Kitaabka Iimaanka · Sahih Muslim

Sahih Muslim, xadiiska 403

Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Iimaanka
صحيح مسلم
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Aisha

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ، زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرَتْهُ أَنَّهَا قَالَتْ كَانَ أَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْوَحْىِ الرُّؤْيَا الصَّادِقَةَ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لاَ يَرَى رُؤْيَا إِلاَّ جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلاَءُ فَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ يَتَحَنَّثُ فِيهِ - وَهُوَ التَّعَبُّدُ - اللَّيَالِيَ أُولاَتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَرْجِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى فَجِئَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَا أَنَا بِقَارِئٍ - قَالَ - فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ مَ�� أَنَا بِقَارِئٍ - قَالَ - فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ ‏.‏ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي ‏.‏ فَقَالَ ‏{‏ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ * خَلَقَ الإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ * اقْرَأْ وَرَبُّكَ الأَكْرَمُ * الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ * عَلَّمَ الإِنْسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ‏}‏ ‏"‏ ‏.‏ فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَرْجُفُ بَوَادِرُهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ فَقَالَ ‏"‏ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي ‏"‏ ‏.‏ فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ ثُمَّ قَالَ لِخَدِيجَةَ ‏"‏ أَىْ خَدِيجَةُ مَا لِي ‏"‏ ‏.‏ وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ قَالَ ‏"‏ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ كَلاَّ أَبْشِرْ فَوَاللَّهِ لاَ يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا وَاللَّهِ إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَصْدُقُ الْحَدِيثَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ ‏.‏ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى وَهُوَ ابْنُ عَمِّ خَدِيجَةَ أَخِي أَبِيهَا وَكَانَ امْرَأً تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعَرَبِيَّ وَيَكْتُبُ مِنَ الإِنْجِيلِ بِالْعَرَبِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ ‏.‏ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ أَىْ عَمِّ اسْمَعْ مِنِ ابْنِ أَخِيكَ ‏.‏ قَالَ وَرَقَةُ بْنُ نَوْفَلٍ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَبَرَ مَا رَآهُ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي أُنْزِلَ عَلَى مُوسَى صلى الله عليه وسلم يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا يَا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا حِينَ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَوَمُخْرِجِيَّ هُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَرَقَةُ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمَا جِئْتَ بِهِ إِلاَّ عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا ‏"‏ ‏.‏

Tarjumaad

Abuu Daahir, Axmad bin Camar bin Cabdullaahi bin Camar bin Sarx ayaa ii warramay: Ibn Wahb ayaa noo sheegay, wuxuuna yiri: Yuunus ayaa ii warramay, oo ka weriyey Ibn Shihaab, kaasoo yiri: Curwah bin Az-Zubayr ayaa ii warramay, in Caa’ishah, xaaskii Nabiga ﷺ, ay u sheegtay inay tiri: Waxa ugu horreeyay ee Waxyigu ku billowday Rasuulka Allah ﷺ waxay ahayd riyooyinka runta ah. Ma uu arki jirin riyo aan ahayn mid u timaadda sida iftiinka subaxda. Intaa ka dib, kalinnimada ayaa la jeclaysiiyay, wuxuuna ku gooni u bixi jiray Godka Xiraa si uu u cibaadaysto (taxannuth) habeenno badan ka hor inta uusan ku laaban ehelkiisa oo uusan u soo qaadan sahay. Ka dib wuxuu ku laaban jiray Khadiija oo u soo qaadan jiray sahay la mid ah, ilaa Xaqa (Waxyiga) uu ugu yimid isagoo jooga Godka Xiraa. Malaggii ayaa u yimid oo ku yiri: 'Akhri!' Wuxuu yiri: 'Ma ihi mid akhriya.' [Nabigu ﷺ wuxuu yiri:] 'Wuu i qabtay oo igu cadaadiyay ilaa aan daalay, ka dibna wuu i sii daayay oo yiri: Akhri! Waxaan iri: Ma ihi mid akhriya. Markii labaad ayuu i qabtay oo igu cadaadiyay ilaa aan daalay, ka dibna wuu i sii daayay oo yiri: Akhri! Waxaan iri: Ma ihi mid akhriya. Markii saddexaad ayuu i qabtay oo igu cadaadiyay ilaa aan daalay, ka dibna wuu i sii daayay oo yiri: {Akhri magaca Rabbigaa abuuray * Abuuray insaanka dhiig xiran * Akhri, Rabbigaana waa kan ugu sharafta badan * Kan baray qalinka * Baray insaanka wuxuusan ogeyn}. Rasuulka Allah ﷺ wuxuu ku soo laabtay isagoo gariiraya, wuxuuna u galay Khadiija oo yiri: 'I dabool! I dabool!' Way daboleen ilaa cabsidu ka tagtay. Ka dib wuxuu Khadiija ku yiri: 'Khadiijay, maxaa igu dhacay?' Wuxuuna uga warramay wixii dhacay, isagoo leh: 'Naftayda ayaan u baqay.' Khadiija waxay ku tiri: 'Maya, bishaareyso! Wallaahi Allah weligiis kuma dullaysan doono. Wallaahi adigu xiriirka qaraabada ayaad joogteysaa, runta ayaad sheegtaa, culayska dadka ayaad qaaddaa, masaakiinta ayaad kasbataa, martida ayaad soorta, waxaadna ku caawisaa arrimaha xaqa ah.' Khadiija waxay u kaxaysay Waraqah bin Nawfal bin Asad bin Cabdul-Cuzza, oo adeer u ahaa Khadiija (walaalka aabaheed). Wuxuu ahaa nin Kiristaan noqday xilligii Jaahiliyada, wuxuuna qori jiray Kitaabka Carabiga, wuxuuna Injiilka ka qori jiray Af-Carabi inta Allah u ogolaado. Wuxuu ahaa oday da' ah oo indho beelay. Khadiija waxay ku tiri: 'Adeerow, dhegayso wiilka walaalkaa.' Waraqah bin Nawfal wuxuu yiri: 'Wiilka walaalkayow, maxaad aragtay?' Rasuulka Allah ﷺ ayaa uga warramay wuxuu arkay. Waraqah wuxuu ku yiri: 'Kani waa Naamuuskii (Malag Jibriil) ee lagu soo dejiyay Muuse ﷺ. Allaasey, maantaan dhalinyaro ahaan lahaa! Allaasey, maantaan noolaan lahaa markay qoladaadu ku saarayaan!' Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: 'Ma way i saarayaan?' Waraqah wuxuu yiri: 'Haa. Nin walba oo la yimaada waxa aad la timid waa la dhibi jiray. Haddaan gaaro maalintaada, si buuxda ayaan kuu garab istaagi lahaa.'

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Waxyigii ugu horreeyay wuxuu ku bilaabmay riyooyin run ah iyo baaqii Hira.

Asalka iyo sababta

Xadiisku wuxuu ka warramayaa bilowgii waxyiga ee Nebiga ﷺ godka Hira iyo garab istaaggii Khadiija markii uu soo noqday.

Erayada adag oo la sharxay
Tahannuth

Cibaado iyo gooni-u-soo-bax si Alle loogu jeesto.

Namus

Malaggii keenay waxyiga; Waraqa wuxuu ku xiriiriyey malaggii u yimid Muuse.

Waraqa ibn Nawfal

Qaraabo la ahaa Khadiija, aqoonna u lahaa qoraallada Masiixiga, oo fasiray dhacdada.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay werintan ka fahmeen in waxyiga ay ka horreeyeen riyooyin run ahi, dabadeedna uu ku billowday aayadihii ugu horreeyay ee suuradda al-Calaq. Waxay sidoo kale tilmaameen daryeelkii Khadiija iyo sifooyinkii suubanaa ee ay daliil uga dhigtay ilaalinta Alle. Qaybtani waxay sharraxaysaa bilowgii waxyiga nebinnimada; keligeed ma dejinayso xukun sharci oo gaar u ah afarta madhhab.

Casharrada maanta
  1. Markaad baqdin dareento, taageero ka raadso dadka aad ku kalsoon tahay, si daacad ahna ugu sheeg wixii kugu dhacay.
  2. Akhlaaqdaada wanaaji adigoo xiriiriya qaraabada, runta ku hadla, una gargaaraya dadka dhibaataysan.
  3. Waqti u qoondee cibaado deggan iyo ka fiirsasho, adigoon dayicin waajibaadkaaga maalinlaha ah.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.