Sahih Muslim, xadiiska 4346
Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo Muslim dib ilaa Bushayr ibn Yasar
- 1Abdullah ibn Maslama ibn Qa'nabwuxuu u sheegay Muslimعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ
- 2Sulayman ibn Bilalسُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ
- 3Yahya ibn Sa'idيَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ
- 4Bushayr ibn Yasarبُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلِ بْنِ زَيْدٍ، وَمُحَيِّصَةَ بْنَ مَسْعُودِ بْنِ زَيْدٍ الأَنْصَارِيَّيْنِ، ثُمَّ مِنْ بَنِي حَارِثَةَ خَرَجَا إِلَى خَيْبَرَ فِي زَمَانِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهِيَ يَوْمَئِذٍ صُلْحٌ وَأَهْلُهَا يَهُودُ فَتَفَرَّقَا لِحَاجَتِهِمَا فَقُتِلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلٍ فَوُجِدَ فِي شَرَبَةٍ مَقْتُولاً فَدَفَنَهُ صَاحِبُهُ ثُمَّ أَقْبَلَ إِلَى الْمَدِينَةِ فَمَشَى أَخُو الْمَقْتُولِ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ وَمُحَيِّصَةُ وَحُوَيِّصَةُ فَذَكَرُوا لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَأْنَ عَبْدِ اللَّهِ وَحَيْثُ قُتِلَ فَزَعَمَ بُشَيْرٌ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَمَّنْ أَدْرَكَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ لَهُمْ " تَحْلِفُونَ خَمْسِينَ يَمِينًا وَتَسْتَحِقُّونَ قَاتِلَكُمْ " . أَوْ " صَاحِبَكُمْ " . قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا شَهِدْنَا وَلاَ حَضَرْنَا . فَزَعَمَ أَنَّهُ قَالَ " فَتُبْرِئُكُمْ يَهُودُ بِخَمْسِينَ " . فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ نَقْبَلُ أَيْمَانَ قَوْمٍ كُفَّارٍ فَزَعَمَ بُشَيْرٌ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَقَلَهُ مِنْ عِنْدِهِ .
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Maslamah bin Qacnab, waxaa nooga warramay Sulaymaan bin Bilaal, oo ka weriyey Yaxye bin Saciid, oo ka weriyey Bushayr bin Yasaar, in Cabdullaahi bin Sahl bin Zayd iyo Muxayyisah bin Mascuud bin Zayd, oo labaduba ahaayeen Ansaar ka tirsan reer Banii Xaarithah, ay u baxeen Khaybar xilligii Rasuulka Alle ﷺ. Maalintaas waxaa jiray heshiis nabadeed, dadka degganna waxay ahaayeen Yuhuud. Way kala tageen baahidooda darteed, markaasaa la dilay Cabdullaahi bin Sahl, meydkiisana waxaa laga helay ceel-biyood dhexdiisa. Saaxiibkiis ayaa aasay, kadibna wuxuu u soo laabtay Madiinah. Markaasaa walaalkii ninka la dilay oo ahaa Cabdirraxmaan bin Sahl, iyo Muxayyisah iyo Xuwyyisah, ay u yimaadeen Rasuulka Alle ﷺ oo uga warrameen arrintii Cabdullaahi iyo meeshii lagu dilay. Bushayr wuxuu sheegay, isagoo ka werinaya cid gaartay Rasuulka Alle ﷺ, inuu ku yiri:
"Dhaarta konton jeer, markaas waxaad xaq u yeelanaysaan diyada (magta) ninkiinna la dilay" ama "saaxiibkiinna." Waxay yiraahdeen: "Rasuulkii Allow, ma aanan arkin mana aanan joogin." Wuxuu yiri: "Markaas Yuhuuddu waxay isku daahirinayaan konton dhaar." Waxay yiraahdeen: "Rasuulkii Allow, sidee baan u aqbalnaa dhaarta dad gaalo ah?" Bushayr wuxuu sheegay in Rasuulka Alle ﷺ uu bixiyey magta isagoo isticmaalaya maalkiisa gaarka ah.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ ayaa bixiyey diyada markii aan dacwadda lagu caddayn caddayn.
Cabdullaahi bin Sahl ayaa meydkiisa laga helay Khaybar xilli nabad ahayd. Ehelkiisu waxay arrinta u gudbiyeen Nabiga ﷺ, balse kama markhaati furi karin dilka.
Magdhow lacageed oo waajib ku noqon kara xaalado gaar ah oo dil xaqdarro ah, sida ay dhigayaan xeerarka sharciga Islaamka.
Dhaaro rasmi ah oo taxane ah, kuwaas oo qayb ka ah hannaan sharci oo gaar ah oo khuseeya dil aan la xallin.
In qofku dhaar ku caddeeyo inuusan mas’uul ka ahayn falka lagu eedeeyey.
Culimada waxay werintan kaga hadlaan habraaca qasāma: nidaam gaar ah oo loo adeegsado kiisaska dilka marka ay jiraan tilmaamo xooggan, balse aan la hayn markhaati caadi ah. Sida saxda ah ee loo adeegsado iyo sida dhaaraha loo qaybsado way ku kala duwan yihiin madh-habyada. Werintani waxay adkaynaysaa in eedayn aanay xukun keenayn caddayn la’aan. Markii dadkii ay khusaysay diideen inay aqbalaan dhaaraha Yuhuudda, arrintuna sidaas ku xallismi wayday, Nabigu ﷺ wuxuu diyada ka bixiyey maalkiisa gaarka ah; culimadu arrintan waxay u arkaan tusaale muujinaya masuuliyadda maamulka iyo naxariista.
- Qofna ha ku eedayn dembi culus adigoon haysan caddaynta iyo habraaca sharcigu waajibinayo.
- Kiis aan la xallin u daa garsoorayaasha awoodda u leh, kana fogow in dadku iskood caddaalad u fuliyaan.
- Bulsho ahaan raadi xalal caddaalad ah oo tixgeliya ehelka marxuumka.
Werintan saxiixa ahi sidoo kale waxay ka warramaysaa dilkii Cabdullaahi bin Sahl iyo habraacii kontonka dhaar, iyadoo faahfaahin dheeraad ah ka bixinaysa macnaha guud.
Sahih Muslim · #4347 (Sahih)Noocan saxiixa ahi wuxuu ka hadlayaa isla dhacdada, wuxuuna faahfaahin dheeraad ah ka bixinayaa jawaabtii Nabiga ﷺ.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.