Sahih Muslim, xadiiska 3001
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo Muslim dib ilaa Muhammad ibn Abd ar‑Rahman
- 1Harun ibn Sa'id al‑Ayliwuxuu u sheegay Muslimهَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الأَيْلِيُّ
- 2Ibn Wahbابْنُ وَهْبٍ
- 3Amrعَمْرٌو
- 4Muhammad ibn Abd ar‑Rahmanمُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الأَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرٌو، - وَهُوَ ابْنُ الْحَارِثِ - عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ رَجُلاً، مِنْ أَهْلِ الْعِرَاقِ قَالَ لَهُ سَلْ لِي عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ عَنْ رَجُلٍ يُهِلُّ بِالْحَجِّ فَإِذَا طَافَ بِالْبَيْتِ أَيَحِلُّ أَمْ لاَ فَإِنْ قَالَ لَكَ لاَ يَحِلُّ . فَقُلْ لَهُ إِنَّ رَجُلاً يَقُولُ ذَلِكَ - قَالَ - فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ لاَ يَحِلُّ مَنْ أَهَلَّ بِالْحَجِّ إِلاَّ بِالْحَجِّ . قُلْتُ فَإِنَّ رَجُلاً كَانَ يَقُولُ ذَلِكَ . قَالَ بِئْسَ مَا قَالَ فَتَصَدَّانِي الرَّجُلُ فَسَأَلَنِي فَحَدَّثْتُهُ فَقَالَ فَقُلْ لَهُ فَإِنَّ رَجُلاً كَانَ يُخْبِرُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ فَعَلَ ذَلِكَ وَمَا شَأْنُ أَسْمَاءَ وَالزُّبَيْرِ فَعَلاَ ذَلِكَ . قَالَ فَجِئْتُهُ فَذَكَرْتُ لَهُ ذَلِكَ فَقَالَ مَنْ هَذَا فَقُلْتُ لاَ أَدْرِي . قَالَ فَمَا بَالُهُ لاَ يَأْتِينِي بِنَفْسِهِ يَسْأَلُنِي أَظُنُّهُ عِرَاقِيًّا . قُلْتُ لاَ أَدْرِي . قَالَ فَإِنَّهُ قَدْ كَذَبَ قَدْ حَجَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَتْنِي عَائِشَةُ - رضى الله عنها - أَنَّ أَوَّلَ شَىْءٍ بَدَأَ بِهِ حِينَ قَدِمَ مَكَّةَ أَنَّهُ تَوَضَّأَ ثُمَّ طَافَ بِالْبَيْتِ ثُمَّ حَجَّ أَبُو بَكْرٍ فَكَانَ أَوَّلَ شَىْءٍ بَدَأَ بِهِ الطَّوَافُ بِالْبَيْتِ ثُمَّ لَمْ يَكُنْ غَيْرُهُ ثُمَّ عُمَرُ مِثْلُ ذَلِكَ ثُمَّ حَجَّ عُثْمَانُ فَرَأَيْتُهُ أَوَّلُ شَىْءٍ بَدَأَ بِهِ الطَّوَافُ بِالْبَيْتِ ثُمَّ لَمْ يَكُنْ غَيْرُهُ ثُمَّ مُعَاوِيَةُ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ ثُمَّ حَجَجْتُ مَعَ أَبِي الزُّبَيْرِ بْنِ الْعَوَّامِ فَكَانَ أَوَّلَ شَىْءٍ بَدَأَ بِهِ الطَّوَافُ بِالْبَيْتِ ثُمَّ لَمْ يَكُنْ غَيْرُهُ ثُمَّ رَأَيْتُ الْمُهَاجِرِينَ وَالأَنْصَارَ يَفْعَلُونَ ذَلِكَ ثُمَّ لَمْ يَكُنْ غَيْرُهُ ثُمَّ آخِرُ مَنْ رَأَيْتُ فَعَلَ ذَلِكَ ابْنُ عُمَرَ ثُمَّ لَمْ يَنْقُضْهَا بِعُمْرَةٍ وَهَذَا ابْنُ عُمَرَ عِنْدَهُمْ أَفَلاَ يَسْأَلُونَهُ وَلاَ أَحَدٌ مِمَّنْ مَضَى مَا كَانُوا يَبْدَءُونَ بِشَىْءٍ حِينَ يَضَعُونَ أَقْدَامَهُمْ أَوَّلَ مِنَ الطَّوَافِ بِالْبَيْتِ ثُمَّ لاَ يَحِلُّونَ وَقَدْ رَأَيْتُ أُمِّي وَخَالَتِي حِينَ تَقْدَمَانِ لاَ تَبْدَآنِ بِشَىْءٍ أَوَّلَ مِنَ الْبَيْتِ تَطُوفَانِ بِهِ ثُمَّ لاَ تَحِلاَّنِ وَقَدْ أَخْبَرَتْنِي أُمِّي أَنَّهَا أَقْبَلَتْ هِيَ وَأُخْتُهَا وَالزُّبَيْرُ وَفُلاَنٌ وَفُلاَنٌ بِعُمْرَةٍ قَطُّ فَلَمَّا مَسَحُوا الرُّكْنَ حَلُّوا وَقَدْ كَذَبَ فِيمَا ذَكَرَ مِنْ ذَلِكَ .
Waxaa ii sheegay Haaruun bin Saciid Al-Ayli, wuxuu yiri: Waxaa noo sheegay Ibnu Wahb, waxaana ii warramay Camr — oo ah ina Xaarith — oo ka weriyey Maxamed bin Cabdirraxmaan, in nin reer Ciraaq ah uu ku yiri:
"Ii weydii Curwa bin Subayr nin xiran Xajka, marka uu Baydka (Kacbada) dawafo ma bannaan tahay inuu xalaaloobo mise maya? Haddii uu ku yiraahdo ma bannaana, ku dheh waxaa jira nin sidaas leh." Wuxuu yiri: "Markaas baan weydiiyey, wuxuuna yiri: 'Ma bannaana inuu xalaaloobo qofka Xajka xirtay ilaa uu Xajka ka dhammaystiro.'" Waxaan iri: 'Laakiin waxaa jira nin sidaas leh.' Wuxuu yiri: 'Waa hadal xun waxa uu sheegay!' Markaas buu ninkii ii yimid oo i weydiiyey, waana uga warramay jawaabtii. Wuxuu yiri: 'Ku dheh waxaa jira nin u warramay in Rasuulka Allah ﷺ uu sidaas sameeyey, maxayse Asmaa' iyo Subayr sidaas u sameeyeen?' Wuxuu yiri: "Markaas baan u tegey oo arrintaas u sheegay. Wuxuu yiri: 'Yaa isagu?' Waxaan iri: 'Ma garanayo.' Wuxuu yiri: 'Maxuu isagu iigu imaan waayey si uu ii weydiiyo? Waxaan u malaynayaa inuu reer Ciraaq yahay.' Waxaan iri: 'Ma garanayo.' Wuxuu yiri: 'Been buu sheegay! Rasuulka Allah ﷺ wuu Xajjiyey, waxaana ii sheegtay Caa'isho (Allah raalli ka noqdee) in waxa ugu horreeya ee uu bilaabay markuu Makka yimid ay ahayd inuu waysaystay, dabadeedna uu Baydka dawaafay. Kadib Abuu Bakar baa Xajjiyey, waxa ugu horreeya ee uu bilaabayna wuxuu ahaa dawaafka Baydka, mana jirin wax kale. Sidaas oo kale Cumar. Kadib Cusmaan baa Xajjiyey, waxaanan arkay isagoo waxa ugu horreeya ee uu bilaabay ay tahay dawaafka Baydka, mana jirin wax kale. Kadib Mucaawiya iyo Cabdullaahi bin Cumar. Kadib waxaan la Xajjiyey aabbahay Subayr bin Al-Cawwaam, waxa ugu horreeya ee uu bilaabayna wuxuu ahaa dawaafka Baydka, mana jirin wax kale. Waxaan arkay Muhaajiriinta iyo Ansaarta oo sidaas samaynaya, mana jirin wax kale. Kii ugu dambeeyey ee aan arkay isagoo sidaas samaynaya wuxuu ahaa Ibnu Cumar, mana uusan burin Xajka isagoo Cumra samaynaya. Ibnu Cumarna waa joogaa iyaga dhexdooda; maxay u weydiin waayeen? Ma jirin cid ka mid ah dadkii hore oo bilowday wax aan ahayn dawaafka Baydka markay cagaha dhigeen, mana aysan xalaaloobin. Waxaan arkay hooyaday iyo eeddaday markay yimaadaan inaysan waxba ku bilaabin dawaafka Baydka mooyee, mana aysan xalaaloobin. Hooyaday waxay ii sheegtay in iyada, walaasheed, Subayr, iyo kuwo kale ay Cumra u yimaadeen, markay Ruqniga (Xajarul Aswad) taabteenna way xalaaloobeen. Ninkaasi been buu ka sheegay waxa uu xusay."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qofka xirta ixraamka xajka wuxuu ku sii jiraa ilaa uu xajka dhammaysto.
Xaalad cibaado oo uu qofka xajka ama cumrada gudanayaa galo isagoo niyaysan, waxaana khuseeya xeerar gaar ah.
Ka wareegidda Kacbada toddoba jeer, taas oo qayb ka ah xajka.
Joojinta xaaladda ixraamka, markaas oo xannibaadihii la xiriiray aanay sii shaqaynayn.
Curwa ibn az-Zubayr wuxuu daliil uga dhigayaa ficilkii Nabiga ﷺ iyo saxaabada in qofka niyadda xajka oo keliya qaatay uu ixraamka ku sii jiro ilaa xajku dhammaado, xitaa ka dib dawaafka imaatinka. Werintu arrintan way ka soocaysaa qofka cumrada u yimaada: isaga waxaa u bannaan inuu ixraamka ka baxo marka uu cibaadooyinka cumrada dhammaysto. Xeerarka guud ee tamattuuca iyo beddelidda niyadda waxaa sidoo kale lagu faahfaahiyey werinno kale iyo doodaha fiqiga; qoraalkan keligiis ma bixinayo sharaxaad dhammaystiran oo xaalad kasta ah.
- Ka hor intaadan ixraamka gelin, caddee inaad niyaysan tahay xaj, cumro ama labadaba; xeerarkoodu way kala duwan yihiin.
- Ha ka bixin ixraamka adigoo go'aan iska gaaraya; haddii aad shakido, weydii caalim aqoon leh oo duruufahaaga yaqaanna.
- Sharaxaadda xajka ku salee werinno la isku hallayn karo, si taxaddar lehna u hubi niyadda qofka xajka gudanaya.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.