Sahih al-Bukhari, xadiiska 6747
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ قُلْتُ لأَبِي أُسَامَةَ حَدَّثَكُمْ إِدْرِيسُ، حَدَّثَنَا طَلْحَةُ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، {وَلِكُلٍّ جَعَلْنَا مَوَالِيَ} {وَالَّذِينَ عَقَدَتْ أَيْمَانُكُمْ} قَالَ كَانَ الْمُهَاجِرُونَ حِينَ قَدِمُوا الْمَدِينَةَ يَرِثُ الأَنْصَارِيُّ الْمُهَاجِرِيَّ دُونَ ذَوِي رَحِمِهِ لِلأُخُوَّةِ الَّتِي آخَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَيْنَهُمْ فَلَمَّا نَزَلَتْ {جَعَلْنَا مَوَالِيَ} قَالَ نَسَخَتْهَا {وَالَّذِينَ عَقَدَتْ أَيْمَانُكُمْ}
Waxaa ii warramay Isxaaq bin Ibraahiim, wuxuu yiri: Waxaan ku iri Abuu Usaama, 'Idriis ma idinka warramay?' Wuxuu yiri: 'Haa, Talxa ayaa nooga warramay, isagoo ka werinaya Saciid bin Jubayr, kaasoo ka werinaya Ibnu Cabbaas, oo ku saabsan aayadaha: {Qof walbana waxaan u yeelnay dhaxlayaal} iyo {Iyo kuwa ay gacmihiinnu midigta la galeen heshiiska}. Wuxuu yiri: Markii Muhaajiriintu ay yimaadeen Madiina, Ansaartu waxay dhaxli jireen Muhaajiriinta iyadoo aan loo eegin qaraabadooda dhiigga ah, sababtoo ah walaaltinimadii uu Nabigu ﷺ ka dhexeeyay. Laakiin markii ay soo degtay aayadda {waxaan u yeelnay dhaxlayaal}, wuxuu yiri: Waxaa nasakhday (baabi'isay) aayadda {Iyo kuwa ay gacmihiinnu midigta la galeen heshiiska}.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Dhaxalka ku salaysnaa walaaltinimada waxaa beddelay dhaxalka ku salaysan qaraabonimada.
Hijradii Madiina ka dib, Nebigu ﷺ wuxuu walaaltinimo dhex dhigay Muhaajiriinta iyo Ansaarta. Sida uu sheegay Ibn Cabbaas, arrintaasi waxay u suuragelisay inay is dhaxlaan halkii ay ka dhaxli lahaayeen qaraabadooda dhiigga ah; waxyiga dambe ayaa dejiyay in dhaxalka la siiyo dhaxal-qaadayaasha loo asteeyay.
Muslimiintii diintooda darteed Maka uga hijrooday Madiina.
Muslimiintii Madiina ee soo dhowaysay oo taageertay Muhaajiriinta.
Dhaxal-qaadayaasha ama dadka, sida fasiraadda la soo xigtay ku cad, loo asteeyay inay dhaxlaan.
Fasiriintii hore waxay xadiiskan u fahmeen inuu sharxayo nidaam hore: walaaltinimadii uu Nebigu ﷺ abuuray waxay markaas saamayn ku yeelan kartay dhaxalka. Aayadaha dhaxalka ee Suurat an-Nisaaʾ waxay mudnaanta siiyeen xuquuqda go’an ee qaraabada. Madhhabyada fiqigu qaybinta dhaxalka waxay ku saleeyaan xeerarka dhaxalka ee la dejiyay; walaaltinimo keliya qofka ma siinayso qayb dhaxal oo la mid ah tan qaraabonimada dhiigga.
- Dhaxalka u qaybi si waafaqsan xeerarka dhaxalka Islaamka, si taxaddarna u xaqiiji xuquuqda dadka xaqa u leh.
- Qaddari xiriirka adag ee iimaanka, balse ha ku khaldin isu-dhowaanshaha xaq dhaxal oo si toos ah u jira.
- Dhaxal gaar ah marka laga hadlayo, la tasho khabiir si aan xuquuqda xubnaha qoyska loo duudsin.
Xadiiskani wuxuu ka hadlayaa in qaybaha dhaxalka ee la cayimay la siiyo kuwa xaqa u leh, wuxuuna xoojinayaa muhiimadda xeerarka dhaxalka ee la faray.
Sahih al-Bukhari · #6748 (Sahih)Xadiiskani wuxuu ka hadlayaa khilaaf ku saabsan ilmo, wuxuuna muujinayaa muhiimadda abtirsiintu u leedahay xuquuqda dhaxalka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.