Sahih al-Bukhari, xadiiska 6736
Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا أَبُو قَيْسٍ، سَمِعْتُ هُزَيْلَ بْنَ شُرَحْبِيلَ، قَالَ سُئِلَ أَبُو مُوسَى عَنِ ابْنَةٍ وَابْنَةِ ابْنٍ وَأُخْتٍ، فَقَالَ لِلاِبْنَةِ النِّصْفُ وَلِلأُخْتِ النِّصْفُ، وَأْتِ ابْنَ مَسْعُودٍ فَسَيُتَابِعُنِي. فَسُئِلَ ابْنُ مَسْعُودٍ وَأُخْبِرَ بِقَوْلِ أَبِي مُوسَى، فَقَالَ لَقَدْ ضَلَلْتُ إِذًا وَمَا أَنَا مِنَ الْمُهْتَدِينَ،، أَقْضِي فِيهَا بِمَا قَضَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لِلاِبْنَةِ النِّصْفُ، وَلاِبْنَةِ ابْنٍ السُّدُسُ تَكْمِلَةَ الثُّلُثَيْنِ، وَمَا بَقِيَ فَلِلأُخْتِ ". فَأَتَيْنَا أَبَا مُوسَى فَأَخْبَرْنَاهُ بِقَوْلِ ابْنِ مَسْعُودٍ، فَقَالَ لاَ تَسْأَلُونِي مَا دَامَ هَذَا الْحَبْرُ فِيكُمْ.
Waxaa nooga warramay Huzayl bin Shuraxbiil: Abuu Muusaa waxaa la weydiiyey xukunka dhaxalka gabadh, gabadha wiilka (awowga), iyo walaasha. Wuxuu yiri:
"Gabadha waxay leedahay kala bar, walaashana waxay leedahay kala bar. U taga Ibnu Mascuudna wuu idin raaci doonaa." Markii Ibnu Mascuud la weydiiyey oo loo sheegay fatwada Abuu Muusaa, wuxuu yiri: "Haddaan sidaas xukumo waan lumay oo ma nihin kuwa hanuunsan. Waxaan ku xukumayaa wixii uu Nebigu ﷺ xukumay: 'Gabadha waxay leedahay kala bar, gabadha wiilkuna waxay leedahay lixdood meelood oo mid ah si loo dhammaystiro saddexda meelood oo laba, inta hartayna walaasha ayaa leh.'" Markaas baan u tagnay Abuu Muusaa oo u sheegnay xukunkii Ibnu Mascuud, markaasuu yiri: "Ha i weydiinina inta caalinkani idinku dhex jiro."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Ibn Mascuud wuxuu dabaqayaa qaybinta Nabiga ﷺ, Abuu Muusana wuxuu qirayaa aqoontiisa.
Gabar uu dhalay wiil ka mid ah carruurta marxuumka.
Gabadha wiilku waxay helaysaa lix-meelood meel, marka lagu daro nuska gabadha; qaybahaasi waxay wada noqonayaan saddex-meelood laba hantida dhaxalka.
Qaybta hantida dhaxalka ee hadha marka la bixiyo saamiyada go'an.
Ibn Mascuud wuxuu qaybinta ku salaynayaa xukunka Nabiga ﷺ: gabadhu waxay helaysaa nuska, gabadha uu dhalay wiilna waxay helaysaa lix-meelood meel si ay labadoodu u noqdaan saddex-meelood laba, walaashuna waxay qaadanaysaa inta hadha. Hadalka Abuu Muusa wuxuu muujinayaa in caalimku diyaar u yahay inuu dib u eego xukunkiisa marka daliil ka xooggan la caddeeyo. Cilmiga dhaxalka Islaamka ee qadiimiga ah, qaybtani waxay khusaysaa marka dhaxlayaasha la sheegay ay jiraan oo aanu jirin wax ka reebaya ama dhaxle kale oo beddelaya xuquuqdooda; sidaas darteed dhaxal kasta oo gaar ah waa in lagu xisaabiyaa xeerarka faraa'idda.
- Marka ay timaaddo arrin dhaxal, hubi daliillada, una dhiib xisaabinta qaybsiga khabiir ku takhasusay faraa'idda.
- Aqbal xukunka daliilkiisu ka xoog badan yahay, runta ka hormari kibirka shakhsiga.
- Si taxaddar leh u baro saamiyada go'an si aan xuquuqda dhaxlayaashu u lumin.
Werintani waxay ku jirtaa isla cutubka dhaxalka, waxayna ka caawisaa in si wadajir ah loo barto xeerarka Nabiga ﷺ ee saamiyada go'an.
Sahih al-Bukhari · #6735 (Sahih)Werintan saxiixa ahi sidoo kale waxay ka hadlaysaa qaybinta dhaxalka, waxayna bixisaa macne muhiim u ah ku dhaqanka faraa'idda.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.