Kitaabka Hantida Lumtay · Sahih Muslim

Sahih Muslim, xadiiska 4499

Waxaa weriyey Zaid ibn Khalid al-Juhani. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Hantida Lumtay
صحيح مسلم
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Zaid ibn Khalid al-Juhani

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَقُتَيْبَةُ، وَابْنُ، حُجْرٍ قَالَ ابْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - وَهْوَ ابْنُ جَعْفَرٍ - عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ يَزِيدَ، مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، أَنَّ رَجُلاً، سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ اللُّقَطَةِ فَقَالَ ‏"‏ عَرِّفْهَا سَنَةً ثُمَّ اعْرِفْ وِكَاءَهَا وَعِفَاصَهَا ثُمَّ اسْتَنْفِقْ بِهَا فَإِنْ جَاءَ رَبُّهَا فَأَدِّهَا إِلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ قَالَ ‏"‏ خُذْهَا فَإِنَّمَا هِيَ لَكَ أَوْ لأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَضَالَّةُ الإِبِلِ قَالَ فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى احْمَرَّتْ وَجْنَتَاهُ - أَوِ احْمَرَّ وَجْهُهُ - ثُمَّ قَالَ ‏"‏ مَا لَكَ وَلَهَا مَعَهَا حِذَاؤُهَا وَسِقَاؤُهَا حَتَّى يَلْقَاهَا رَبُّهَا ‏"‏ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Yaxya bin Ayuub, Qutaybah, iyo Ibnu Xujr. Ibnu Xujr wuxuu yiri:

"Waa naloo sheegay," halka labada kale ay yiraahdeen: "Waxaa nooga warramay Ismaaciil — waana Ibnu Jacfar — laga soo bilaabo Rabii'ah bin Abii Cabdir-Raxmaan, laga soo bilaabo Yaziid, oo ahaa addoonkii la sii daayay ee Al-Munbacith, laga soo bilaabo Zayd bin Khaalid Al-Juhanii, in nin uu weydiiyey Rasuulka Allah ﷺ wax ku saabsan alaabta lumaysa (luqatah). Wuxuu yiri: 'Ku dhawaaq muddo sanad ah, kadibna si fiican u garo xariggeeda iyo kiishkeeda, dabadeedna isticmaal. Haddii uu yimaado milkiilaheeda, u celi.' Ninkii wuxuu yiri: 'Rasuulka Allow, maxaad ka qabtaa idaha lumay?' Wuxuu yiri: 'Qaado, sababtoo ah adigaa leh, ama walaalkaa, ama yeeyda.' Markaas wuxuu yiri: 'Rasuulka Allow, maxaad ka qabtaa geela lumay?' Rasuulka Allah ﷺ aad buu u carooday ilaa dhabannadiisu cas guduud noqdeen — ama wajigiisaa casaaday — wuxuuna yiri: 'Adigu shaqo kuma lihid! Wuxuu wataa cagihiisa iyo haruubkiisa biyaha ilaa uu ka helo milkiilihiisu.'

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Wax la helo waa in la shaaciyaa oo la celiyaa; xayawaankuna way ku kala duwan yihiin baahida ilaalin.

Erayada adag oo la sharxay
Luqatah

Hanti la helay oo aan la garanayn cidda leh.

Wikāʾ iyo ʿifāṣ

Xidhka iyo baakadka shay la helay; waa astaamo uu milkiiluhu ku garan karo.

Xayawaan lumay

Xayawaan ka fakaday milkiilihiisa oo ka baxay ilaalintiisa.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay ka soo saareen in shay qiimo leh oo la helo si taxaddar leh loo tilmaamo, muddo sannad ahna la shaaciyo si milkiiluhu u dalban karo. Qofkii markaas ka dib isticmaala wixii la helay, weli waxaa ku waajib ah inuu milkiilaha magdhabo qiimaheeda haddii uu yimaado. Idaha waa la badbaadin karaa isla markiiba, maadaama ay u nugul yihiin inay lunto ama la dhaco. Geelu badanaa isagaa isdifaaci kara, cunto iyo biyo na heli kara; sidaas darteed waa in la iska daayaa. Madh-habyadu waxay ka hadlaan xeerar dheeraad ah oo ku saabsan sida loo shaacinayo iyo duruufaha, balse waxay aqoonsan yihiin waajibka ah in hantida dadka kale la ilaaliyo oo loo celiyo.

Casharrada maanta
  1. Marka shay la helo, qor astaamihiisa muuqda, kuna shaaci waddooyin ku habboon.
  2. Si taxaddar leh u xafid hantida la helay, una celi milkiilaha marka uu si lagu qanci karo u garto.
  3. Marka xayawaan lumo, qiimee inuu khatar degdeg ah ku jiro; ilaali xayawaanka nugul adigoon ka dhigan hanti kuu gaar ah.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.