Sahih al-Bukhari, xadiiska 6785
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدٍ، سَمِعْتُ أَبِي قَالَ عَبْدُ اللَّهِ، قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ " أَلاَ أَىُّ شَهْرٍ تَعْلَمُونَهُ أَعْظَمُ حُرْمَةً ". قَالُوا أَلاَ شَهْرُنَا هَذَا. قَالَ " أَلاَ أَىُّ بَلَدٍ تَعْلَمُونَهُ أَعْظَمُ حُرْمَةً ". قَالُوا أَلاَ بَلَدُنَا هَذَا. قَالَ " أَلاَ أَىُّ يَوْمٍ تَعْلَمُونَهُ أَعْظَمُ حُرْمَةً ". قَالُوا أَلاَ يَوْمُنَا هَذَا. قَالَ " فَإِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى قَدْ حَرَّمَ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ، إِلاَّ بِحَقِّهَا، كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا، فِي بَلَدِكُمْ هَذَا، فِي شَهْرِكُمْ هَذَا، أَلاَ هَلْ بَلَّغْتُ ". ـ ثَلاَثًا كُلُّ ذَلِكَ يُجِيبُونَهُ أَلاَ نَعَمْ ـ قَالَ " وَيْحَكُمْ ـ أَوْ وَيْلَكُمْ ـ لاَ تَرْجِعُنَّ بَعْدِي كُفَّارًا، يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ ".
Waxaa ka warramay Cabdullaahi: Rasuulka Allah ﷺ ayaa Xajkii Sagootinta ku yidhi,
"Billee ma ogtihiin bil ka sharaf badan?" Dadkii waxay yidhaahdeen, "Bishayadan hadda taagan." Wuxuu yidhi, "Billee ma ogtihiin magaalo ka sharaf badan?" Waxay yidhaahdeen, "Magaaladayadan." Wuxuu yidhi, "Maalin ma ogtihiin maalin ka sharaf badan?" Waxay yidhaahdeen, "Maantayadan." Markaasuu yidhi, "Allah, oo Barakaysan oo Sarreeya, wuxuu idinka xarrimay dhiiggiinna, xoolihiinna iyo sharaftiinna, sida maalintiinnan oo kale, magaaladiinna iyo bishiinna, in xaq lagu xalaalaysto mooyaane." Saddex jeer buu ku celiyey, "Ma gaadhsiiyey?" Mar walbana waxay ku jawaabeen, "Haa!" Nebigu ﷺ wuxuu raaciyey, "Naxariista Eebbe ha idinku dhacdo—ama hoog idiin ahaado—ha ku noqonina gaalnimo dabadayda adinkoo qoorta iska goynaya!"
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Allah wuxuu nolosha, hantida iyo sharafta ka ilaaliyaa in si xaqdarro ah loogu xadgudbo.
Nabiga ﷺ ayaa erayadan ku sheegay Xajkii Sagootinta, isagoo adkeeyey lama-taabtaannimada dhiigga, hantida iyo sharafta.
Xajkii ugu dambeeyey ee Nabiga ﷺ uu soo gutay.
Keliya marka sal sharci oo Islaami ah oo la aqoonsan yahay oggol yahay, hay’adda awoodda u lehna ay arrinta go’aamiso.
Weedh tilmaamaysa in la is dilo oo si rabshad leh la isula dagaallamo.
Culimada hore waxay xadiiskan ka fahmeen in nolosha, hantida iyo sharafta dadka la ilaaliyo, isla markaana ay xaaraan tahay in si xaqdarro ah loogu xadgudbo. Erayada ‘marka laga reebo xaq sharci ah’ ma aha oggolaansho qofku isagu sharciga gacanta ugu qaato: go’aannada ciqaabtu waxay u yaallaan hay’adaha awoodda u leh, waana inay waafaqaan xeerarka Islaamka. Digniinta ah inaan Nabiga ﷺ ka dib loogu noqon gaalnimo iyadoo la is dilayo waxay muujinaysaa khatarta rabshadaha dhexdooda; culimadu waxay kala saaraan dembiga weyn ee dilka iyo xukunka ah in qofku falkaas darteed si toos ah Islaamka uga baxay.
- Ilaali nolosha, hantida iyo sumcadda dadka kale, xataa marka khilaafku sii kululaado.
- Khilaafaadka ku dhammee habraacyo caddaalad ah iyo hay’adaha awoodda u leh; weligaa ha aargudan adigu.
- Marka la isku khilaafo, ka qayb qaado heshiisiinta oo ka hortag in hadal ama muran isu beddelo rabshad.
Xadiiskani sidoo kale wuxuu sheegayaa in dhiigga qofka Muslimka ah si sharci ah loo daadin karo oo keliya xaalado si adag loo qeexay.
Sahih al-Bukhari · #6784 (Sahih)Xadiiskani wuxuu ka hadlayaa ku dhaqanka xuduudaha uu Allah dejiyey, wuxuuna gacan ka geysanayaa in tixraaca sal sharci ah lagu fahmo macnihiisa guud.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.