Sahih al-Bukhari, xadiiska 712
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Aisha
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ لَمَّا مَرِضَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَرَضَهُ الَّذِي مَاتَ فِيهِ أَتَاهُ بِلاَلٌ يُؤْذِنُهُ بِالصَّلاَةِ فَقَالَ " مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ ". قُلْتُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ أَسِيفٌ، إِنْ يَقُمْ مَقَامَكَ يَبْكِي فَلاَ يَقْدِرُ عَلَى الْقِرَاءَةِ. قَالَ " مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ ". فَقُلْتُ مِثْلَهُ فَقَالَ فِي الثَّالِثَةِ أَوِ الرَّابِعَةِ " إِنَّكُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ، مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ ". فَصَلَّى وَخَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُهَادَى بَيْنَ رَجُلَيْنِ، كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ يَخُطُّ بِرِجْلَيْهِ الأَرْضَ، فَلَمَّا رَآهُ أَبُو بَكْرٍ ذَهَبَ يَتَأَخَّرُ، فَأَشَارَ إِلَيْهِ أَنْ صَلِّ، فَتَأَخَّرَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ وَقَعَدَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى جَنْبِهِ، وَأَبُو بَكْرٍ يُسْمِعُ النَّاسَ التَّكْبِيرَ. تَابَعَهُ مُحَاضِرٌ عَنِ الأَعْمَشِ.
Caa'isha (Allaah ha ka raalli noqdee) waxay tiri: Markii uu Nabigu ﷺ bukooday cudurkii uu u dhintay, Bilaal baa u yimid si uu ugu wargeliyo salaadda. Wuxuu yiri:
"Amra Abu Bakar inuu dadka tujiyo." Waxaan iri: "Abu Bakar waa nin jilicsan oo qalbi dabacsan, haddii uu maqaamkaaga istaago wuu ooyayaa mana awoodi doono inuu Qur'aanka akhriyo." Wuxuu yiri: "Amra Abu Bakar inuu tujiyo." Markale baan sidii oo kale iri, markaasuu markii saddexaad ama afraad yiri: "Idinku waxaad tihiin saaxiibbadii Yuusuf ee amra Abu Bakar inuu tujiyo." Sidaas buu Abu Bakar ku tujiyey. Intaas kadib, Nabigu ﷺ wuxuu soo baxay isagoo ay laba nin garab socdaan, waxaanan moodaa inaan hadda arkayo isagoo cagihiisa dhulka ku jiiday. Markii uu Abu Bakar arkay, wuxuu damcay inuu dib u guto, laakiin Nabigu ﷺ wuxuu u tilmaamay inuu sii wado. Abu Bakar (Allaah ha ka raalli noqdee) xoogaa dib buu u gutay, Nabiguna ﷺ wuxuu fariistay dhinaciisa, iyadoo Abu Bakar uu dadka gaarsiinayey Takbiirta.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabiga ﷺ wuxuu Abu Bakr u magacaabay inuu dadka salaadda tujiyo intii uu xanuunsanaa.
Dhacdadu waxay ku beegnayd xanuunkii ugu dambeeyey ee Nabiga ﷺ: Bilaal ayaa u yimid si uu uga warbixiyo salaadda, markaas ayuu Nabigu ﷺ faray Abu Bakr inuu dadka tujiyo.
Qofka hoggaamiya salaadda jamaacada.
In la yiraahdo “Allaahu akbar”; halkan Abu Bakr wuxuu dadka gaarsiinayey takbiirta Nabiga ﷺ.
Tixraac dumarkii ku jira qisada Yuusuf ee Qur’aanka; hadalku wuxuu canaanayey Caa’isha iyo dumarkii kale ku celcelintooda dalabka.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in Nabiga ﷺ uu Abu Bakr u magacaabay inuu tukiyo salaadaha jamaacada, waxayna taas u arkaan tilmaam muujinaysa maqaamkiisa gaarka ah. Werintani sidoo kale waxay muujinaysaa in imaam buka uu fadhi ku tukan karo oo dadka tujiyo haddii uu awoodo, halka imaam caafimaad qaba oo gadaashiisa jooga uu taagan ku tukado; madhhabyadu waxay qaabka saxda ah ee salaadda ka faalloodaan iyagoo adeegsanaya werinno kala duwan. Diidmada Caa’isha waxaa lagu fasiray inay ka welwelsanayd in Abu Bakr ay ilmadu ka adkaato, ee aanay ahayn inay diiddanayd doorashada Nabiga ﷺ.
- Salaadaha jamaacada si cad ugu magacaab qofka tujinaaya, si jamaacaddu u ogaato waxa ay samaynayso.
- Salaadda ku hoggaami taxaddar iyo is-hoosaysiin, xataa marka dareenku xooggan yahay.
- Raac tilmaamaha imaamka, si fiicanna u ilaali nidaamka salaadda.
Nuqulkani sidoo kale wuxuu sheegayaa sida Abu Bakr, amarka Nabiga ﷺ awgiis, u tujiyey salaadda intii lagu jiray xanuunkiisii ugu dambeeyey.
Sahih al-Bukhari · #711 (Sahih)Werintani waxay iftiiminaysaa sida salaaddu u kala dhacdo marka imaamku fadhi ku tukado, jamaacaduna gadaashiisa taagan tahay.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.