Xuduudda iyo Ciqaabta Allah · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 6785

Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Xuduudda iyo Ciqaabta Allah
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدٍ، سَمِعْتُ أَبِي قَالَ عَبْدُ اللَّهِ، قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ ‏"‏ أَلاَ أَىُّ شَهْرٍ تَعْلَمُونَهُ أَعْظَمُ حُرْمَةً ‏"‏‏.‏ قَالُوا أَلاَ شَهْرُنَا هَذَا‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَلاَ أَىُّ بَلَدٍ تَعْلَمُونَهُ أَعْظَمُ حُرْمَةً ‏"‏‏.‏ قَالُوا أَلاَ بَلَدُنَا هَذَا‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَلاَ أَىُّ يَوْمٍ تَعْلَمُونَهُ أَعْظَمُ حُرْمَةً ‏"‏‏.‏ قَالُوا أَلاَ يَوْمُنَا هَذَا‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى قَدْ حَرَّمَ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ، إِلاَّ بِحَقِّهَا، كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا، فِي بَلَدِكُمْ هَذَا، فِي شَهْرِكُمْ هَذَا، أَلاَ هَلْ بَلَّغْتُ ‏"‏‏.‏ ـ ثَلاَثًا كُلُّ ذَلِكَ يُجِيبُونَهُ أَلاَ نَعَمْ ـ قَالَ ‏"‏ وَيْحَكُمْ ـ أَوْ وَيْلَكُمْ ـ لاَ تَرْجِعُنَّ بَعْدِي كُفَّارًا، يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Waxaa ka warramay Cabdullaahi: Rasuulka Allah ﷺ ayaa Xajkii Sagootinta ku yidhi,

"Billee ma ogtihiin bil ka sharaf badan?" Dadkii waxay yidhaahdeen, "Bishayadan hadda taagan." Wuxuu yidhi, "Billee ma ogtihiin magaalo ka sharaf badan?" Waxay yidhaahdeen, "Magaaladayadan." Wuxuu yidhi, "Maalin ma ogtihiin maalin ka sharaf badan?" Waxay yidhaahdeen, "Maantayadan." Markaasuu yidhi, "Allah, oo Barakaysan oo Sarreeya, wuxuu idinka xarrimay dhiiggiinna, xoolihiinna iyo sharaftiinna, sida maalintiinnan oo kale, magaaladiinna iyo bishiinna, in xaq lagu xalaalaysto mooyaane." Saddex jeer buu ku celiyey, "Ma gaadhsiiyey?" Mar walbana waxay ku jawaabeen, "Haa!" Nebigu ﷺ wuxuu raaciyey, "Naxariista Eebbe ha idinku dhacdo—ama hoog idiin ahaado—ha ku noqonina gaalnimo dabadayda adinkoo qoorta iska goynaya!"

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Allah wuxuu nolosha, hantida iyo sharafta ka ilaaliyaa in si xaqdarro ah loogu xadgudbo.

Asalka iyo sababta

Nabiga ﷺ ayaa erayadan ku sheegay Xajkii Sagootinta, isagoo adkeeyey lama-taabtaannimada dhiigga, hantida iyo sharafta.

Erayada adag oo la sharxay
Xajkii Sagootinta

Xajkii ugu dambeeyey ee Nabiga ﷺ uu soo gutay.

marka laga reebo xaq sharci ah

Keliya marka sal sharci oo Islaami ah oo la aqoonsan yahay oggol yahay, hay’adda awoodda u lehna ay arrinta go’aamiso.

in qoorta la isku dhufto

Weedh tilmaamaysa in la is dilo oo si rabshad leh la isula dagaallamo.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay xadiiskan ka fahmeen in nolosha, hantida iyo sharafta dadka la ilaaliyo, isla markaana ay xaaraan tahay in si xaqdarro ah loogu xadgudbo. Erayada ‘marka laga reebo xaq sharci ah’ ma aha oggolaansho qofku isagu sharciga gacanta ugu qaato: go’aannada ciqaabtu waxay u yaallaan hay’adaha awoodda u leh, waana inay waafaqaan xeerarka Islaamka. Digniinta ah inaan Nabiga ﷺ ka dib loogu noqon gaalnimo iyadoo la is dilayo waxay muujinaysaa khatarta rabshadaha dhexdooda; culimadu waxay kala saaraan dembiga weyn ee dilka iyo xukunka ah in qofku falkaas darteed si toos ah Islaamka uga baxay.

Casharrada maanta
  1. Ilaali nolosha, hantida iyo sumcadda dadka kale, xataa marka khilaafku sii kululaado.
  2. Khilaafaadka ku dhammee habraacyo caddaalad ah iyo hay’adaha awoodda u leh; weligaa ha aargudan adigu.
  3. Marka la isku khilaafo, ka qayb qaado heshiisiinta oo ka hortag in hadal ama muran isu beddelo rabshad.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.