺ adiguu kula sirtay annaga dhexdeena, haddana waad ooyaysaa? Markii uu kacay Rasuulka Allah ﷺ, ayaan weydiiyey wuxuu kula sirtay. Waxay tiri: 'Ma faafinayo sirta Rasuulka Allah ﷺ.' Laakiin markii uu geeriyooday, waxaan ku iri: 'Waxaan kugu dhaariyey xaqqa aan kugu leeyahay, ii sheeg.' Waxay tiri: 'Hadda waaye, haa.' Way ii sheegtay oo tiri: 'Markii ugu horreysay ee uu ila sirtay, wuxuu ii sheegay in Jibriil sanad walba hal mar Qur’aanka kula celcelin jiray. Wuxuu yiri: "Sanadkan laba jeer buu igula celiyey, mana u maleynayo ajalkaygu inuu soo dhowaaday mooyaane. Ee Allah ka baq oo samir, anigu waxaan kuu ahay salaf (horreeye) wanaagsan." Markaasaan ooyay oohintii aad aragtay. Markii uu arkay calaacalkayga, ayuu mar labaad ila sirtay oo yiri: "Faadumay, ma ku raalli gelinaysaa inaad noqoto sayidadda dumarka mu’miniinta — ama — sayidadda dumarka Ummadan?"'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabiga ﷺ wuxuu Faadumo u sheegay in geeridiisu soo dhowdahay, wuuna u qalbi qaboojiyey.
Jibriil iyo Nabiga ﷺ ayaa wada akhrin jiray oo isu celin jiray Qur’aanka la soo waxyooday.
Qof hor geeriyooda oo ehelkiisa ugu horreeya Aakhiro.
Darajo iyo maamuus gaar ah oo ay ku dhex leedahay dumarka mu’miniinta ah.
Culimada waxay tilmaamaan in Qur’aanka Jibriil lala akhriyi jiray sannad kasta ay muujinayso sida loo ilaalinayey gudbintiisa saxda ah. In sannadkii ugu dambeeyey laba jeer la isu celiyey waxay Nabiga ﷺ u ahayd calaamad muujinaysa in dhammaadka noloshiisu soo dhow yahay. Hadalladii uu Faadumo ku yidhi waxay muujinayaan darajadeeda sare iyo muhiimadda Alle ka cabsiga iyo samirka marka murugadu timaaddo. Werintani waxay sidoo kale ammaanaysaa ilaalinta siraha laguu dhiibto: Faadumo arrinta waxay sheegtay kaddib geerida aabbaheed ﷺ.
- Hadallada qarsoodiga ah sir u hay ilaa qofkii kuu dhiibtay uu sidaas doonayo.
- Marka murugadu timaaddo, taageero ka raadso Alle ka cabsi, samir iyo talo saarasho Alle.
- Qoyskaaga ugu muuji qadarin hadallo diirran iyo u fiirsasho.
Werintani sidoo kale waxay sheegaysaa sida Faadumo u booqatay Nabiga ﷺ iyo waxa uu si qarsoodi ah ugu sheegay.
Sahih al-Bukhari · #3623 (Sahih)Halkan sidoo kale Caa’isha waxay ka warramaysaa booqashadii Faadumo iyo hadalladii gaarka ahaa ee Nabigu ﷺ iyada ku yidhi.
Sahih al-Bukhari · #6283 (Sahih)Werintan saxiixa ah ee isla dhacdooyinka la xiriirta waxay ku habboon tahay sida loola tacaalo murugada iyo imtixaanka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.