Sahih al-Bukhari, xadiiska 7219
Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Anas ibn Malik
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ سَمِعَ خُطْبَةَ، عُمَرَ الآخِرَةَ حِينَ جَلَسَ عَلَى الْمِنْبَرِ، وَذَلِكَ الْغَدُ مِنْ يَوْمٍ تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَتَشَهَّدَ وَأَبُو بَكْرٍ صَامِتٌ لاَ يَتَكَلَّمُ قَالَ كُنْتُ أَرْجُو أَنْ يَعِيشَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى يَدْبُرَنَا ـ يُرِيدُ بِذَلِكَ أَنْ يَكُونَ آخِرَهُمْ ـ فَإِنْ يَكُ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم قَدْ مَاتَ، فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَدْ جَعَلَ بَيْنَ أَظْهُرِكُمْ نُورًا تَهْتَدُونَ بِهِ بِمَا هَدَى اللَّهُ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ صَاحِبُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثَانِي اثْنَيْنِ، فَإِنَّهُ أَوْلَى الْمُسْلِمِينَ بِأُمُورِكُمْ، فَقُومُوا فَبَايِعُوهُ. وَكَانَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ قَدْ بَايَعُوهُ قَبْلَ ذَلِكَ فِي سَقِيفَةِ بَنِي سَاعِدَةَ، وَكَانَتْ بَيْعَةُ الْعَامَّةِ عَلَى الْمِنْبَرِ. قَالَ الزُّهْرِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ سَمِعْتُ عُمَرَ يَقُولُ لأَبِي بَكْرٍ يَوْمَئِذٍ اصْعَدِ الْمِنْبَرَ. فَلَمْ يَزَلْ بِهِ حَتَّى صَعِدَ الْمِنْبَرَ، فَبَايَعَهُ النَّاسُ عَامَّةً.
Waxaa nooga warramay Ibraahiim bin Muusa, waxaa noo sheegay Hishaam, oo ka weriyey Macmar, oo ka weriyey Az-Zuhrii, oo uu u warramay Anas bin Maalik - Allaha ka raalli ahaado - inuu maqlay khudbadii labaad ee Cumar markii uu fadhiistay minbarka, taas oo ahayd maalintii xigtay geeridii Nabiga ﷺ. Wuxuu akhriyey Tashahhudka iyadoo Abuu Bakar uu aamusnaa oo uusan hadlayn. Wuxuu yiri:
"Waxaan rajaynayey in Rasuulka Allah ﷺ uu naga dambeeyo (dhimashada), laakiin haddii Muxammad ﷺ uu dhintay, Allah kor ahaaye wuxuu idinka dhex dhigay nuur aad ku hanuuntaan sida Allah uu ugu hanuuniyey Muxammad ﷺ. Abuu Bakarna waa saxaabiga Rasuulka Allah ﷺ, kii labaad ee labada qof ee godka ku jiray. Isagu waa kan ugu xaqqa badan Muslimiinta ee maamula arrimihiinna. Sidaas darteed, kaca oo la baycada." Koox dadka ka mid ah ayaa horay ula baycadaysay Saqiifada Banii Saacida, laakiin baycadda guud waxay ka dhacday minbarka. Az-Zuhrii wuxuu ka weriyey Anas bin Maalik: Waxaan maqlay Cumar oo leh Abuu Bakar maalintaas: "Kor u fuul minbarka." Wuxuuna ku sii adkeeyey ilaa uu ka fuulo minbarka, markaas ayaa dadkii oo dhami la baycadeen.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Cumar wuxuu ku baaqay in Abuu Bakr loo bayco qaado geeridii Nabiga ﷺ ka dib.
Khudbaddu waxay dhacday maalintii ka dambaysay geeridii Nabiga ﷺ. Koox ayaa Abuu Bakr hore ugu baycaysay saqiifada Banu Saa'ida; baycadii guudna waxay ka dhacday agagaarka minbarka.
Qiraalka qiraalka iimaanka oo, waxyaabo kale ka sokow, lagu bilaabo khudbad rasmi ah.
Ballan dadweyne oo taageero iyo adeecid loogu muujiyo hoggaan sharci ah.
Tixraac Abuu Bakr, oo ahaa saxaabigii Nabiga ﷺ xilligii hijrada, labadooduna godka ku wada jireen.
Culimada hore waxay arrintan ka soo qaataan muhiimadda wadatashiga, oggolaanshaha dadweynaha iyo ilaalinta midnimada bulshada marka xilka hoggaanka la kala wareejinayo. Cumar wuxuu tilmaamay wehelnimadii dhowayd ee Abuu Bakr la lahaa Nabiga ﷺ iyo ku habboonaantiisa inuu Muslimiinta hoggaamiyo. Riwaayaddu waxay sharraxaysaa baycadii taariikhiga ahayd, balse keligeed ma dejinayso hab guud oo lagu go'aamiyo dhaxal-wareeg kasta xilli kasta; madhhabyada fiqigu waxay hoggaanka iyo adeecidda ku eegaan xeerar ka ballaaran oo la xidhiidha caddaaladda iyo maslaxadda bulshada.
- Marka hoggaanku is beddelayo, taageer heshiisyada sharciyeysan ee bulshadu wada oggolaatay, kana fogow kala qaybsanaanta.
- Aqoonso kartida iyo u adeegidda bulshada marka xilal loo dhiibayo xubnaheeda.
- Adeegso hadal cad oo ixtiraam leh si dadka loo mideeyo xilliyada kala-guurka adag.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.