Xuduudda iyo Ciqaabta Allah · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 6802

Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Xuduudda iyo Ciqaabta Allah
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Anas ibn Malik

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو قِلاَبَةَ الْجَرْمِيُّ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَدِمَ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَفَرٌ مِنْ عُكْلٍ، فَأَسْلَمُوا فَاجْتَوَوُا الْمَدِينَةَ، فَأَمَرَهُمْ أَنْ يَأْتُوا إِبِلَ الصَّدَقَةِ، فَيَشْرَبُوا مِنْ أَبْوَالِهَا وَأَلْبَانِهَا، فَفَعَلُوا فَصَحُّوا، فَارْتَدُّوا وَقَتَلُوا رُعَاتَهَا وَاسْتَاقُوا، فَبَعَثَ فِي آثَارِهِمْ فَأُتِيَ بِهِمْ، فَقَطَعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ وَسَمَلَ أَعْيُنَهُمْ، ثُمَّ لَمْ يَحْسِمْهُمْ حَتَّى مَاتُوا‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Cali binu Cabdillaah, waxaa nooga warramay Al-Waliid binu Muslim, waxaa nooga warramay Al-Awzaacii, waxaa ii warramay Yaxye binu Abii Kathiir, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Abuu Qilaabah Al-Jarmii, oo ka weriyey Anas - Allaha ka raalli noqdee - wuxuu yiri: Waxaa u yimid Nabiga ﷺ koox reer Cukl ah, wayna islaameen, laakiin cimilada Madiina way ku xanuunsadeen. Markaasuu Nabigu ﷺ amray inay u tagaan geela sakada oo ay ka cabaan kaadidiisa iyo caanihiisa. Way sameeyeen oo way bogsadeen, balse way riddoodeen (diinta ka baxeen), waxayna dileen ilaaliyeyaashii geela, geeliina way kaxeysteen. Markaasuu Nabigu ﷺ cid dabagal ku sameysay diray, waa la soo qabtay oo loo keenay. Wuxuu amray in laga gooyo gacmaha iyo lugaha, indhahana laga beeliyo, kadibna aan la gubin (dhaawaca) ilaa ay ka dhintaan.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Tuugadii weerarka geysatay waxaa loo ciqaabay dil, dhac iyo riddo xoog lagu muujiyey.

Asalka iyo sababta

Koox rag ah oo ka tirsanaa qabiilka ʿUkl ayaa timid Madiina, wayna xanuunsadeen. Nebigu ﷺ wuxuu u oggolaaday inay caano iyo kaadi ka isticmaalaan geela sadaqada si ay isugu daaweeyaan. Markii ay bogsadeen, waxay dileen xoolo-dhaqatadii oo dhaceen geela; dabadeed waa la baacsaday oo la qabtay.

Erayada adag oo la sharxay
sadaqo

Sadaqo waajib ah ama ikhtiyaari ah; halkan waxaa loola jeedaa geel sadaqo ahaan loo qoondeeyey.

xuduud

Xuduudaha iyo xeerarka ciqaabta ee fiqiga Islaamku u nisbeeyo Alle.

goyn iyo gubid

Ciqaabta culus ee werintu ku sheegtay dembiilayaasha; tani ma aha awood ay shakhsiyaad gaar ahi leeyihiin.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay dhacdadan ku xidhaan xeerarka ku saabsan dhac hubaysan iyo rabshadaha waddooyinka (ḥirābah), iyadoo nooca dembiga iyo cawaaqibtiisu saamaynayaan ciqaabta. Waxay sidoo kale caddeeyaan in dembiilayaasha aan loo maxkamadayn riddo keliya: werintu waxay xustaa dilka iyo dhaca geela. Madhaahibta fiqigu waxay tilmaamaan in fulinta xuduuddu tahay arrin u taalla maamulka awoodda u leh iyo go’aan garsoor, ee aanay ahayn in qofku iskii u ciqaabo. Culimadu sidoo kale waxay ka hadlaan sida werintani ula xidhiidho mamnuucidda in maydka la jaro iyo qoraallada kale ee ku saabsan sida loola dhaqmo maxaabiista.

Casharrada maanta
  1. Ciqaabta iyo garsoorka u daa garsoorayaasha iyo maamullada awoodda u leh; weligaa ha ka aargoosan naftaada.
  2. Ilaali dadka safarka ku jira, xoolo-dhaqatada iyo cid kasta oo khatar ugu jirta rabshad ama dhac, dembiyadanna u gudbi hay’adaha awoodda u leh.
  3. Si taxaddar leh ugu akhri werinnada ciqaabta marka la eego duruufahooda sharciyeed, hana ka goyn doodda culimada.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.