Sahih Muslim, xadiiska 3755
Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، - وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ - قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ إِنَّا لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ فِي الْمَسْجِدِ إِذْ جَاءَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ فَقَالَ لَوْ أَنَّ رَجُلاً وَجَدَ مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلاً فَتَكَلَّمَ جَلَدْتُمُوهُ أَوْ قَتَلَ قَتَلْتُمُوهُ وَإِنْ سَكَتَ سَكَتَ عَلَى غَيْظٍ وَاللَّهِ لأَسْأَلَنَّ عَنْهُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَلَمَّا كَانَ مِنَ الْغَدِ أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَهُ فَقَالَ لَوْ أَنَّ رَجُلاً وَجَدَ مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلاً فَتَكَلَّمَ جَلَدْتُمُوهُ أَوْ قَتَلَ قَتَلْتُمُوهُ أَوْ سَكَتَ سَكَتَ عَلَى غَيْظٍ . فَقَالَ " اللَّهُمَّ افْتَحْ " . وَجَعَلَ يَدْعُو فَنَزَلَتْ آيَةُ اللِّعَانِ { وَالَّذِينَ يَرْمُونَ أَزْوَاجَهُمْ وَلَمْ يَكُنْ لَهُمْ شُهَدَاءُ إِلاَّ أَنْفُسُهُمْ} هَذِهِ الآيَاتُ فَابْتُلِيَ بِهِ ذَلِكَ الرَّجُلُ مِنْ بَيْنِ النَّاسِ فَجَاءَ هُوَ وَامْرَأَتُهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَتَلاَعَنَا فَشَهِدَ الرَّجُلُ أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ بِاللَّهِ إِنَّهُ لَمِنَ الصَّادِقِينَ ثُمَّ لَعَنَ الْخَامِسَةَ أَنَّ لَعْنَةَ اللَّهِ عَلَيْهِ إِنْ كَانَ مِنَ الْكَاذِبِينَ فَذَهَبَتْ لِتَلْعَنَ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَهْ " . فَأَبَتْ فَلَعَنَتْ فَلَمَّا أَدْبَرَا قَالَ " لَعَلَّهَا أَنْ تَجِيءَ بِهِ أَسْوَدَ جَعْدًا " . فَجَاءَتْ بِهِ أَسْوَدَ جَعْدًا.
Waxaa nooga warramay Zuhayr bin Xarb, Cusmaan bin Abii Shaybah, iyo Isxaaq bin Ibraahiim — erayaduna waa kuwa Zuhayr — Isxaaq wuxuu yiri: 'Waa naloo warramay,' labada kalena waxay yiraahdeen: 'Waxaa nooga warramay Jariir, oo ka weriyey Al-Acmash, oo ka weriyey Ibraahiim, oo ka weriyey Calqamah, oo ka weriyey Cabdullaahi:' Waxaan joognay masaajidka habeenkii Jimcaha markii uu yimid nin Ansaari ah oo yiri: 'Haddii nin uu xaaskiisa la arko nin kale, oo uu arrintaas ka hadlo, waad jeedali doontaan; haddii uu dilo, waad dili doontaan; haddii uu aamusana, wuxuu liqi doonaa xanaaq isagoo cabursan. Wallaahi, waan weydiin doonaa Rasuulka Allah ﷺ arrintan.' Maalintii xigtay ayuu u yimid Rasuulka Allah ﷺ wuxuuna weydiiyey: 'Haddii nin uu xaaskiisa la arko nin kale, oo uu ka hadlo, waad jeedali doontaan; haddii uu dilo, waad dili doontaan; haddii uu aamusana, wuxuu liqi doonaa xanaaq.' Markaas ayuu Nabigu ﷺ yiri: 'Allow fur (arrinkan).' Wuxuuna sii waday duco ilaa laga soo dejiyo aayadaha Li'aanka: {Kuwa ku eedeeya xaasaskooda oo aan haysan markhaatiyo aan naftooda ahayn}. Aayadahan ayaa soo degay, ninkaasina wuxuu noqday kii ugu horreeyey ee lagu tijaabiyo dadka hortooda. Isaga iyo xaaskiisii ayaa yimid Rasuulka Allah ﷺ si ay isu la'naadaan (isku dhaartaan). Ninkii wuxuu ku dhaartay afar jeer magaca Allah inuu run sheegayo, shanaadkiina wuxuu codsaday in lacnada Allah ay ku dhacdo haddii uu beenaalayaasha ka mid yahay. Markii ay haweeneydii rabtay inay dhaarato, Rasuulka Allah ﷺ wuxuu ku yiri: 'Joogso (oo ka fiirso).' Laakiin way diiday wayna dhaaratay. Markii ay baxayeen, Nabigu ﷺ wuxuu yiri: 'Waxay u badan tahay inay dhalayso ilmo madow oo timo jiid ah.' Wayna dhashay ilmo madow oo timo jiid ah.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Liʿān wuxuu bixiyaa hab sharci ahaan loo dejiyey marka lammaane is qaba lagu eedeeyo arrin guur dhexdiisa ah.
Nin ka mid ah Ansaar ayaa Nebiga ﷺ weydiiyey waxa ninku samaynayo haddii uu xaaskiisa la kulmo nin kale. Su’aashaas dabadeed waxaa la soo dejiyey aayadaha liʿān (Qur’aanka 24:6–9), markaas kaddibna ninkii iyo xaaskiisu waxay fuliyeen habraaca loo dejiyey.
Habraac dhaar is-dhaafsi ah oo ay lammaanaha is qaba maraan marka uu jiro eedayn sino, ninkuna aanu haysan markhaatiyaashii loo baahnaa.
Bayaanka ugu dambeeya ee dhaarta lagu adkaynayo, kaas oo ninka ama haweeneydu ku baryayo in lacnadda Alle ku dhacdo haddii hadalkoodu been yahay.
Culimada hore waxay Qur’aanka 24:6–9 iyo werintan ka soo qaataan in liʿān yahay habraac gaar ah oo shareecadu dejisay, kaas oo uu maro nin xaaskiisa ku eedeeya isaga oo aan haysan markhaatiyaashii loo baahnaa. Habraacu wuxuu beddel u yahay in qofku iskiis caddaalad u fushado: eedeymaha iyo cawaaqibtooda laguma xalliyo rabshad ama aargoosi. Afarta madhab ee Sunniyiintu waxay liʿān kaga hadlaan fiqiga qoyska, waxayna ku kala duwan yihiin faahfaahin habraaceed qaarkood; shuruudaha iyo cawaaqibta saxda ah waa in uu go’aamiyaa garsoore awood u leh. Sifaynta ilmaha waxay kaloo ina baraysaa in muuqaalka dibadda keligiis aanu caddayn u ahayn sino.
- Eedayn xanuun badan ha uga jawaabin rabshad; raadi hab sharci ah oo taxaddar leh.
- Qofna ha ku eedayn tuhun ama muuqaal keliya; caddaynta iyo xeerarka sharciga ayaa go’aamiya.
- Khilaaf qoys oo culus u raadi caawimo khubaro, go’aannada sharcigana u daa hay’adaha awoodda u leh.
Werintan saxiixa ahi waxay sii faahfaahinaysaa khilaafkii lammaanaha iyo ku dhaqanka liʿān.
Sahih Muslim · #3756 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay dhammaystiraysaa xogta habraaca iyo cawaaqibta liʿān.
Sahih al-Bukhari · #4745 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay sharraxaysaa su’aashii keentay habraaca, waxayna soo bandhigaysaa werin la mid ah oo dhacdada ku saabsan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.