Kitaabka Dhaarta, Muxaaribiinta iyo Qisaasta · Sahih Muslim

Sahih Muslim, xadiiska 4342

Waxaa weriyey Sahl ibn Abi Hathma and Rafi' ibn Khadij. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Dhaarta, Muxaaribiinta iyo Qisaasta
صحيح مسلم
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Sahl ibn Abi Hathma and Rafi' ibn Khadij

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنْ يَحْيَى، - وَهُوَ ابْنُ سَعِيدٍ - عَنْ بُشَيْرِ، بْنِ يَسَارٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ، - قَالَ يَحْيَى وَحَسِبْتُ قَالَ - وَعَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، أَنَّهُمَا قَالاَ خَرَجَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلِ بْنِ زَيْدٍ وَمُحَيِّصَةُ بْنُ مَسْعُودِ بْنِ زَيْدٍ حَتَّى إِذَا كَانَا بِخَيْبَرَ تَفَرَّقَا فِي بَعْضِ مَا هُنَالِكَ ثُمَّ إِذَا مُحَيِّصَةُ يَجِدُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ قَتِيلاً فَدَفَنَهُ ثُمَّ أَقْبَلَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هُوَ وَحُوَيِّصَةُ بْنُ مَسْعُودٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ وَكَانَ أَصْغَرَ الْقَوْمِ فَذَهَبَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ لِيَتَكَلَّمَ قَبْلَ صَاحِبَيْهِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ كَبِّرِ ‏"‏ ‏.‏ الْكُبْرَ فِي السِّنِّ فَصَمَتَ فَتَكَلَّمَ صَاحِبَاهُ وَتَكَلَّمَ مَعَهُمَا فَذَكَرُوا لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَقْتَلَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَهْلٍ فَقَالَ لَهُمْ ‏"‏ أَتَحْلِفُونَ خَمْسِينَ يَمِينًا فَتَسْتَحِقُّونَ صَاحِبَكُمْ ‏"‏ ‏.‏ أَوْ ‏"‏ قَاتِلَكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا وَكَيْفَ نَحْلِفُ وَلَمْ نَشْهَدْ قَالَ ‏"‏ فَتُبْرِئُكُمْ يَهُودُ بِخَمْسِينَ يَمِينًا ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا وَكَيْفَ نَقْبَلُ أَيْمَانَ قَوْمٍ كُفَّارٍ فَلَمَّا رَأَى ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَعْطَى عَقْلَهُ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid, waxaa nooga warramay Layth, oo ka weriyey Yaxye — waana ina Saciid — oo ka weriyey Bushayr bin Yasaar, oo ka weriyey Sahl bin Abii Xathmah — Yaxye wuxuu yiri oo waxaan u maleynayaa inuu yiri — iyo Raafic bin Khadiij, inay labadooduba yiraahdeen: Waxaa baxay Cabdullaahi bin Sahl bin Zayd iyo Muxayyisah bin Mascuud bin Zayd ilaa ay ka gaareen Khaybar, halkaasna way ku kala tageen arrimo qaar. Kadibna Muxayyisah wuxuu helay Cabdullaahi bin Sahl oo la dilay, markaasuu aasay. Dabadeed wuxuu u yimid Rasuulka Alle ﷺ isaga, Xuwayyisah bin Mascuud iyo Cabdirraxmaan bin Sahl, kaasoo ahaa kan ugu da'da yar. Markuu Cabdirraxmaan damcay inuu hadlo kahor labadiisa saaxiib, Rasuulka Alle ﷺ wuxuu ku yiri:

"Ka weynka ha hadlo." Macnaha, qofka da'da ah ha hormaro. Markaasuu aamusay, waxaana hadlay labadiisii saaxiib, isna wuu la hadlay. Waxay u sheegeen Rasuulka Alle ﷺ dilkii Cabdullaahi bin Sahl. Wuxuu ku yiri: "Ma dhaaranaysaan konton dhaar si aad u xaq yeelataan magta saaxiibkiin?" Ama wuxuu yiri: "...ama dambiilihii idin dilay?" Waxay yiraahdeen: "Sidee baan u dhaaranaynaa annagoon markhaati ka ahayn?" Wuxuu yiri: "Markaas Yuhuuddu waxay isku beri yeeli doonaan konton dhaar." Waxay yiraahdeen: "Sidee baan u aqbalnaa dhaarta dad gaalo ah?" Markuu Rasuulka Alle ﷺ arkay taas, isaga ayaa bixiyey magtii.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Marka dil aan la xallin, sharcigu wuxuu ilaaliyaa xuquuqda labada dhinac.

Asalka iyo sababta

Cabdullaahi ibn Sahl ayaa lagu dilay Khaybar. Ehelkiisu waxay u yimaadeen Nabiga ﷺ si ay arrinta ugu soo bandhigaan; iyagu dilka ma aysan arag.

Erayada adag oo la sharxay
qasāmah

Habraac gaar ah oo dhaar soo noqnoqota lagu maro marka dacwad dil ah aan caddaynteedu ku dhammaystirmin habka caadiga ah.

magta dhiigga

Magdhow lacageed oo la siiyo ehelka qof si xaq-darro ah loo dilay.

dhaar ku bari yeelid

Dhaar lagu caddeeyo in qofku aanu masuul ka ahayn eedda loo jeediyey.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay werintan uga hadlaan inay daliil u tahay habraaca qasāmah iyo qaanuunka ah in eed dil aan masuuliyad lagu saari karin caddayn la'aan. Ehelku way diideen inay ku dhaartaan wax aanay arag; sidoo kale ma ay doonayn inay aqbalaan dhaarta kooxda la eedeeyey. Nabiga ﷺ kuma khasbin inay kala doortaan, wuxuuna bixiyey magta dhiigga. Culimadu sidoo kale waxay ka soo saaraan edebta ah in qofka ugu da'da weyn la siiyo mudnaanta hadalka marka dad wada fadhiyaan kulan. Madh-habyadu way ku kala duwan yihiin shuruudaha iyo cawaaqibta gaarka ah ee qasāmah, balse dhammaantood waxay aqoonsan yihiin muhiimadda caddaynta, dhaarta iyo ka hortagga eedayn aan xaq ahayn.

Casharrada maanta
  1. Qofna ha ku eedayn dembi adigoon haysan caddayn si taxaddar leh loo hubiyey iyo habraac caddaalad ah.
  2. Ha ku dhaaran xaqiiqooyin aanad adigu indhahaaga ku arag.
  3. Wadahadalka sii dadka waaweyn fursad ay marka hore ku hadlaan, adigoon dhallinyarada codkooda ka duudsiin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.