Sahih Muslim, xadiiska 4245
Waxaa weriyey Imran ibn Husain. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Imran ibn Husain
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ، - وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ، قَالَ كَانَتْ ثَقِيفُ حُلَفَاءَ لِبَنِي عُقَيْلٍ فَأَسَرَتْ ثَقِيفُ رَجُلَيْنِ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَسَرَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَجُلاً مِنْ بَنِي عُقَيْلٍ وَأَصَابُوا مَعَهُ الْعَضْبَاءَ فَأَتَى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ فِي الْوَثَاقِ قَالَ يَا مُحَمَّدُ . فَأَتَاهُ فَقَالَ " مَا شَأْنُكَ " . فَقَالَ بِمَ أَخَذْتَنِي وَبِمَ أَخَذْتَ سَابِقَةَ الْحَاجِّ فَقَالَ إِعْظَامًا لِذَلِكَ " أَخَذْتُكَ بِجَرِيرَةِ حُلَفَائِكَ ثَقِيفَ " . ثُمَّ انْصَرَفَ عَنْهُ فَنَادَاهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ يَا مُحَمَّدُ . وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَحِيمًا رَقِيقًا فَرَجَعَ إِلَيْهِ فَقَالَ " مَا شَأْنُكَ " . قَالَ إِنِّي مُسْلِمٌ . قَالَ " لَوْ قُلْتَهَا وَأَنْتَ تَمْلِكُ أَمْرَكَ أَفْلَحْتَ كُلَّ الْفَلاَحِ " . ثُمَّ انْصَرَفَ فَنَادَاهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ يَا مُحَمَّدُ . فَأَتَاهُ فَقَالَ " مَا شَأْنُكَ " . قَالَ إِنِّي جَائِعٌ فَأَطْعِمْنِي وَظَمْآنُ فَأَسْقِنِي . قَالَ " هَذِهِ حَاجَتُكَ " . فَفُدِيَ بِالرَّجُلَيْنِ - قَالَ - وَأُسِرَتِ امْرَأَةٌ مِنَ الأَنْصَارِ وَأُصِيبَتِ الْعَضْبَاءُ فَكَانَتِ الْمَرْأَةُ فِي الْوَثَاقِ وَكَانَ الْقَوْمُ يُرِيحُونَ نَعَمَهُمْ بَيْنَ يَدَىْ بُيُوتِهِمْ فَانْفَلَتَتْ ذَاتَ لَيْلَةٍ مِنَ الْوَثَاقِ فَأَتَتِ الإِبِلَ فَجَعَلَتْ إِذَا دَنَتْ مِنَ الْبَعِيرِ رَغَا فَتَتْرُكُهُ حَتَّى تَنْتَهِيَ إِلَى الْعَضْبَاءِ فَلَمْ تَرْغُ قَالَ وَنَاقَةٌ مُنَوَّقَةٌ فَقَعَدَتْ فِي عَجُزِهَا ثُمَّ زَجَرَتْهَا فَانْطَلَقَتْ وَنَذِرُوا بِهَا فَطَلَبُوهَا فَأَعْجَزَتْهُمْ - قَالَ - وَنَذَرَتْ لِلَّهِ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا فَلَمَّا قَدِمَتِ الْمَدِينَةَ رَآهَا النَّاسُ . فَقَالُوا الْعَضْبَاءُ نَاقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَقَالَتْ إِنَّهَا نَذَرَتْ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا . فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرُوا ذَلِكَ لَهُ . فَقَالَ " سُبْحَانَ اللَّهِ بِئْسَمَا جَزَتْهَا نَذَرَتْ لِلَّهِ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا لاَ وَفَاءَ لِنَذْرٍ فِي مَعْصِيَةٍ وَلاَ فِيمَا لاَ يَمْلِكُ الْعَبْدُ " . وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ حُجْرٍ " لاَ نَذْرَ فِي مَعْصِيَةِ اللَّهِ " .
Waxaa ii sheegay Zuhayr bin Xarb iyo Cali bin Xujr as-Sacdi — erayaduna waa kuwa Zuhayr — waxay yiraahdeen: Waxaa noo sheegay Ismaaciil bin Ibraahiim, waxaa noo sheegay Ayuub, ka soo xigtay Abuu Qilaabah, ka soo xigtay Abuu al-Muhallab, ka soo xigtay Cimraan bin Xusayn oo yiri: Qabiilka Thaqiif waxay xulafo la ahaayeen Banii Cuqayl. Thaqiif waxay qabsadeen laba nin oo ka mid ah Asxaabtii Rasuulka Alle ﷺ, Asxaabtii Rasuulka Alle ﷺ na waxay qabsadeen nin reer Banii Cuqayl ah iyo geelashiisii Al-Cadbada. Rasuulka Alle ﷺ ayaa u yimid isagoo xiran. Wuxuu yiri: 'Muxammadow!' Markaas buu u soo dhawaaday oo weydiiyay: 'Maxaa kugu dhacay?' Wuxuu yiri: 'Maxaad ii qabatay, maxaadse u qabatay tii hormuudka u ahayd safarka (geela)?' Isagoo arrintaas sharfaya ayuu yiri: 'Waxaan kuu qabtay dambiga xulafadaada Thaqiif darteed.' Kadibna waa ka jeestay, laakiin wuu u yeeray mar kale: 'Muxammadow! Muxammadow!' Maadaama Rasuulka Alle ﷺ uu ahaa mid naxariis badan oo qalbi jilicsan, wuu ku soo laabtay oo weydiiyay: 'Maxaa kugu dhacay?' Wuxuu yiri: 'Anigu Muslim baan ahay.' Wuxuu yiri: 'Haddaad oran lahayd adigoo amarkaaga haysta, waad liibaani lahayd liibaan dhammaystiran.' Mar kale ayuu ka jeestay, wuuna u yeeray: 'Muxammadow! Muxammadow!' Wuu u yimid oo weydiiyay: 'Maxaa kugu dhacay?' Wuxuu yiri: 'Waan gaajoonayaa ee i quudi, waana harraadsanahay ee i waraabi.' Wuxuu yiri: 'Taasi waa baahidaada.' Markaasaa lagu furtay labadii nin ee la qabtay. Wuxuu yiri: Waxaa la qabtay haweeney Ansaar ah iyo Al-Cadbada. Haweeneydu way xirnayd, dadkuna xoolahooda ayay hor seexinayeen guryahooda. Habeen bay ka fakatay xarigga oo u tagtay geela. Markay geel u dhowaataba wuu onkodaa, wayna ka tegtaa ilaa ay ka gaarto Al-Cadbada. Kama onkotin, wayna deganaan tahay. Dhabarka ayay ka fuushay, wayna kaxaysay oo baxsatay. Way ogaadeen cadowgii wayna raaceen laakiin way ka adkaadeen. Waxay nadartay in haddii Alle ku badbaadiyo geelaas, ay qali doonto. Markay Madiina timid, dadkii baa arkay oo yiri: 'Waa Al-Cadbada, geeshii Rasuulka Alle ﷺ!' Haweeneydii waxay sheegtay inay nadartay in haddii Alle ku badbaadiyo, ay qali doonto. Waxay u tageen Rasuulka Alle ﷺ oo u sheegeen arrinkaas. Wuxuu yiri: 'Subxaanallaah! Intee le'eg xumaanta ay ku abaalmarisay! Waxay nadartay in haddii Alle ku badbaadiyo, ay qali doonto! Ma jiro oofin nadar oo macsi ah, mana jiro nadar wax uusan addoonku lahayn.' Riwaayada Ibnu Xujr waxaa ku timid: 'Ma jiro nadar macsida Alle ah.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Ballanqaad ku saabsan caasinimo ama wax aan qofku lahayn ma aha mid waajib ah.
Werintu waxay ka warramaysaa qabashada nin ka tirsanaa Banu Uqayl iyo haweeney reer Ansaarta ah. Haweeneydu waxay ku baxsatay awrta al-Cadbaa’, waxayna ballanqaadday inay sadaqayso haddii Alle ku badbaadiyo. Nebigu ﷺ wuxuu caddeeyey in nadar ku saabsan caasinimo aan la fulin, qofkuna aanu ku tasarrufi karin wax aanu lahayn.
Ballanqaad Alle loo sameeyo oo ah in wax la qabto.
Fal ka hor imanaya waxa Alle oggolaaday ama amray.
Awrtii Nebiga ﷺ ee qisada lagu sheegay.
Culimada hore waxay ka fahmeen in aan la fulin karin nadar lagu ballanqaaday fal xaaraan ah. Sidoo kale nadarku waajib ma noqdo haddii uu ku saabsan yahay wax aanu qofku xaq u lahayn inuu ku tasarrufo, sida awr qof kale leeyahay. Intaa waxaa dheer, Nebigu ﷺ wuxuu maxbuusadda ula dhaqmay naxariis, wuxuuna aqoonsaday baahideeda gaarka ah ee cunto iyo cabbid. Madhaahibta fiqhigu waxay ka hadlaan xeerar dheeraad ah oo ku saabsan nadarrada iyo kafaaraggudka suurtagalka ah; xukunkoodu xaalad iyo sida loo yiri ayay ku kala duwan yihiin.
- Ha ballanqaadin inaad wax samaynayso ilaa aad hubiso in falkaasi bannaan yahay iyo inaad xaq u leedahay inaad ku tasarrufto waxa laga hadlayo.
- Haddii aad samaysay nadar ku saabsan caasinimo, ha fulin; weydii caalim aqoon leh tallaabada kale ee xaaladdaada khusaysa.
- Dadka baahan ula dhaqan naxariis, baahidooda cuntada iyo cabbitaankana si dhab ah u tixgeli.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.