Sahih Muslim, xadiiska 3305
Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Huraira
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، جَمِيعًا عَنِ الْوَلِيدِ، - قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، - حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ، - هُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ - حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ، قَالَ لَمَّا فَتَحَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَكَّةَ قَامَ فِي النَّاسِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ " إِنَّ اللَّهَ حَبَسَ عَنْ مَكَّةَ الْفِيلَ وَسَلَّطَ عَلَيْهَا رَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ وَإِنَّهَا لَنْ تَحِلَّ لأَحَدٍ كَانَ قَبْلِي وَإِنَّهَا أُحِلَّتْ لِي سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ وَإِنَّهَا لَنْ تَحِلَّ لأَحَدٍ بَعْدِي فَلاَ يُنَفَّرُ صَيْدُهَا وَلاَ يُخْتَلَى شَوْكُهَا وَلاَ تَحِلُّ سَاقِطَتُهَا إِلاَّ لِمُنْشِدٍ وَمَنْ قُتِلَ لَهُ قَتِيلٌ فَهُوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ إِمَّا أَنْ يُفْدَى وَإِمَّا أَنْ يُقْتَلَ " . فَقَالَ الْعَبَّاسُ إِلاَّ الإِذْخِرَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَإِنَّا نَجْعَلُهُ فِي قُبُورِنَا وَبُيُوتِنَا . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِلاَّ الإِذْخِرَ " . فَقَامَ أَبُو شَاهٍ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ فَقَالَ اكْتُبُوا لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اكْتُبُوا لأَبِي شَاهٍ " . قَالَ الْوَلِيدُ فَقُلْتُ لِلأَوْزَاعِيِّ مَا قَوْلُهُ اكْتُبُوا لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هَذِهِ الْخُطْبَةَ الَّتِي سَمِعَهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Waxaa ii warramay Zuhayr ibn Xarb iyo Cubaydullaahi ibn Saciid, labadooduba waxay ka weriyeen Al-Waliid. Zuhayr wuxuu yiri: Waxaa noo warramay Al-Waliid ibn Muslim, wuxuu ka warramay Al-Awzaacii, wuxuu ii warramay Yaxya ibn Abii Kasiir, wuxuu ii warramay Abuu Salama — waana ina Cabdirraxmaan — wuxuu ii warramay Abuu Hurayrah oo yiri: Markii uu Allah kor ahaaye u fidiyey Rasuulkiisa ﷺ guusha Makka, wuxuu istaagay dadka hortooda, wuxuuna ammaanay Allah, dabadeedna wuxuu yiri: 'Runtii Allah wuxuu ka celiyey Makka maroodiga, wuxuuna awooddeeda siiyey Rasuulkiisa iyo Mu'miniinta. Ma aysan xalaal u ahayn cid iga horreysay, anigana saacad maalintii ah ayaa la ii xalaaleeyey, cid dambe oo iga dambaysana uma xalaaloobi doonto. Haddaba, ha la carqaladaynin ugaadheeda, ha la goynin qodxanteeda, mana xalaal aha waxa ku dhaca (lumay) mooyee qof si cad u sheegta. Qofkii ehelkiis la dilo, wuxuu leeyahay laba doorasho midkood: in diyada laga qaato ama in la dilo (qisaas).' Markaas Al-Cabbaas wuxuu yiri: 'Idhkhirta mooyee, Rasuulkii Allow, maxaa yeelay waxaan u adeegsannaa qabuuraheenna iyo guryaheenna.' Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: 'Idhkhirta mooyee.' Dabadeed Abuu Shaah oo nin reer Yaman ah ayaa istaagay oo yiri: 'Ii qor, Rasuulkii Allow.' Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: 'U qora Abuu Shaah.' Waliid wuxuu yiri: Waxaan weydiiyey Al-Awzaacii macnaha hadalkiisii ahaa 'Ii qor, Rasuulkii Allow', wuxuuna yiri: Khudbaddan uu ka maqlay Rasuulka Allah ﷺ.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Xaramka Maka waxay ilaalisaa duurjoogta, dhirta iyo alaabta luntay.
Nabiga ﷺ wuxuu khudbaddan jeediyey ka dib furashadii Maka. Al-Cabbaas wuxuu codsaday in laga reebo cawska idhkhir, oo loo baahnaa qabuuraha iyo guryaha; Nabigu ﷺ wuu oggolaaday. Dabadeed Abuu Shaah wuxuu codsaday in khudbadda la qoro.
Nooc caws udgoon leh oo Maka looga isticmaali jiray qabuuraha iyo guryaha.
Hanti luntay oo gudaha xaramka la qaadi karo oo keliya si loo raadiyo milkiilaha loona shaaciyo helitaankeeda.
Ciqaab sharci ah oo dilka loo maro; qoraalku wuxuu kaloo xusayaa magta oo ah doorasho kale.
Culimadu waxay halkan ka fahmeen in xaramka Maka leeyahay ilaalin gaar ah: ugaarsiga duurjoogta iyo jarista dhirta duurka ka baxda waa mamnuuc, marka laga reebo idhkhirka la xusay. Alaabta la helo looma qaadan karo isticmaal gaar ah, balse waa la qaadi karaa si loo helo milkiilaheeda. Fuqahadu waxay ka doodeen xeerarka faahfaahsan ee magta iyo aargoosiga sharci ah iyagoo raacaya xeerarka guud ee shareecada Islaamka; aargoosiga sharci ah cid gaar ahi iskama fulin karto. Khudbaddu sidoo kale waxay muujinaysaa in aqoonta la qori karo marka la codsado.
- Alaab laga helo Maka ha u qaadan isticmaalkaaga; shaaci helitaankeeda si milkiiluhu dib ugu helo.
- Ilaali xayawaanka iyo dhirta ku sugan goobaha barakaysan, kuna dhaqmo waxyaabaha ka reebban ee xeerarka diintu si cad u oggolaadaan.
- Aqoonta muhiimka ah si taxaddar leh u qor, hubina in qoraalku sax yahay.
Werintan oo isla qaybta Saxiix Muslim ku jirta waxay xoojinaysaa karaamada iyo ilaalinta gaarka ah ee Maka.
Sahih Muslim · #3304 (Sahih)Abuu Shurayx wuxuu Camr ibn Saciid xusuusinayaa karaamada joogtada ah ee Maka, wuxuuna sharxayaa xeerarka xaramka.
Sahih Muslim · #3306 (Sahih)Werintani waxay ka hadlaysaa kiis dil ah waxayna caddaynaysaa sida aargoosiga sharci ah loogu dabaqo xeerarka Islaamka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.