Sahih Muslim, xadiiska 2982
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ جَدِّي، حَدَّثَنِي عُقَيْلُ بْنُ، خَالِدٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، - رضى الله عنهما - قَالَ تَمَتَّعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ وَأَهْدَى فَسَاقَ مَعَهُ الْهَدْىَ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ وَبَدَأَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَهَلَّ بِالْعُمْرَةِ ثُمَّ أَهَلَّ بِالْحَجِّ وَتَمَتَّعَ النَّاسُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَكَانَ مِنَ النَّاسِ مَنْ أَهْدَى فَسَاقَ الْهَدْىَ وَمِنْهُمْ مَنْ لَمْ يُهْدِ فَلَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَكَّةَ قَالَ لِلنَّاسِ " مَنْ كَانَ مِنْكُمْ أَهْدَى فَإِنَّهُ لاَ يَحِلُّ مِنْ شَىْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى يَقْضِيَ حَجَّهُ وَمَنْ لَمْ يَكُنْ مِنْكُمْ أَهْدَى فَلْيَطُفْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَلْيُقَصِّرْ وَلْيَحْلِلْ ثُمَّ لْيُهِلَّ بِالْحَجِّ وَلْيُهْدِ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ هَدْيًا فَلْيَصُمْ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةً إِذَا رَجَعَ إِلَى أَهْلِهِ " . وَطَافَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ قَدِمَ مَكَّةَ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ أَوَّلَ شَىْءٍ ثُمَّ خَبَّ ثَلاَثَةَ أَطْوَافٍ مِنَ السَّبْعِ وَمَشَى أَرْبَعَةَ أَطْوَافٍ ثُمَّ رَكَعَ - حِينَ قَضَى طَوَافَهُ بِالْبَيْتِ عِنْدَ الْمَقَامِ - رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ فَانْصَرَفَ فَأَتَى الصَّفَا فَطَافَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ سَبْعَةَ أَطْوَافٍ ثُمَّ لَمْ يَحْلِلْ مِنْ شَىْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى قَضَى حَجَّهُ وَنَحَرَ هَدْيَهُ يَوْمَ النَّحْرِ وَأَفَاضَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ ثُمَّ حَلَّ مِنْ كُلِّ شَىْءٍ حَرُمَ مِنْهُ وَفَعَلَ مِثْلَ مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَنْ أَهْدَى وَسَاقَ الْهَدْىَ مِنَ النَّاسِ .
Waxaa nooga warramay Cabdulmalik bin Shucayb bin Al-Layth, waxaa ii sheegay aabbahay, oo ka weriyey awowgay, waxaa ii sheegay Cuqayl bin Khaalid, oo ka weriyey Ibn Shihaab, oo ka weriyey Saalim bin Cabdullaahi, in Cabdullaahi bin Cumar - Eebbe ha ka raalli noqdee - uu yiri: Rasuulka Eebbe ﷺ wuxuu sameeyey Tamattu' Xajjatul-Wadaacda, isagoo Cumrada ku daray Xajka, wuxuuna bixiyey xoolo qalin ah. Wuxuu kasoo kaxeystay xoolaha qalinka ah Dhul-Xulayfa. Rasuulka Eebbe ﷺ wuxuu ku billaabay ixraamka Cumrada wuxuuna u labbaystay Cumrada, kadibna wuxuu galay ixraamka Xajka wuxuuna u labbaystay Xajka. Dadkuna waxay la sameeyeen Tamattu' Rasuulka Eebbe ﷺ, iyagoo marka hore galay ixraamka Cumrada kadibna Xajka. Qaar ka mid ah dadka waxay wateen xoolo qalin ah, qaarna ma aysan wadan. Markii Rasuulka Eebbe ﷺ yimid Makka, wuxuu dadka ku yiri: 'Qofkii idinka mid ah oo wata xoolo qalin ah, uma bannaana inuu xalaashado wax kasta oo ka xaaraan noqday ilaa uu ka dhammeeyo Xajkiisa. Qofkii aan wadan xoolo qalin ah, ha daafo Baytka, ha ordo inta u dhaxeysa Safa iyo Marwa, ha gaabiyo timaha, hana ka baxo ixraamka. Kadib ha galo ixraamka Xajka hana bixiyo qalin. Laakiin qofkii aan helin xoolo qalin ah, ha soomo saddex maalmood inta lagu jiro Xajka iyo toddoba maalmood markuu ku laabto ehelkiisa.' Markii Rasuulka Eebbe ﷺ yimid Makka, wuxuu sameeyey Dawaaf; wuxuu taabtay Rukunka (Dhagaxa Madow) isagoo ah waxa ugu horreeya, kadibna wuxuu orday saddex wareeg, afar wareegna wuu lugeeyey. Markii uu dhammeeyey Dawaafka Baytka, wuxuu tukaday laba rakco agta Maqaamu Ibraahiim, wuxuuna bixiyey salaam, kadibna wuxuu aaday Safa. Wuxuu orday inta u dhaxeysa Safa iyo Marwa toddoba jeer. Kama uusan xalaashan wax kasta oo ka xaaraan noqday ilaa uu ka dhammeeyey Xajkiisa. Wuxuu qalay xoolihiisa qalinka ah Maalinta Qalinta (Yawmun-Naxr), kadibna wuxuu ku laabtay Makka wuxuuna sameeyey Dawaaf (Dawaafu Ifaadah), taas oo kadib ay xalaal noqdeen dhammaan wixii ka xaaraan noqday. Dadkii watay xoolaha qalinka ahna waxay sameeyeen sidii uu sameeyey Rasuulka Eebbe ﷺ.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabiga ﷺ wuxuu caddeeyay xeerarka tamattuʿ iyo allabariga xilliga Xajka.
Nooc Xaj ah oo marka hore Cumrada la guto, kadibna ixraamka laga baxo, dabadeedna ixraam cusub loo xirto Xajka.
Xaalad cibaado oo ay si ku-meel-gaar ah u mamnuuc yihiin falal iyo waxyaabo qaarkood.
Xayawaanka allabariga ah ee loo keeno ama lagu qalo xajka.
Culimadu waxay daliishadaan in qofka tamattuʿ gutaa ee aan wadan xayawaan allabari ah uu ixraamka ka baxo marka uu Cumrada dhammeeyo, dabadeedna uu ixraam u xirto Xajka. Qofka aan awoodin kharashka allabariga, wuxuu soomaa saddex maalmood inta lagu jiro Xajka iyo toddoba maalmood marka uu soo noqdo. Qofka xayawaanka allabariga wata wuxuu ku sii jiraa ixraamka ilaa Xajku dhammaado oo allabariga la bixiyo. Mad-habyadu waxay ka doodayaan faahfaahinta iyo shuruudaha tamattuʿ, balse waxay aqoonsan yihiin xeerarkan aasaasiga ah iyo soonka beddelka u ah allabariga.
- Ka hor xajka baro xeerarka khuseeya nooca Xajka aad gudanayso iyo in lagaa rabo allabari.
- Haddii aad ka shakido arrimaha ixraamka iyo allabariga, raac sharraxaadda lagu kalsoon yahay ee caalim aqoon leh.
- Qofka aan gudan karin waajibka allabariga waa inuu ilaaliyo maalmaha soonka ee loo asteeyey.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.