Sahih al-Bukhari, xadiiska 713
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Aisha
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ لَمَّا ثَقُلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَاءَ بِلاَلٌ يُؤْذِنُهُ بِالصَّلاَةِ فَقَالَ " مُرُوا أَبَا بَكْرٍ أَنْ يُصَلِّيَ بِالنَّاسِ ". فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ أَسِيفٌ، وَإِنَّهُ مَتَى مَا يَقُمْ مَقَامَكَ لاَ يُسْمِعُ النَّاسَ، فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ. فَقَالَ " مُرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ ". فَقُلْتُ لِحَفْصَةَ قُولِي لَهُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ أَسِيفٌ، وَإِنَّهُ مَتَى يَقُمْ مَقَامَكَ لاَ يُسْمِعِ النَّاسَ، فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ. قَالَ " إِنَّكُنَّ لأَنْتُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ، مُرُوا أَبَا بَكْرٍ أَنْ يُصَلِّيَ بِالنَّاسِ ". فَلَمَّا دَخَلَ فِي الصَّلاَةِ وَجَدَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي نَفْسِهِ خِفَّةً، فَقَامَ يُهَادَى بَيْنَ رَجُلَيْنِ، وَرِجْلاَهُ يَخُطَّانِ فِي الأَرْضِ حَتَّى دَخَلَ الْمَسْجِدَ، فَلَمَّا سَمِعَ أَبُو بَكْرٍ حِسَّهُ ذَهَبَ أَبُو بَكْرٍ يَتَأَخَّرُ، فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى جَلَسَ عَنْ يَسَارِ أَبِي بَكْرٍ، فَكَانَ أَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي قَائِمًا، وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي قَاعِدًا، يَقْتَدِي أَبُو بَكْرٍ بِصَلاَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسُ مُقْتَدُونَ بِصَلاَةِ أَبِي بَكْرٍ رضى الله عنه.
Waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Abu Mucawiyah, oo ka weriyey Al-Acmash, oo ka weriyey Ibraahiim, oo ka weriyey Al-Aswad, oo ka weriyey Caa’ishah, waxay tiri: Markii uu culays ku yimid Rasuulka Allah ﷺ, ayaa Bilaal u yimid inuu ogeysiiyo salaadda. Wuxuu yiri:
“Amra Abu Bakar inuu dadka tujiyo.” Waxaan iri: “Rasuulka Allow ﷺ! Abu Bakar waa nin qalbi jilicsan, haddii uu maqaamkaaga istaago dadku maqli kari maayaan ee amro Cumar.” Wuxuu yiri: “Amra Abu Bakar inuu dadka tujiyo.” Markaas ayaan Xafso ku iri: “Ku dheh Abu Bakar waa nin qalbi jilicsan, haddii uu maqaamkiisa istaago dadku maqli kari maayaan ee amro Cumar.” Wuxuu yiri: “Idinku waxaad tihiin asxaabtii Yuusuf. Amra Abu Bakar inuu dadka tujiyo.” Markii uu salaadda galay, Rasuulka Allah ﷺ wuxuu naftiisa ka dareemay fudeyd, wuxuuna soo baxay isagoo labo nin garabka ka haya, lugahiisuna dhulka jiidayeen ilaa uu masaajidka galay. Markii Abu Bakar maqlay codkiisa, wuxuu damcay inuu dib u gurto, laakiin Rasuulka Allah ﷺ ayaa tilmaan siiyey inuu sii wado. Rasuulka Allah ﷺ wuxuu fariistay dhanka bidix ee Abu Bakar. Abu Bakar wuxuu tukanayey isagoo taagan, Rasuulkana ﷺ wuxuu tukanayey isagoo fadhiya. Abu Bakar wuxuu ku dayanayey salaadda Rasuulka Allah ﷺ, dadkuna waxay ku dayanayeen salaadda Abu Bakar, Allaha raalli ka noqdee.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabiga ﷺ wuxuu Abu Bakr u magacaabay inuu jamaacada salaadda ku tujiyo.
Markii xanuunka Nabiga ﷺ aad u darnaa, wuxuu Abu Bakr faray inuu dadka salaadda tujiyo. Intii salaad socotay ayuu muddo dareemay inuu roonaaday, wuxuuna masaajidka yimid isaga oo ay laba nin taageerayaan.
Dabeecad nugul; Caa’isha waxay ula jeedday in Abu Bakr, dareenkiisa awgiis, ay ku adkaan kartay inuu codkiisa maqashiiyo.
In imaam looga noqdo salaadda jamaacada, iyadoo dadka tukanaya ay imaamka raacayaan.
Culimada hore, oo uu ka mid yahay Ibnu Xajar, waxay werintan uga hadlaan daliil muujinaya in imaam buka uu isagoo fadhiya dadka tukanaya tujinkaro haddii uu awoodo, halka imaam taagan uu gadaashiisa taagnaado. Culimadu way ku kala aragti duwan yihiin sida saxda ah ee loo dabaqayo qaababkaas salaadda, waxayna arrinta ku xiriiriyaan werinno kale. Magacaabista Abu Bakr waxaa sidoo kale loo arkaa calaamad muujinaysa maqaamkiisa gaarka ah iyo ku habboonaantiisa hoggaaminta jamaacada. Sida werintu sharraxayso, soo jeedintii Caa’isha ee ahayd in Cumar tujiyo waxay ka dhalatay welwelka ay ka qabtay in Abu Bakr dareenkiisu saameeyo, mana ahayn diidmo amarkii Nabiga ﷺ.
- Raac tilmaanta cad ee imaamka kana fogow in doorbid shakhsi ahi jamaacada kala qaybiyo.
- Habka salaadda u waafaji baahida xanuunka, adigoo xaaladda imaamka iyo jamaacadaba tixgelinaya.
- Hoggaamiyeyaasha si ixtiraam leh uga hadal, una fidi gargaar marka xanuun ama dareen xooggan culays ku noqdo.
Werintani sidoo kale waxay sheegaysaa in Abu Bakr, amarkii Nabiga ﷺ, uu dadka tujiyey intii uu Nabigu xanuunsanaa.
Sahih al-Bukhari · #714 (Sahih)Werintani waxay ka hadlaysaa tujinta salaadda, waxayna sii dhammaystiraysaa doodda ku saabsan hoggaaminta salaadda jamaacada.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.