Sahih Muslim, xadiiska 2446
Waxaa weriyey Abdullah ibn Zayd. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo Muslim dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Surayj ibn Yunuswuxuu u sheegay Muslimسُرَيْجُ بْنُ يُونُسَ
- 2Isma'il ibn Ja'farإِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ
- 3Amr ibn Yahya ibn Umaraعَمْرِو بْنِ يَحْيَى بْنِ عُمَارَةَ
- 4Abbad ibn Tamimعَبَّادِ بْنِ تَمِيمٍ
- 5Abdullah ibn Zaydعَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى بْنِ عُمَارَةَ، عَنْ عَبَّادِ بْنِ تَمِيمٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمَّا فَتَحَ حُنَيْنًا قَسَمَ الْغَنَائِمَ فَأَعْطَى الْمُؤَلَّفَةَ قُلُوبُهُمْ فَبَلَغَهُ أَنَّ الأَنْصَارَ يُحِبُّونَ أَنْ يُصِيبُوا مَا أَصَابَ النَّاسُ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَخَطَبَهُمْ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ " يَا مَعْشَرَ الأَنْصَارِ أَلَمْ أَجِدْكُمْ ضُلاَّلاً فَهَدَاكُمُ اللَّهُ بِي وَعَالَةً فَأَغْنَاكُمُ اللَّهُ بِي وَمُتَفَرِّقِينَ فَجَمَعَكُمُ اللَّهُ بِي " . وَيَقُولُونَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمَنُّ . فَقَالَ " أَلاَ تُجِيبُونِي " . فَقَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمَنُّ . فَقَالَ " أَمَا إِنَّكُمْ لَوْ شِئْتُمْ أَنْ تَقُولُوا كَذَا وَكَذَا وَكَانَ مِنَ الأَمْرِ كَذَا وَكَذَا " . لأَشْيَاءَ عَدَّدَهَا . زَعَمَ عَمْرٌو أَنْ لاَ يَحْفَظُهَا فَقَالَ " أَلاَ تَرْضَوْنَ أَنْ يَذْهَبَ النَّاسُ بِالشَّاءِ وَالإِبِلِ وَتَذْهَبُونَ بِرَسُولِ اللَّهِ إِلَى رِحَالِكُمُ الأَنْصَارُ شِعَارٌ وَالنَّاسُ دِثَارٌ وَلَوْلاَ الْهِجْرَةُ لَكُنْتُ امْرَأً مِنَ الأَنْصَارِ وَلَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَشِعْبًا لَسَلَكْتُ وَادِيَ الأَنْصَارِ وَشِعْبَهُمْ إِنَّكُمْ سَتَلْقَوْنَ بَعْدِي أَثَرَةً فَاصْبِرُوا حَتَّى تَلْقَوْنِي عَلَى الْحَوْضِ " .
Waxaa nooga warramay Surayj bin Yuunus, waxaa nooga warramay Ismaaciil bin Jacfar, oo ka weriyey Camar bin Yaxya bin Cumaara, oo ka weriyey Cabbaad bin Tamiim, oo ka weriyey Cabdullaahi bin Zayd, in markii Rasuulka Alle ﷺ uu furtay Xunayn, uu qaybiyey xoolihii dagaalka lagaga soo helay, wuxuuna siiyey dadkii la doonayey in la soo jiido quluubtooda. Waxaa soo gaadhay Nabiga ﷺ in Ansaartu ay jeclaayeen inay helaan wax la mid ah waxa ay dadka kale heleen. Markaas ayuu Rasuulka Alle ﷺ istaagay oo khudbeeyey, wuxuuna ammaanay Alle isagoo ku sifeeyey wanaag, dabadeedna wuxuu yidhi:
"Ansaareey, miyaanan idin helin idinkoo baadi ku jira oo Alle idinku hanuuniyey aniga dartay? Miyaanan idin helin idinkoo faqiir ah oo Alle idinku hodmiyey aniga dartay? Miyaanan idin helin idinkoo kala tagsan oo Alle idinku mideeyey aniga dartay?" Waxay yidhaahdeen: "Alle iyo Rasuulkiisa ayaa ugu deeqsi badan." Wuxuu yidhi: "Maxaad iigu jawaabi waydeen?" Waxay yidhaahdeen: "Alle iyo Rasuulkiisa ayaa ugu deeqsi badan." Wuxuu yidhi: "Haddaad doontaan waxaad odhan kartaan sidaas iyo sidaas, arrintuna waxay noqon lahayd sidaas iyo sidaas," wuxuuna sheegay waxyaabo badan. Camar wuxuu sheegay inaanu xifdin karin waxyaabahaas oo dhan. Dabadeed Nabigu ﷺ wuxuu yidhi: "Miyaadan raalli ka ahayn in dadku ay ari iyo geel la tagaan, idinkuna aad Rasuulka Alle la tagtaan guryihiinna? Ansaartu waa dhar gudaha ah (oo igu dhow), dadka kalena waa dhar dibadda ah. Haddaanay Hijradu jiri lahayn, waxaan noqon lahaa nin Ansaarta ka mid ah. Haddii dadku ay maraan tog ama marin cidhiidhi ah, anigu waxaan mari lahaa toga iyo marinka Ansaarta. Idinku waxaad arkaysaan ildaydayd kadib in dadka kale la doorbidi doono, ee samra ilaa aad igula kulantaan Xowdka (Balliga)."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Ansaar waxay ka heleen u-dhowaanshaha Nebiga ﷺ wax ka qiimo badan hantida dagaalka.
Kadib qabsashadii Xunayn, Nebiga ﷺ wuxuu qaybiyey hantidii dagaalka, wuxuuna qayb siiyey dad qalbiyadooda loo soo jiidayey. Markii loo sheegay in Ansaaru iyaguna qayb doonayeen, ayuu la hadlay, wuxuuna xusuusiyey nicmooyinka Alle iyo xiriirka gaarka ah ee ay la lahaayeen.
Dad uu Nebigu ﷺ hantidii dagaalka wax ka siiyey si loo xoojiyo xiriirkooda Islaamka.
Tusaale ahaan, Ansaaru waxay ahaayeen sida lakabka dharka ee jirka ugu dhow, taas oo tilmaamaysa u-dhowaanshahooda gaarka ah; dadka kalena waxay ahaayeen lakabka dibadda.
Qaybin aan sinnayn oo dadka qaarkood lagu siiyo nicmooyin maaddi ah oo ka badan kuwa kale.
Culimadu waxay sharxaan in qaybinta hantida dagaalka ee Nebiga ﷺ ay tixgelinaysay danta bulshada iyo soo jiidashada qalbiyada. Hadalladiisu waxay muujinayaan fadliga iyo u-dhowaanshaha gaarka ah ee Ansaaru lahaayeen, sidoo kalena waxay ina barayaan in jacaylka iyo sharaftu aanay mar walba ka muuqan faa'iidooyin maaddi ah. Dhiirrigelinta samirka marka qaybinnada dambe aanay sinnayn waxay ina baraysaa in mu'miniintu aanay dib-u-dhac ku-meel-gaar ah oo qaybsi ah uga jawaabin ciil. Xadiiskani keligiis ma dejinayo xeer dhammaystiran oo ku saabsan qaybinta hantida dagaalka; fuqahadu xeerarka noocaas ah waxay ku qiimeeyaan ilaha kale iyo mabaadi'da fiqiga ee guud.
- Qiimahaaga ha ku cabbirin lacag ama hanti oo keliya; daacadnimada iyo u-dhowaanshaha Alle waa nicmooyin ka waaweyn.
- Marka qaybsi ku niyad-jabiyo, sharaxaad weydii, isla markaana ilaali samirkaaga iyo la-dhaqanka wanaagsan.
- Aqoonso dadaalka dadka bulshadaada caawiyey, mahadnaqaagana si muuqata u muuji.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.