Xuduudda iyo Ciqaabta Allah · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 6825

Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Xuduudda iyo Ciqaabta Allah
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abu Huraira

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ خَالِدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ، وَأَبِي، سَلَمَةَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَجُلٌ مِنَ النَّاسِ وَهْوَ فِي الْمَسْجِدِ فَنَادَاهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي زَنَيْتُ‏.‏ يُرِيدُ نَفْسَهُ، فَأَعْرَضَ عَنْهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَتَنَحَّى لِشِقِّ وَجْهِهِ الَّذِي أَعْرَضَ قِبَلَهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي زَنَيْتُ‏.‏ فَأَعْرَضَ عَنْهُ، فَجَاءَ لِشِقِّ وَجْهِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم الَّذِي أَعْرَضَ عَنْهُ، فَلَمَّا شَهِدَ عَلَى نَفْسِهِ أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ دَعَاهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ أَبِكَ جُنُونٌ ‏"‏‏.‏ قَالَ لاَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ أَحْصَنْتَ ‏"‏‏.‏ قَالَ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ اذْهَبُوا فَارْجُمُوهُ ‏"‏‏.‏ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي مَنْ، سَمِعَ جَابِرًا، قَالَ فَكُنْتُ فِيمَنْ رَجَمَهُ، فَرَجَمْنَاهُ بِالْمُصَلَّى، فَلَمَّا أَذْلَقَتْهُ الْحِجَارَةُ جَمَزَ حَتَّى أَدْرَكْنَاهُ بِالْحَرَّةِ فَرَجَمْنَاهُ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Saciid bin Cufeyr, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Al-Layth, waxaa ii warramay Cabdiraxmaan bin Khaalin, oo ka weriyey Ibn Shihaab, oo ka weriyey Ibn Al-Musayyib iyo Abuu Salamah, in Abuu Hurayrah uu yiri: Nin baa u yimid Rasuulka Allah ﷺ isagoo jooga masaajidka, wuxuuna ugu yeeray:

"Rasuulka Allow, waan zinaystay!" Isaga naftiisa ayuu ula jeeday. Markaas ayuu Nabigu ﷺ wejigiisa ka jeediyey. Ninkii wuxuu u wareegay dhankii uu Nabigu ﷺ u jeestay, wuxuuna yiri: "Rasuulka Allow, waan zinaystay!" Nabigu ﷺ mar kale ayuu wejiga ka jeediyey, laakiin ninkii ayaa mar saddexaad u yimid dhankii uu Nabigu u jeestay. Markii uu afar jeer markhaati ka noqday naftiisa, ayuu Nabigu ﷺ u yeeray oo weydiiyey: "Ma waalan tahay?" Wuxuu yiri: "Maya, Rasuulka Allow!" Nabigu wuxuu weydiiyey: "Ma guursatay (ma muhsan tahay)?" Wuxuu yiri: "Haa, Rasuulka Allow!" Markaas ayuu Nabigu ﷺ amray: "Kaxeeya oo dhagax ku dila." Ibn Shihaab wuxuu yiri: Waxaa ii warramay qof maqlay Jaabir oo leh: "Waxaan ka mid ahaa dadkii dhagaxa ku dilay, waxaana ku dilnay Musallaha (goobta salaadda Ciidda). Markii dhagaxyadu xanuunjiyeen, ayuu orday ilaa aan ka gaarnay Xarrada, halkaas ayaana dhagax ku dilnay."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabiga ﷺ wuxuu si taxaddar leh u hubiyey qirasho dadweyne ka hor intuusan xukun gaarin.

Erayada adag oo la sharxay
Zina

Zinada ama galmo ka baxsan guur sharci ah.

Muhsan

Fiqiga qadiimiga ah: qof buuxiya shuruudaha heerka sharci ee qof xaas leh.

Musalla

Goob bannaan oo lagu tukado; halkan waa meeshii lagu oogay salaadda ciidda ee jamaacada.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada qadiimiga ahi waxay arrintan ka fahmeen in qirashada kiis xuduud ah si taxaddar leh loo hubiyo: Nabiga ﷺ markii hore wuu ka jeestay, dabadeedna wuxuu wax ka weydiiyey xaaladda maskaxeed iyo heerka guur ee ninka. Afarta madhab ee sunniyiintu, iyagoo ku salaynaya riwaayaddan iyo kuwo la mid ah, waxay ka doodaan shuruudaha caddaynta, qirashada iyo heerka sharci ee muhsan; faahfaahinta iyo sida loo dabaqana way ku kala duwan yihiin madhabyada. Xuduuddu ma aha awood ay leeyihiin shakhsiyaad, balse waxay hoos timaaddaa garsoor awood u leh iyo xeerar caddayn oo adag. Dhacdadani ma dhiirrigelinayso in dembiyada la shaaciyo: toobad keenka iyo in dembiyada gaarka ah la asturo ayaa udub-dhexaad ah.

Casharrada maanta
  1. Ha ka gaarin gunaanad eedayn culus ka hor inta aan si taxaddar leh loo xaqiijin xaqiiqooyinka iyo cidda awoodda u leh inay wax ka qabato.
  2. Dembiyada gaarka ah awgood, toobad keen oo raadso talo qarsoodi ah oo aqoon leh, halkii aad si aan loo baahnayn dadweynaha ugu shaacin lahayd.
  3. Weligaa ha u oggolaan shakhsiyaad inay fuliyaan ciqaabo sharci; arrimahaas waxaa keliya oo ka shaqayn kara hay’adaha garsoorka ee awoodda u leh.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.