Dhaarta iyo Nadarka · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 6636

Waxaa weriyey Abu Humaid al-Sa'idi. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Dhaarta iyo Nadarka
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Abu al‑Yamanwuxuu u sheegay al‑Bukhariأَبُو الْيَمَانِ
  2. 2Shu'aybشُعَيْبٌ
  3. 3Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
  4. 4Urwaعُرْوَةُ
  5. 5Abu Humayd as‑Sa'idiأَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ
  6. 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ، عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم اسْتَعْمَلَ عَامِلاً فَجَاءَهُ الْعَامِلُ حِينَ فَرَغَ مِنْ عَمَلِهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا لَكُمْ، وَهَذَا أُهْدِيَ لِي‏.‏ فَقَالَ لَهُ ‏"‏ أَفَلاَ قَعَدْتَ فِي بَيْتِ أَبِيكَ وَأُمِّكَ فَنَظَرْتَ أَيُهْدَى لَكَ أَمْ لاَ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَشِيَّةً بَعْدَ الصَّلاَةِ فَتَشَهَّدَ وَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَمَّا بَعْدُ، فَمَا بَالُ الْعَامِلِ نَسْتَعْمِلُهُ، فَيَأْتِينَا فَيَقُولُ هَذَا مِنْ عَمَلِكُمْ، وَهَذَا أُهْدِيَ لِي‏.‏ أَفَلاَ قَعَدَ فِي بَيْتِ أَبِيهِ وَأُمِّهِ فَنَظَرَ هَلْ يُهْدَى لَهُ أَمْ لاَ، فَوَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لاَ يَغُلُّ أَحَدُكُمْ مِنْهَا شَيْئًا، إِلاَّ جَاءَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يَحْمِلُهُ عَلَى عُنُقِهِ، إِنْ كَانَ بَعِيرًا جَاءَ بِهِ لَهُ رُغَاءٌ، وَإِنْ كَانَتْ بَقَرَةً جَاءَ بِهَا لَهَا خُوَارٌ، وَإِنْ كَانَتْ شَاةً جَاءَ بِهَا تَيْعَرُ، فَقَدْ بَلَّغْتُ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ أَبُو حُمَيْدٍ ثُمَّ رَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدَهُ حَتَّى إِنَّا لَنَنْظُرُ إِلَى عُفْرَةِ إِبْطَيْهِ‏.‏ قَالَ أَبُو حُمَيْدٍ وَقَدْ سَمِعَ ذَلِكَ مَعِي زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَسَلُوهُ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Abu Al-Yamaan, waxaa noo sheegay Shucayb, oo ka weriyey Az-Zuhri, wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay Curwah, oo ka weriyey Abu Xumayd As-Saacidi, inuu u sheegay in Rasuulka Allah ﷺ uu shaqaaleysiiyey nin shaqaale ah. Markii uu shaqaalihii soo laabtay isagoo dhammeystay shaqadiisa, wuxuu yiri:

"Rasuulkii Allow, tan adigaa leh, tan kalena waa la ii hadiyeeyey." Wuxuu ku yiri: "Miyaadan fariisan guriga aabbahaa iyo hooyadaa si aad u eegto in wax laguu hadiyeynayo iyo in kale?" Kadibna Rasuulka Allah ﷺ ayaa istaagay fiidkii salaadda dabadeed, wuxuu marag furay inaan cidna xaq u lahayn in la caabudo illaa Allah, wuxuuna ammaanay Allah sidii Ku habboonayd, kadibna wuxuu yiri: "Amma bacda, maxay tahay arrinta shaqaalaha aan shaqaaleysiinno ee markaa noo imaanaya oo leh: 'Tan waa shaqadiinna, tan kalena waa la ii hadiyeeyey'? Miyaanu fariisan guriga aabbihiis iyo hooyadiis si uu u eego in wax loo hadiyeynayo iyo in kale? Waxaan ku dhaartay Kan nafta Muxammad gacantiisa ku jirta, midkiinna wax ka xada ma jiro, illaa maalinta Qiyaamaha uu keeni doono isagoo qoortiisa ku sida. Haddii ay geel tahay, wuxuu keenayaa isagoo ciyaya; haddii ay sac tahay, wuxuu keenayaa isagoo sanqaraya; haddii ay ri' tahayna, wuxuu keenayaa isagoo qaylinaya. Waana gaarsiiyey." Abu Xumayd wuxuu yiri: Kadibna Rasuulka Allah ﷺ wuxuu kor u qaaday gacmihiisa ilaa aan aragnay cadayda kilkiladihiisa. Abu Xumayd wuxuu yiri: Arrintan waxaa ila maqlay Zayd bin Thaabit oo Nabiga ﷺ ka maqlay, ee weydiiya isaga.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Mas’uul dowladeed ma adeegsan karo xilkiisa si uu u helo hadiyado shakhsi ah.

Erayada adag oo la sharxay
mas’uul

Qof ay dowlad ama hoggaamiye u magacaabeen inuu hawl qabto.

si qarsoodi ah u lunsasho

In qofku si qarsoodi ah naftiisa ugu haysto wax ay leedahay hawl dadweyne ama bulsho.

sako

Kaalmo sadaqo oo waajib ah, taas oo la ururiyo lana qaybiyo si waafaqsan xeerarka Islaamka.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadii hore waxay ka fahmeen in hadiyadda qof ku helo xilkiisa dadweyne aan si fudud loogu qaadan karin hadiyad gaar ah. Su’aashii Nebiga ﷺ waxay caddaynaysaa in xilku sabab u ahaa hadiyadda: haddii aan qofkaas xilka loo magacaabin, bixiyuhu hadiyadda ma siin lahayn. Al-Nawawi iyo culimo kale waxay arrintan uga hadleen inay saldhig u tahay mamnuucidda hadiyadaha la siiyo madaxda iyo shaqaalaha dawladda sababta xilalkooda. Werintani sidoo kale waxay adkaynaysaa in hantida dadweynaha si taxaddar leh loo maamulo, iyo in ku-takrifalku keeni doono isla xisaabtan Maalinta Qiyaame.

Casharrada maanta
  1. Haddii aad hayso xil dadweyne, ha aqbalin hadiyad shakhsi ah adigoon ku dhawaaqin oo la marin qiimayn waafaqsan xeerar cad.
  2. Markaad maamulayso sakada iyo hantida kale ee dadweynaha, hay diiwaan si fudud loo hubin karo.
  3. Is weydii in qofka wax bixinayaa uu hadiyaddan ku siin lahaa haddii aadan xilkaas hayn.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.