Sahih Muslim, xadiiska 2154
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo Muslim dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abu Kuraybwuxuu u sheegay Muslimأَبُو كُرَيْبٍ
- 2Abu Usamaأَبُو أُسَامَةَ
- 3Hishamهِشَامٍ
- 4Aabbihiiأَبِيهِ
- 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ ذُكِرَ عِنْدَ عَائِشَةَ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ، يَرْفَعُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ فِي قَبْرِهِ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ " . فَقَالَتْ وَهَلَ إِنَّمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّهُ لَيُعَذَّبُ بِخَطِيئَتِهِ أَوْ بِذَنْبِهِ وَإِنَّ أَهْلَهُ لَيَبْكُونَ عَلَيْهِ الآنَ " . وَذَاكَ مِثْلُ قَوْلِهِ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَامَ عَلَى الْقَلِيبِ يَوْمَ بَدْرٍ وَفِيهِ قَتْلَى بَدْرٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ فَقَالَ لَهُمْ مَا قَالَ " إِنَّهُمْ لَيَسْمَعُونَ مَا أَقُولُ " . وَقَدْ وَهَلَ إِنَّمَا قَالَ " إِنَّهُمْ لَيَعْلَمُونَ أَنَّ مَا كُنْتُ أَقُولُ لَهُمْ حَقٌّ " . ثُمَّ قَرَأَتْ { إِنَّكَ لاَ تُسْمِعُ الْمَوْتَى} { وَمَا أَنْتَ بِمُسْمِعٍ مَنْ فِي الْقُبُورِ} يَقُولُ حِينَ تَبَوَّءُوا مَقَاعِدَهُمْ مِنَ النَّارِ .
Waxaa nooga warramay Abu Kurayb, waxaa nooga warramay Abu Usaamah, oo ka weriyey Hishaam, oo ka weriyey aabbihii, wuxuu yiri: Waxaa lagu xusay agta Caa’isha in Ibnu Cumar uu u tiiriyey Nebiga ﷺ xadiiskan:
"Maydka waxaa lagu cadaabaa qabrigiisa oohinta ehelkiisa darteed." Markaasay tiri: "Wuu khaldamay. Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: 'Isaga waxaa lagu cadaabayaa dambigiisa ama denbigiisa, ehelkiisuna hadda way u ooyayaan.'" Taasina waxay la mid tahay hadalkiisii ahaa in Rasuulka Allah ﷺ uu istaagay ceelka maalintii Badar oo ay ku jireen meydadkii mushrikiinta lagu dilay Badar, markaasuu ku yiri wuxuu ku yiri: "Way maqlayaan waxaan leeyahay." Laakiin halkaasna wuu ku khaldamay. Nebigu ﷺ wuxuu yiri: "Way ogyihiin in wixii aan ku oran jiray ay xaq ahaayeen." Kadibna waxay akhrisay: {Adigu ma maqashiin kartid maydka} iyo {Mana tihid mid maqashiiya kuwa qubuuraha ku jira}, taasoo loola jeedo markay boosaskooda ka qaataan Naarta.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Caa’isha waxay caddaynaysaa in qofka dhintay aan lagu ciqaabayn baroorashada dadka kale.
Werin si toos ah loogu nisbeeyo Nebiga ﷺ.
Murugo muujintu la mid ma aha baroor-diiqda; baroor-diiqdu waxay ka kooban tahay qaylo iyo dhawaaqyo murugo.
Goobtii dagaalkii caanka ahaa ee dhexmaray muslimiinta iyo kuwii Maka ka soo horjeeday.
Culimada hore waxay werintan ku daraan qoraallo kale oo ka hadlaya baroor-diiqda. Caa’isha waxay kala saartaa dembiga qofka iyo murugada ehelkiisa: qofku si toos ah uguma qaado masuuliyadda falka qof kale. Culimadu waxay isu waafajiyaan werinnada iyagoo digniinta ciqaabta ku dabaqaya qofkii baroor-diiqda amray, dhiirrigeliyey ama intuu noolaa aanu ka reebin isaga oo awood u lahaa. Sidaas darteed, oohinta caadiga ah ee murugadu lama mid aha baroor-diiqda xaaraanta ah.
- Ehelka geeriyooday ugu tacsiyee naxariis, oo kala saar ilmada caadiga ah iyo baroor-diiqda qaylada leh.
- Qofna ha ku eedayn falka qof kale sabab la’aan cad.
- Is barbar dhig werinnada isla mawduuca ka hadlaya ka hor intaadan xukun ka soo saarin.
Werintan isla qaybta ku jirta waxay ka hadlaysaa hadalka ku saabsan ciqaabta baroorashada ehelka, waxayna gacan ka geysanaysaa in si wadajir ah loo fahmo qaababka kala duwan ee loo weriyey.
Sahih Muslim · #2153 (Sahih)Nuqulkani sidoo kale wuxuu xusayaa werinta Ibnu Cumar iyo faallada Caa’isha ee ku saabsan baroor-diiqda.
Sahih Muslim · #2155 (Sahih)Werintani waxay wadaagtaa silsiladda iyo doodda nuxurka leh ee ku saabsan sixitaanka Caa’isha ee qofka dhintay iyo baroordiiqda qoyskiisa.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.