Xeerarka Dhaxalka · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 6749

Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Xeerarka Dhaxalka
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Aisha

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Abdullah ibn Yusufwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ
  2. 2Malikمَالِكٌ
  3. 3Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
  4. 4Urwaعُرْوَةَ
  5. 5Aishaعَائِشَةَ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ كَانَ عُتْبَةُ عَهِدَ إِلَى أَخِيهِ سَعْدٍ أَنَّ ابْنَ وَلِيدَةِ زَمْعَةَ مِنِّي، فَاقْبِضْهُ إِلَيْكَ‏.‏ فَلَمَّا كَانَ عَامَ الْفَتْحِ أَخَذَهُ سَعْدٌ فَقَالَ ابْنُ أَخِي عَهِدَ إِلَىَّ فِيهِ‏.‏ فَقَامَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ فَقَالَ أَخِي وَابْنُ وَلِيدَةِ أَبِي، وُلِدَ عَلَى فِرَاشِهِ‏.‏ فَتَسَاوَقَا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ سَعْدٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ ابْنُ أَخِي قَدْ كَانَ عَهِدَ إِلَىَّ فِيهِ‏.‏ فَقَالَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ أَخِي وَابْنُ وَلِيدَةِ أَبِي، وُلِدَ عَلَى فِرَاشِهِ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هُوَ لَكَ يَا عَبْدُ بْنَ زَمْعَةَ، الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ لِسَوْدَةَ بِنْتِ زَمْعَةَ ‏"‏ احْتَجِبِي مِنْهُ ‏"‏‏.‏ لِمَا رَأَى مِنْ شَبَهِهِ بِعُتْبَةَ، فَمَا رَآهَا حَتَّى لَقِيَ اللَّهَ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Yuusuf, waxaa noo sheegay Maalik, oo ka weriyey Ibnu Shihaab, oo ka weriyey Curwah, oo ka weriyey Caa’ishah — raḍiya Allāhu canhaa — waxay tiri: Cutbah wuxuu dardaaran u dhaafay walaalkiis Sacad in wiilka addoonta Zamcah uu yahay wiilkiisa, sidaas darteedna uu qaato oo xannaaneeyo. Markii la gaaray sanadkii Furashada Makka, Sacad wuu qaatay wiilkii wuxuuna yiri, 'Wiilka walaalkay ayaa igula dardaarmay isaga.' Markaas Cabd bin Zamcah ayaa istaagay oo yiri, 'Isagu waa walaalkay iyo wiilka addoonta aabbahay, wuxuuna ku dhashay firaashkiisa.' Labadooduba waxay u tageen Nabiga ﷺ. Sacad wuxuu yiri, 'Rasuulallaah ﷺ, wiilka walaalkay ayaa igula dardaarmay isaga.' Cabd bin Zamcahna wuxuu yiri, 'Isagu waa walaalkay iyo wiilka addoonta aabbahay, wuxuuna ku dhashay firaashkiisa.' Nabigu ﷺ wuxuu yiri, 'Adigaa leh, Cabd bin Zamcahow. Ilmuhu wuxuu leeyahay firaashka, zinahana wuxuu leeyahay dhagaxa.' Kadib wuxuu u yiri Sowdah bint Zamcah, 'Ka xijaabo isaga,' sababtoo ah wuxuu arkay inuu aad ugu eg yahay Cutbah. Wiilku ma arkin iyada ilaa uu ka geeriyooday.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Ilmo ahaan, ilmaha waxaa lagu nisbeeyaa gogosha guurka, ee looma nisbeeyo sheegasho aan la caddayn.

Asalka iyo sababta

Intii lagu jiray Furashadii Makka, waxaa muran ka dhashay nasabka wiil. Sacad wuxuu ku dooday inuu ku salaynayo amarkii walaalkiis Cutba; Cabd ibn Zamca wuxuu sheegay in wiilku ku dhashay gogosha aabbihii. Nabiga ﷺ wiilka sharci ahaan wuxuu u nisbeeyey Cabd ibn Zamca, hase yeeshee Sawda wuxuu faray inay ka fogaato wiilka, maadaama uu si weyn ugu ekaa Cutba.

Erayada adag oo la sharxay
Ilmuhu wuxuu raacaa gogosha

Asal ahaan, nasabka sharciyeed waxaa lagu xidhiidhiyaa guurka uu ilmuhu ku dhashay.

Sinaystaha waxba ma leh aan dhagax ahayn

Sheegashada qof guurka ka baxsan keligeed ma aasaasto nasab ama xaq dhaxal.

Xijaabka ka xidho isaga hortiisa

Sawda waxay ahayd inay wiilka hortiisa ku dhaqanto xeerarka asturnaanta iyo la macaamilka qof aan maxram u ahayn.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay xukunka ka fahmeen in gogosha guurku tahay saldhigga sharciyeed ee nasabka, isla markaana sheegasho aan caddayn oo nin kale ahi aanay meesha ka saari karin saldhiggaas. Afarta mad-habood ee Sunniga ahi way aqoonsan yihiin xeerkan, iyaga oo shuruudo dheeraad ah ka eegaya, sida saxnimada guurka iyo suurtagalnimada nasab bayooloji ah. Xukunka ku saabsan Sawda wuxuu muujinayaa in nisbaynta sharciyeed iyo taxaddarka la macaamilku aanay mar walba isku mid ahayn: Nabiga ﷺ wuxuu tixgeliyey ekaanshaha muuqda ee Cutba, isaga oo aan beddelin go'aanka sharciyeed.

Casharrada maanta
  1. Ha ka soo gunaanadin nasabka qof warar la isla dhexmarayo ama ekaanshaha muuqaalka ah.
  2. Haddii nasab lagu murmo, garsoore awood u leh ha ku dabaqo xeerarka sharciyeed ee khuseeya.
  3. Tixgeli qaraabonimada sharciyeed iyo xeerarka ku saabsan la macaamilka habboon iyo asturnaanta.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.