Sahih al-Bukhari, xadiiska 7524
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، فِي قَوْلِهِ تَعَالَى {لاَ تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ} قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُعَالِجُ مِنَ التَّنْزِيلِ شِدَّةً، وَكَانَ يُحَرِّكُ شَفَتَيْهِ ـ فَقَالَ لِي ابْنُ عَبَّاسٍ أُحَرِّكُهُمَا لَكَ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُحَرِّكُهُمَا فَقَالَ سَعِيدٌ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يُحَرِّكُهُمَا فَحَرَّكَ شَفَتَيْهِ ـ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ {لاَ تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ * إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ} قَالَ جَمْعُهُ فِي صَدْرِكَ ثُمَّ تَقْرَؤُهُ. {فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ} قَالَ فَاسْتَمِعْ لَهُ وَأَنْصِتْ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ تَقْرَأَهُ. قَالَ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ اسْتَمَعَ فَإِذَا انْطَلَقَ جِبْرِيلُ قَرَأَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم كَمَا أَقْرَأَهُ.
Waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid, waxaa nooga warramay Abuu Cawaanah, oo ka weriyey Muusa bin Abii Ca’ishah, oo ka weriyey Saciid bin Jubayr, oo ka weriyey Ibn Cabbaas, isagoo ka hadlaya qawlka Alle ee ah: {Ha dhaqdhaqaajin carrabkaaga dartiis}. Wuxuu yidhi:
“Nabigu ﷺ wuxuu la kulmi jiray dhib weyn markuu qaadanayo Waxyiga, wuuna dhaqdhaqaajin jiray bushimihiisa.” Ibn Cabbaas baa igu yidhi: “Anigu waan u dhaqdhaqaajiyaa siduu Rasuulku ﷺ u dhaqdhaqaajin jiray bushimihiisa.” Saciidna wuxuu yidhi: “Anigu waan u dhaqdhaqaajiyaa siduu Ibn Cabbaas u dhaqdhaqaajin jiray,” markaasuu dhaqdhaqaajiyey bushimihiisa. Markaasaa Alle Cazza wa Jalla soo dejiyey: {Ha dhaqdhaqaajin carrabkaaga dartiis si aad ugu degdegto * Dhab ahaan annagaa isku ururintiisa iyo akhriskiisu}. Wuxuu yidhi: Isku ururintiisu waa laabtaada, kadibna waad akhrinaysaa. {Markaan akhrino, raac akhriskiisa}. Wuxuu yidhi: U dhegayso oo aamus, kadibna annagaa kugu leh inaad akhrido. Wuxuu yidhi: Rasuulku ﷺ markuu Jibriil — nabadgelyo korkiisa ha ahaatee — u yimaado wuu dhegaysan jiray, markuu Jibriil tagana, Nabigu ﷺ wuxuu akhrin jiray Qur’aanka siduu Jibriil u akhriyey.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabiga ﷺ wuxuu dhagaystay Jibriil dabadeedna wuxuu akhriyey waxyiga.
Ibnu Cabbaas wuxuu fasirayaa aayadaha 75:16–18: Nabiga ﷺ wuxuu dhaqaajin jiray bushimihiisa isagoo ka baqaya in erayada loo waxyooday ay ka lumiyaan xusuusta. Alle wuxuu faray inuu marka hore si feejigan u dhagaysto, wuxuuna u ballanqaaday inuu Qur’aanka laabta ku ururin doono oo uu siin doono akhrintiisa.
Farriinta uu Alle u muujiyo nebigiisa.
Qur’aanka oo lagu sugo xusuusta Nabiga ﷺ.
Qur’aanka oo si taxaddar leh oo cod dheer loo akhriyo.
Culimada hore waxay halkan ka fahmeen in Alle Qur’aanka ku ilaaliyey xusuusta Nabiga ﷺ, iyo inuu si sax ah u qaabilay una gudbiyey waxyiga Jibriil ﷺ. Aayaduhu waxay ina barayaan in dhagaysiga iyo aamusnaantu ka horreeyaan ku dayashada akhriska. Sidaas ayay werintani u adkaynaysaa ilaalinta Alle ee waxyigiisa iyo kalsoonida gudbinta nebinnimada.
- Si feejigan u dhagayso Qur’aanka ka hor intaadan akhrin ama ka doodin aayadaha.
- Markaad Qur’aanka baranayso, waqti sii inaad erayada si taxaddar leh u xafiddo oo si sax ah u gudbiso.
- Ku kalsoonow in Alle ilaaliyey waxyigiisa, Qur’aankana ula dhaqan ixtiraam iyo feejignaan.
Werintan saxiixa ah ee Ibnu Cabbaas waxay sidoo kale ka hadlaysaa aayadaha ku saabsan inaan lagu degdegin akhriska, waxayna dhammaystiraysaa fasiraadda qaybtan.
Sahih al-Bukhari · #7523 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay soo gudbinaysaa werin kale oo Ibnu Cabbaas ka wariyey aayadahan, waxayna iftiiminaysaa sida Nabiga ﷺ u qaabilay waxyiga.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.