Sahih al-Bukhari, xadiiska 6749
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Aisha
- 1Abdullah ibn Yusufwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ
- 2Malikمَالِكٌ
- 3Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 4Urwaعُرْوَةَ
- 5Aishaعَائِشَةَ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ كَانَ عُتْبَةُ عَهِدَ إِلَى أَخِيهِ سَعْدٍ أَنَّ ابْنَ وَلِيدَةِ زَمْعَةَ مِنِّي، فَاقْبِضْهُ إِلَيْكَ. فَلَمَّا كَانَ عَامَ الْفَتْحِ أَخَذَهُ سَعْدٌ فَقَالَ ابْنُ أَخِي عَهِدَ إِلَىَّ فِيهِ. فَقَامَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ فَقَالَ أَخِي وَابْنُ وَلِيدَةِ أَبِي، وُلِدَ عَلَى فِرَاشِهِ. فَتَسَاوَقَا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ سَعْدٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ ابْنُ أَخِي قَدْ كَانَ عَهِدَ إِلَىَّ فِيهِ. فَقَالَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ أَخِي وَابْنُ وَلِيدَةِ أَبِي، وُلِدَ عَلَى فِرَاشِهِ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " هُوَ لَكَ يَا عَبْدُ بْنَ زَمْعَةَ، الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ ". ثُمَّ قَالَ لِسَوْدَةَ بِنْتِ زَمْعَةَ " احْتَجِبِي مِنْهُ ". لِمَا رَأَى مِنْ شَبَهِهِ بِعُتْبَةَ، فَمَا رَآهَا حَتَّى لَقِيَ اللَّهَ.
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Yuusuf, waxaa noo sheegay Maalik, oo ka weriyey Ibnu Shihaab, oo ka weriyey Curwah, oo ka weriyey Caa’ishah — raḍiya Allāhu canhaa — waxay tiri: Cutbah wuxuu dardaaran u dhaafay walaalkiis Sacad in wiilka addoonta Zamcah uu yahay wiilkiisa, sidaas darteedna uu qaato oo xannaaneeyo. Markii la gaaray sanadkii Furashada Makka, Sacad wuu qaatay wiilkii wuxuuna yiri, 'Wiilka walaalkay ayaa igula dardaarmay isaga.' Markaas Cabd bin Zamcah ayaa istaagay oo yiri, 'Isagu waa walaalkay iyo wiilka addoonta aabbahay, wuxuuna ku dhashay firaashkiisa.' Labadooduba waxay u tageen Nabiga ﷺ. Sacad wuxuu yiri, 'Rasuulallaah ﷺ, wiilka walaalkay ayaa igula dardaarmay isaga.' Cabd bin Zamcahna wuxuu yiri, 'Isagu waa walaalkay iyo wiilka addoonta aabbahay, wuxuuna ku dhashay firaashkiisa.' Nabigu ﷺ wuxuu yiri, 'Adigaa leh, Cabd bin Zamcahow. Ilmuhu wuxuu leeyahay firaashka, zinahana wuxuu leeyahay dhagaxa.' Kadib wuxuu u yiri Sowdah bint Zamcah, 'Ka xijaabo isaga,' sababtoo ah wuxuu arkay inuu aad ugu eg yahay Cutbah. Wiilku ma arkin iyada ilaa uu ka geeriyooday.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Ilmo ahaan, ilmaha waxaa lagu nisbeeyaa gogosha guurka, ee looma nisbeeyo sheegasho aan la caddayn.
Intii lagu jiray Furashadii Makka, waxaa muran ka dhashay nasabka wiil. Sacad wuxuu ku dooday inuu ku salaynayo amarkii walaalkiis Cutba; Cabd ibn Zamca wuxuu sheegay in wiilku ku dhashay gogosha aabbihii. Nabiga ﷺ wiilka sharci ahaan wuxuu u nisbeeyey Cabd ibn Zamca, hase yeeshee Sawda wuxuu faray inay ka fogaato wiilka, maadaama uu si weyn ugu ekaa Cutba.
Asal ahaan, nasabka sharciyeed waxaa lagu xidhiidhiyaa guurka uu ilmuhu ku dhashay.
Sheegashada qof guurka ka baxsan keligeed ma aasaasto nasab ama xaq dhaxal.
Sawda waxay ahayd inay wiilka hortiisa ku dhaqanto xeerarka asturnaanta iyo la macaamilka qof aan maxram u ahayn.
Culimada hore waxay xukunka ka fahmeen in gogosha guurku tahay saldhigga sharciyeed ee nasabka, isla markaana sheegasho aan caddayn oo nin kale ahi aanay meesha ka saari karin saldhiggaas. Afarta mad-habood ee Sunniga ahi way aqoonsan yihiin xeerkan, iyaga oo shuruudo dheeraad ah ka eegaya, sida saxnimada guurka iyo suurtagalnimada nasab bayooloji ah. Xukunka ku saabsan Sawda wuxuu muujinayaa in nisbaynta sharciyeed iyo taxaddarka la macaamilku aanay mar walba isku mid ahayn: Nabiga ﷺ wuxuu tixgeliyey ekaanshaha muuqda ee Cutba, isaga oo aan beddelin go'aanka sharciyeed.
- Ha ka soo gunaanadin nasabka qof warar la isla dhexmarayo ama ekaanshaha muuqaalka ah.
- Haddii nasab lagu murmo, garsoore awood u leh ha ku dabaqo xeerarka sharciyeed ee khuseeya.
- Tixgeli qaraabonimada sharciyeed iyo xeerarka ku saabsan la macaamilka habboon iyo asturnaanta.
Werintani waxay xusaysaa isla xeerkii Nabiga ee ahaa in ilmaha lagu nisbeeyo gogosha guurka, sinaystahana aanu xaq u lahayn sheegasho nasab.
Sahih al-Bukhari · #6748 (Sahih)Werintani sidoo kale waxay ka hadlaysaa nasab iyo qaraabonimo sharciyeed iyada oo la raacayo xeerarka Al-Faraa'id.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.