Sahih Muslim, xadiiska 3613
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Aisha
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا قَالَتِ اخْتَصَمَ سَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ وَعَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ فِي غُلاَمٍ فَقَالَ سَعْدٌ هَذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ ابْنُ أَخِي عُتْبَةَ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَهِدَ إِلَىَّ أَنَّهُ ابْنُهُ انْظُرْ إِلَى شَبَهِهِ وَقَالَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ هَذَا أَخِي يَا رَسُولَ اللَّهِ وُلِدَ عَلَى فِرَاشِ أَبِي مِنْ وَلِيدَتِهِ فَنَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى شَبَهِهِ فَرَأَى شَبَهًا بَيِّنًا بِعُتْبَةَ فَقَالَ " هُوَ لَكَ يَا عَبْدُ الْوَلَدُ لِلْفِرَاَشِ وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ وَاحْتَجِبِي مِنْهُ يَا سَوْدَةُ بِنْتَ زَمْعَةَ " . قَالَتْ فَلَمْ يَرَ سَوْدَةَ قَطُّ وَلَمْ يَذْكُرْ مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ قَوْلَهُ " يَا عَبْدُ " .
Waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid, waxaa nooga warramay Layth; sidoo kale waxaa nooga warramay Muxammad bin Rumx, waxaa noo sheegay Al-Layth, oo ka weriyey Ibn Shihaab, oo ka weriyey Curwah, oo ka weriyey Caa’ishah, inay tiri: Waxaa isku qabsaday wiil yar Sacad bin Abii Waqqaas iyo Cabdi bin Zamcah. Sacad baa yiri:
“Rasuulallaahow, kani waa ina walaalkay Cutbah bin Abii Waqqaas, wuxuu igula dardaarmay inuu yahay wiilkiisa, ee fiiri shabahadiisa.” Cabdi bin Zamcahna wuxuu yiri: “Kani waa walaalkay, Rasuulallaahow, wuxuu ku dhashay firaashka aabbahay isagoo ka dhashay addoontiisa.” Markaas ayuu Rasuulka Ilaahay ﷺ eegay shabahadiisa, wuxuuna arkay shabaho cad oo uu la leeyahay Cutbah. Haddana wuxuu yiri: “Adigaa leh, Cabdiyow. Ilmuhu wuxuu raacaa firaashka, zina-dhilayahana dhagax baa u yaalla. Iska xijaab, Sowdah bint Zamcahow.” Caa’ishah waxay tiri: Markaas kadib Sowdah weligeed ma arkin wiilkaas. Muxammad bin Rumxna ma soo xusin erayga ah “Cabdiyow”.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Marka nasabka la isku khilaafo, sariirta guurka ayaa saldhig u ah go'aaminta.
Sacad ibn Abii Waqqaas iyo Cabd ibn Zamca ayaa isku khilaafay nasabka wiil. Nabiga ﷺ wuxuu wiilka u nisbeeyey Cabd, isaga oo ku salaynaya sariirta guurka, inkasta oo uu si muuqata ugu ekaa Cutba; wuxuuna Sawda faray inay ka fogaato wiilka.
Marka guur la aqoonsan yahay jiro, mabda' ahaan ilmaha waxaa loo nisbeeyaa ninka ay xaaskiisu qabto.
Waa oraah Carabi ah oo go'an, macnaheeduna yahay in sheegasho ku dhisan xiriir guur ka baxsan aysan xaq u abuurin nasab. Ku-dhaqanka ciqaabta dembigu wuxuu u baahan yahay xeerar iyo caddayn shareeco oo gaar ah.
Sawda waxaa laga rabay inay wiilka kula dhaqanto xeerarka asturnaanta iyo la macaamilka habboon, waayo go'aanka nasabku ma tirtirin ekaanshihiisa bayoolojiyeed ee muuqda.
Culimadu waxay xadiithkan ka soo saaraan xeerka ah in nasabka mabda' ahaan lagu go'aamiyo sariirta guurka, halka sheegasho ku dhisan xiriir guur ka baxsan aysan baabi'in xiriirkaas. Xukunku wuxuu sidoo kale kala saarayaa nasabka sharciyeed iyo ekaanshaha muuqda: Nabiga ﷺ wuxuu wiilka u nisbeeyey Cabd, laakiin Sawda waxaa lagu amray inay ka fogaato, sababta oo ah ekaanshaha cad ee uu la lahaa Cutba. Culimadu waxay sidoo kale ka hadlaan in xukunka garsooruhu ku dhisnaado sababo sharciyeed oo la aqoonsan yahay, ee uusan ku dhisnaan oo keliya muuqaalka dibadda.
- Khilaafka nasabka si taxaddar leh ula tacaal, una daa garsoore awood u leh inuu qiimeeyo xaqiiqooyinka sharciyeed.
- Xidhiidhka qoyska ha ku salayn muuqaalka oo keliya; ku dhaqanka xeerarka sharciyeed ee la aqoonsan yahay.
- Ilaali xuduudaha la macaamilka iyo asturnaanta marka xukun sharciyeed uusan caddayn ka bixin qaraabonimada bayoolojiyeed.
Werintan saxiixa ahi waxay ka warramaysaa isla khilaafka, waxayna taageeraysaa xeerka ah in ilmaha loo nisbeeyo sariirta guurka.
Sahih Muslim · #3614 (Sahih)Noocan saxiixa ahi wuxuu ka hadlayaa isla arrinta nasabka, wuxuuna soo bandhigayaa werin la xidhiidha xukunkii Nabiga ﷺ.
Sahih al-Bukhari · #2053 (Sahih)Noocani wuxuu ka warramayaa sheegashadii Cutba, wuxuuna xaqiijinayaa xeerka udub-dhexaadka u ah nasabka iyo sariirta guurka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.