Sahih Muslim, xadiiska 118
Waxaa weriyey Abu Sa'id al-Khudri. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Sa'id al-Khudri
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا مَنْ، لَقِيَ الْوَفْدَ الَّذِينَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ . قَالَ سَعِيدٌ وَذَكَرَ قَتَادَةُ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فِي حَدِيثِهِ هَذَا . أَنَّ أُنَاسًا مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّا حَىٌّ مِنْ رَبِيعَةَ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ وَلاَ نَقْدِرُ عَلَيْكَ إِلاَّ فِي أَشْهُرِ الْحُرُمِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَأْمُرُ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ إِذَا نَحْنُ أَخَذْنَا بِهِ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ اعْبُدُوا اللَّهَ وَلاَ تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَأَقِيمُوا الصَّلاَةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَصُومُوا رَمَضَانَ وَأَعْطُوا الْخُمُسَ مِنَ الْغَنَائِمِ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنِ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِ " . قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا عِلْمُكَ بِالنَّقِيرِ قَالَ " بَلَى جِذْعٌ تَنْقُرُونَهُ فَتَقْذِفُونَ فِيهِ مِنَ الْقُطَيْعَاءِ - قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنَ التَّمْرِ - ثُمَّ تَصُبُّونَ فِيهِ مِنَ الْمَاءِ حَتَّى إِذَا سَكَنَ غَلَيَانُهُ شَرِبْتُمُوهُ حَتَّى إِنَّ أَحَدَكُمْ - أَوْ إِنَّ أَحَدَهُمْ - لَيَضْرِبُ ابْنَ عَمِّهِ بِالسَّيْفِ " . قَالَ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ أَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ كَذَلِكَ . قَالَ وَكُنْتُ أَخْبَأُهَا حَيَاءً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ فَفِيمَ نَشْرَبُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " فِي أَسْقِيَةِ الأَدَمِ الَّتِي يُلاَثُ عَلَى أَفْوَاهِهَا " . قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَرْضَنَا كَثِيرَةُ الْجِرْذَانِ وَلاَ تَبْقَى بِهَا أَسْقِيَةُ الأَدَمِ . فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ " . قَالَ وَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ " إِنَّ فِيكَ لَخَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالأَنَاةُ " .
Waxaa nooga warramay Yaxye bin Ayuub, waxaa nooga warramay Ibnu Culeyyah, waxaa nooga warramay Saciid bin Abii Caruubah, oo ka weriyey Qataadah, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay nin la kulmay wefdigii Cabdul-Qays ee u yimid Rasuulka Alle ﷺ. Saciid wuxuu yiri, Qataadah wuxuu xusay Abuu Nadrah oo ka weriyey Abuu Saciid Al-Khudri xadiiskan: In dad ka mid ah qabiilka Cabdul-Qays ay u yimaadeen Rasuulka Alle ﷺ waxayna yiraahdeen,
"Nabiga Allow, annagu waxaan nahay reer Rabiicah, waxaana dhexdeenna iyo adinka deggan gaalada Mudar, mana awoodno inaan kuu nimaadno bilaha xurmaysan mooyaane. Marka amar nagu sii arrin aan amarno kuwa gadaashada jooga, oo aan Jannada ku galno haddaan qaadanno." Rasuulka Alle ﷺ wuxuu yiri: "Waxaan idinku amrayaa afar waxyaalood, waxaanan idinka reebayaa afar waxyaalood: Caabuda Alle hana shirkiyina, ooga Salaadda, bixiya Sakada, sooma Ramadaanka, oo bixiya Khumuskiga (midka shanaad) ee xoolaha dagaalka lagu helo. Waxaanan idinka reebayaa afar waxyaalood: Dubaa'a (sacaarka), Xantam (weelasha dhoobada cagaaran), Muzaffat (weelasha daamurka leh), iyo Naqiir (geed la qoday)." Waxay yiraahdeen, "Nabiga Allow, maxaad ka taqaannaa Naqiirka?" Wuxuu yiri: "Haa, waa jirrid geed oo la qodo kadibna lagu rido timir yar." Saciid wuxuu yiri: Ama wuxuu yiri "timir." Kadib biyo ayaad ku shubtaan ilaa uu ka degayo karkarkiisa, waadna cabtaan ilaa midkiin - ama midkood - uu seef ku dhufto ina adeerkiis. Wuxuu yiri: Dadkaas waxaa ku jiray nin dhaawac soo gaaray sababtaas awgeed. Wuxuu yiri: Waan qarin jiray arrintaas anigoo ka xishoonaya Rasuulka Alle ﷺ. Waxaan iri, "Maxaan ku cabnaa, Rasuulka Allow?" Wuxuu yiri: "Ku caba sibiibaxyada haragga ah ee afafka laga xiro." Waxay yiraahdeen, "Rasuulka Allow, dhulkeennu jiir badan buu leeyahay, sibiibaxyada haragguna kuma nagaadaan." Nabiga Alle ﷺ wuxuu yiri: "Xitaa haddii jiirku cuno, xitaa haddii jiirku cuno, xitaa haddii jiirku cuno." Kadibna Nabiga Alle ﷺ wuxuu ku yiri Ashajjii Cabdul-Qays: "Adigu waxaad leedahay laba sifo oo Alle jecel yahay: dulqaadka (Xilm) iyo deggenaanta (Anaah)."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Iimaanku wuxuu ka muuqdaa cibaadada, adeecidda iyo dabeecad isxakamaysan.
Weftigii Cabdul-Qays waxay Nebiga ﷺ weydiiyeen awaamiir ay dadkooda gaarsiin karaan, maadaama aysan u imaan karin isaga bilaha xurmada leh mooyee, sababtuna ahayd qabiilka Mudar ee u dhexeeyay.
Waa bixinta sadaqada waajibka ah ee la siiyo dadka shareecada Islaamku xaqa u siisay.
Waa saamiga shan-meelood meel ah ee xoolaha dagaalka laga reebo sida shareecadu jidaysay.
In si deggan oo naxariis leh loola dhaqmo arrimahana loogu wajaho dulqaad iyo wada-tashi.
Culimadu waxay tilmaamaan in Nebigu ﷺ si cad u soo koobay aasaaska diinta: in Alle keligiis la caabudo oo aan cid lala wadaajin, salaadda, sakaadda iyo soonka Ramadaan, iyo waajibka la sheegay ee ku saabsan xoolaha dagaalka. Weelashii cabitaanka ee la reebay waxay la xiriireen halista ah in cabitaanka timirta khamiiraya uu qofka sakhraamiyo isaga oo aan ogaan; xeerka guudna waa in cabitaan kasta oo sakhraamiya xaaraan yahay. Hadalka ku saabsan jiirarku wuxuu caddaynayaa in dadkii dhegaysanayay ay raadinayeen beddel ku habboon duruufahooda. Culimadu sidoo kale waxay ammaanaan dabacsanaanta iyo miyirqabka, oo ah sifooyin Alle jecel yahay.
- Noolay aasaaska iimaankaaga adigoo si dhab ah u gudanaya salaadda, sakaadda iyo soonka.
- Ka fogow waxyaabaha sakhraamiya, doorona cabitaan iyo caadooyin maskaxdaada iyo garashadaada fayow u haya.
- Ku dadaal dabacsanaanta, waqti na sii inaad si taxaddar leh uga jawaabto, gaar ahaan marka la isku khilaafsan yahay.
Werintan saxiixa ahi waxay la xiriirtaa su’aashii Cabdul-Qays iyo awaamiirtii uu Nebigu ﷺ siiyay.
Sahih Muslim · #119 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay kulan isku mid ah iyo tilmaamaha ku saabsan iimaanka iyo weelasha cabitaanka ku gudbinaysaa erayo la mid ah.
40 Hadith van an-Nawawi · #3 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay sharraxaysaa tiirarka Islaamka, waxayna dhaqamada iimaanka ee la sheegay gelinaysaa macnahooda guud.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.