Sahih Muslim, xadiiska 1906
Waxaa weriyey Ubayy ibn Ka'b. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Ubayy ibn Ka'b
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، عَنْ شُعْبَةَ، ح وَحَدَّثَنَاهُ ابْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ عِنْدَ أَضَاةِ بَنِي غِفَارٍ - قَالَ - فَأَتَاهُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكَ أَنْ تَقْرَأَ أُمَّتُكَ الْقُرْآنَ عَلَى حَرْفٍ . فَقَالَ " أَسْأَلُ اللَّهَ مُعَافَاتَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَإِنَّ أُمَّتِي لاَ تُطِيقُ ذَلِكَ " . ثُمَّ أَتَاهُ الثَّانِيَةَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكَ أَنْ تَقْرَأَ أُمَّتُكَ الْقُرْآنَ عَلَى حَرْفَيْنِ فَقَالَ " أَسْأَلُ اللَّهَ مُعَافَاتَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَإِنَّ أُمَّتِي لاَ تُطِيقُ ذَلِكَ " . ثُمَّ جَاءَهُ الثَّالِثَةَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكَ أَنْ تَقْرَأَ أُمَّتُكَ الْقُرْآنَ عَلَى ثَلاَثَةِ أَحْرُفٍ . فَقَالَ " أَسْأَلُ اللَّهَ مُعَافَاتَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَإِنَّ أُمَّتِي لاَ تُطِيقُ ذَلِكَ " . ثُمَّ جَاءَهُ الرَّابِعَةَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكَ أَنْ تَقْرَأَ أُمَّتُكَ الْقُرْآنَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ فَأَيُّمَا حَرْفٍ قَرَءُوا عَلَيْهِ فَقَدْ أَصَابُوا .
Waxaa nooga warramay Abu Bakr bin Abi Shaybah, waxaa nooga warramay Ghundar, oo ka weriyey Shu'bah. Sidoo kale waxaa nooga warramay Ibn al-Muthanna iyo Ibn Bashshar; Ibn al-Muthanna wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Muhammad bin Ja'far, waxaa nooga warramay Shu'bah, oo ka weriyey al-Xakam, oo ka weriyey Mujaahid, oo ka weriyey Ibn Abi Layla, oo ka weriyey Ubayy bin Ka'b, in Nabiga ﷺ uu joogay barkadda reer Banu Ghifaar. Wuxuu yiri: Waxaa u yimid Jibriil عليه السلام wuxuuna ku yiri, 'Allah wuxuu ku amrayaa in ummaddaadu ay Qur'aanka ku akhriso hal xaraf.' Wuxuu yiri, 'Waxaan Allah weydiisanayaa caafimaadkiisa iyo dambi-dhaafkiisa, waayo ummaddeydu ma awooddo taas.' Markaas ayuu markii labaad u yimid oo ku yiri, 'Allah wuxuu ku amrayaa in ummaddaadu ay Qur'aanka ku akhriso laba xaraf.' Wuxuu yiri, 'Waxaan Allah weydiisanayaa caafimaadkiisa iyo dambi-dhaafkiisa, waayo ummaddeydu ma awooddo taas.' Markaas ayuu markii saddexaad u yimid oo ku yiri, 'Allah wuxuu ku amrayaa in ummaddaadu ay Qur'aanka ku akhriso saddex xaraf.' Wuxuu yiri, 'Waxaan Allah weydiisanayaa caafimaadkiisa iyo dambi-dhaafkiisa, waayo ummaddeydu ma awooddo taas.' Markaas ayuu markii afraad u yimid oo ku yiri, 'Allah wuxuu ku amrayaa in ummaddaadu ay Qur'aanka ku akhriso toddoba xaraf. Xaraf kasta oo ay ku akhriyaanna, way sax yihiin.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Alle wuxuu ummadda u fududeeyay inay Qur’aanka ku akhrido toddoba qaab oo la aqoonsan yahay.
Weedha Carabiga ahi waxay tilmaamaysaa qaabab akhris oo la oggol yahay. Culimadu way ku kala aragti duwan yihiin fasiraadda saxda ah; macnaheedu ma aha in qaab kasta oo Qur’aanka loo akhriyo uu sax yahay.
Waa qabiil Carbeed; xadiisku dhacdada wuxuu dhigaya goobta biyaha ee qabiilkaas.
Culimada hore waxay toddobada qaab ee akhriska u arkeen fududayn Alle ugu deeqay ummadda, iyadoo ay ka mid yihiin kala duwanaanshaha dhawaaqa Carabiga iyo adeegsiga luqadda. Waxay carrabka ku adkeeyeen in qaababka la oggol yahay lagu sugay riwaayad, ayna taasi fasax u ahayn in qofku Qur’aanka sida uu doono u beddelo. Madhhabyadu waxay aqoonsan yihiin qira’aadka la isku raacsan yahay marka la raaco xeerarka akhriska Qur’aanka.
- Qur’aanka si taxaddar leh ugu akhri qira’ada la aqoonsan yahay, kana codso macallin aqoon u leh inuu kuu saxo.
- Kala duwanaanshaha qira’aadka la aqoonsan yahay ugu wajah aqoon iyo ixtiraam, ee ha ku eedayn dadka.
- Ku mahadnaq fududaynta diinta, adigoo aan ka tallaabin xuduudaha riwaayadaha lagu kalsoon yahay.
Riwaayaddani waxay ka hadlaysaa isla mawduuca, waxayna caddaynaysaa fududaynta Alle u fidiyey ummadda.
Sahih Muslim · #1905 (Sahih)Waxay taageeraysaa fasiraadda ah in qaababka kala duwan ay ummadda u yihiin fududayn.
Sahih Muslim · #1907 (Sahih)Qoraalkan la xiriira wuxuu mawduuca isla ah ka bixinayaa werin dheeraad ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.