Sahih al-Bukhari, xadiiska 6755
Waxaa weriyey Ali ibn Abi Talib. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Ali ibn Abi Talib
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ عَلِيٌّ ـ رضى الله عنه مَا عِنْدَنَا كِتَابٌ نَقْرَؤُهُ إِلاَّ كِتَابُ اللَّهِ، غَيْرَ هَذِهِ الصَّحِيفَةِ. قَالَ فَأَخْرَجَهَا فَإِذَا فِيهَا أَشْيَاءُ مِنَ الْجِرَاحَاتِ وَأَسْنَانِ الإِبِلِ. قَالَ وَفِيهَا الْمَدِينَةُ حَرَمٌ مَا بَيْنَ عَيْرٍ إِلَى ثَوْرٍ، فَمَنْ أَحْدَثَ فِيهَا حَدَثًا، أَوْ آوَى مُحْدِثًا، فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلاَئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ، لاَ يُقْبَلُ مِنْهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ صَرْفٌ وَلاَ عَدْلٌ، وَمَنْ وَالَى قَوْمًا بِغَيْرِ إِذْنِ مَوَالِيهِ، فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلاَئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ، لاَ يُقْبَلُ مِنْهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ صَرْفٌ وَلاَ عَدْلٌ، وَذِمَّةُ الْمُسْلِمِينَ وَاحِدَةٌ، يَسْعَى بِهَا أَدْنَاهُمْ فَمَنْ أَخْفَرَ مُسْلِمًا فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلاَئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ، لاَ يُقْبَلُ مِنْهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ صَرْفٌ وَلاَ عَدْلٌ.
Waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid, waxaa nooga warramay Jariir, oo ka weriyey Al-Acmash, oo ka weriyey Ibraahiim At-Taymii, oo ka weriyey aabbihii, wuxuu yiri: Cali — raḍiya Allāhu 'anhu — wuxuu yiri:
"Ma haysanno kitaab aan akhrinno oo aan ahayn Kitaabka Allah iyo warqaddan." Kadibna wuu soo saaray, waxaana ku qornaa xukunno ku saabsan dhaawacyada iyo ilkaha geela. Wuxuu yiri: "Waxaana ku qoran in Madiina ay tahay xaram laga bilaabo buurta Cayr ilaa buurta Thawr. Haddaba, qofkii halkaas ku sameeya bidco diimeed ama dembi, ama magangeliyo qof sameeyey, waxaa ku dhacaysa nacalladda Allah, malaa'igta iyo dadka oo dhan. Looma aqbali doono Maalinta Qiyaame wax beddel ah ama madaxfurasho ah. Qofkii addoon xor ah oo qaata dadyow kale oo aan ahayn mulkiilayaashiisii hore iyagoon ogolaan, waxaa ku dhacaysa nacalladda Allah, malaa'igta iyo dadka oo dhan. Looma aqbali doono Maalinta Qiyaame wax beddel ah ama madaxfurasho ah. Magangalyada Muslimiintuna waa mid keliya, waxaana fuliya kan ugu hooseeya ee ka mid ah. Haddaba, qofkii khiyaano Muslim arrintaas ku saabsan, waxaa ku dhacaysa nacalladda Allah, malaa'igta iyo dadka oo dhan. Looma aqbali doono Maalinta Qiyaame wax beddel ah ama madaxfurasho ah."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Xurmadda Madiina iyo ilaalinta wadajirka ah ee muslimiinta waa in la dhowraa.
Goob xuduudaysan oo barakaysan, taas oo ay tahay in la ixtiraamo xeerarkeeda iyo ilaalinteeda gaarka ah.
Ballanqaad ammaan oo uu muslim bixiyo, bulshaduna ay waajib ku tahay inay fuliso.
Ilaaliye ama xulafo; halkan waxaa loola jeedaa qof xulafo ku noqda isaga oo aan fasax ka haysan ilaalayaashiisii hore.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in Madiina leedahay xurmo gaar ah, isla markaana dulmiga iyo hoy-siinta qof dembi ka geysta halkaas ay si daran u mamnuuc yihiin. Qaybta ku saabsan xulafaysigu waxay khusaysaa xuquuqda iyo daacadnimada u dhexaysa ilaalayaasha iyo dadka ay ilaaliyaan; ma aha oggolaansho guud oo lagu xaddidayo xiriirka bulsheed ee qof. Ilaalinta wadajirka ah ee muslimiintu waa waajib: xataa ilaalin uu bixiyo qof maqaam bulsheed hoose leh waa in la dhowraa, haddii ay sharci tahay.
- Oof ballanqaadka amniga, hana gelin khatar qofka ku kalsoon.
- Ixtiraam Madiina iyo goobaha kale ee barakaysan, kana fogow dulmiga iyo waxyeellada halkaas.
- Marka khilaaf yimaado, waqti sii hubinta xuquuqda dhammaan dhinacyada ay khusayso ka hor intaadan tallaabo qaadin.
Werintani sidoo kale waxay tilmaamaysaa maqaamka gaarka ah ee Madiina, waxayna gacan ka geysanaysaa in xeerarka xurmadeeda macnaha guud lagu fahmo.
Sahih al-Bukhari · #6723 (Sahih)Werintani waxay ka hadlaysaa xuquuqda iyo sheegashooyinka la xiriira hantida, waxayna muujinaysaa muhiimadda ay leedahay in heshiisyada iyo xuquuqda si taxaddar leh loo oofiyo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.