Sahih al-Bukhari, xadiiska 6924
Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Huraira
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ، وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنَ الْعَرَبِ، قَالَ عُمَرُ يَا أَبَا بَكْرٍ، كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ، وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ. فَمَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ. عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ، إِلاَّ بِحَقِّهِ، وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ ". قَالَ أَبُو بَكْرٍ وَاللَّهِ لأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلاَةِ وَالزَّكَاةِ، فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ، وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عَنَاقًا كَانُوا يُؤَدُّونَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهَا. قَالَ عُمَرُ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلاَّ أَنْ رَأَيْتُ أَنْ قَدْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ.
Abu Hurayra wuxuu yiri: Markii uu geeriyooday Nebiga ﷺ oo Abu Bakar noqday khaliifkiisa, qaar ka mid ah Carabtuna ay gaaloobeen, Cumar wuxuu yiri:
"Abu Bakarow, sideed ula dagaallamaysaa dadkan iyadoo Rasuulka Allah ﷺ uu yiri: 'Waxaa la i amray inaan la dagaallamo dadka ilaa ay ka dhahaan: Ilaah ma jiro aan ka ahayn Allah. Oo qofkii dhaha Ilaah ma jiro aan ka ahayn Allah, wuxuu iga badbaadiyey dhiiggiisa iyo xoolihiisa, xaq mooyaane, xisaabtiisuna waxay u taalaa Allah.'" Abu Bakar wuxuu yiri: "Wallahi, waan la dagaallamayaa qofkii kala sooca Salaadda iyo Sakada, maxaa yeelay Sakadu waa xaqa maalka. Wallahi, haddii ay ii diidaan xitaa ri' yar oo ay siin jireen Rasuulka Allah ﷺ, waan kula dagaallamayaa diidmadeeda." Cumar wuxuu yiri: "Wallahi, ma ahayn wax kale aan ka ahayn inaan arkay in Allah uu u waasiciyey laabta Abu Bakar dagaalka, markaas baan gartay inuu xaq yahay."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Aboe Bakr wuxuu difaacay in sakadu tahay waajib khasab ah oo barbar socda salaadda.
Geeridii Nabi ﷺ ka dib, Aboe Bakr ayaa loo magacaabay hoggaamiye. Markii qaar ka mid ah Carabtu ka leexdeen, Cumar wuxuu ka shakiyey in lala dagaallami karo, isagoo ku salaynaya hadalka Nabi ﷺ. Aboe Bakr wuxuu sheegay in sakada la ceshado ay tahay sabab sharci ah oo tallaabo looga qaado.
Qayb hantida ka mid ah oo waajib ah, taas oo waafaqsan xeerarka Islaamka la siiyo dadka xaqa u leh.
Qof ka taga iimaanka ka dib markii uu Islaamka qaatay.
Xayawaan yar oo sakada ahaan loo bixin jiray; Aboe Bakr wuxuu tusaalahan u adeegsaday inuu muujiyo in aan la ceshan karin xataa qayb yar oo waajib ah.
Culimada hore waxay tan ka fahmeen in sakadu tahay waajib gaar ah oo aan laga sooci karin salaadda. Go’aanka Aboe Bakr wuxuu khuseeyey tallaabada ay maamulka xilligaasi ka qaadeen kooxihii diiday sakada waajibka ah; ma aha oggolaansho ay shakhsiyaadku rabshad ku adeegsan karaan. Werintani sidoo kale waxay muujinaysaa in Cumar dib u eegay aragtidiisa markii Aboe Bakr caddeeyey saldhigga sharciyeed.
- Sakada u qaado waajib diini ah oo khasab ah, kuna bixi waqtigeeda dadka xaqa u leh.
- Weydii culimo aqoon leh marka qoraal ku saabsan dagaal ama fulinta sharcigu su’aalo dhaliyo; hadalladaas ha ku xidhiidhin rabshad qofku iskiis u fuliyo.
- Diyaar u noqo inaad aragtidaada dib u eegto marka daliil lagu kalsoon yahay iyo sharraxaad cad ay sidaas waajib ka dhigaan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.