Sahih Muslim, xadiiska 4499
Waxaa weriyey Zaid ibn Khalid al-Juhani. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Zaid ibn Khalid al-Juhani
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَقُتَيْبَةُ، وَابْنُ، حُجْرٍ قَالَ ابْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - وَهْوَ ابْنُ جَعْفَرٍ - عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ يَزِيدَ، مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، أَنَّ رَجُلاً، سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ اللُّقَطَةِ فَقَالَ " عَرِّفْهَا سَنَةً ثُمَّ اعْرِفْ وِكَاءَهَا وَعِفَاصَهَا ثُمَّ اسْتَنْفِقْ بِهَا فَإِنْ جَاءَ رَبُّهَا فَأَدِّهَا إِلَيْهِ " . فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ قَالَ " خُذْهَا فَإِنَّمَا هِيَ لَكَ أَوْ لأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ " . فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَضَالَّةُ الإِبِلِ قَالَ فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى احْمَرَّتْ وَجْنَتَاهُ - أَوِ احْمَرَّ وَجْهُهُ - ثُمَّ قَالَ " مَا لَكَ وَلَهَا مَعَهَا حِذَاؤُهَا وَسِقَاؤُهَا حَتَّى يَلْقَاهَا رَبُّهَا " .
Waxaa nooga warramay Yaxya bin Ayuub, Qutaybah, iyo Ibnu Xujr. Ibnu Xujr wuxuu yiri:
"Waa naloo sheegay," halka labada kale ay yiraahdeen: "Waxaa nooga warramay Ismaaciil — waana Ibnu Jacfar — laga soo bilaabo Rabii'ah bin Abii Cabdir-Raxmaan, laga soo bilaabo Yaziid, oo ahaa addoonkii la sii daayay ee Al-Munbacith, laga soo bilaabo Zayd bin Khaalid Al-Juhanii, in nin uu weydiiyey Rasuulka Allah ﷺ wax ku saabsan alaabta lumaysa (luqatah). Wuxuu yiri: 'Ku dhawaaq muddo sanad ah, kadibna si fiican u garo xariggeeda iyo kiishkeeda, dabadeedna isticmaal. Haddii uu yimaado milkiilaheeda, u celi.' Ninkii wuxuu yiri: 'Rasuulka Allow, maxaad ka qabtaa idaha lumay?' Wuxuu yiri: 'Qaado, sababtoo ah adigaa leh, ama walaalkaa, ama yeeyda.' Markaas wuxuu yiri: 'Rasuulka Allow, maxaad ka qabtaa geela lumay?' Rasuulka Allah ﷺ aad buu u carooday ilaa dhabannadiisu cas guduud noqdeen — ama wajigiisaa casaaday — wuxuuna yiri: 'Adigu shaqo kuma lihid! Wuxuu wataa cagihiisa iyo haruubkiisa biyaha ilaa uu ka helo milkiilihiisu.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Wax la helo waa in la shaaciyaa oo la celiyaa; xayawaankuna way ku kala duwan yihiin baahida ilaalin.
Hanti la helay oo aan la garanayn cidda leh.
Xidhka iyo baakadka shay la helay; waa astaamo uu milkiiluhu ku garan karo.
Xayawaan ka fakaday milkiilihiisa oo ka baxay ilaalintiisa.
Culimada hore waxay ka soo saareen in shay qiimo leh oo la helo si taxaddar leh loo tilmaamo, muddo sannad ahna la shaaciyo si milkiiluhu u dalban karo. Qofkii markaas ka dib isticmaala wixii la helay, weli waxaa ku waajib ah inuu milkiilaha magdhabo qiimaheeda haddii uu yimaado. Idaha waa la badbaadin karaa isla markiiba, maadaama ay u nugul yihiin inay lunto ama la dhaco. Geelu badanaa isagaa isdifaaci kara, cunto iyo biyo na heli kara; sidaas darteed waa in la iska daayaa. Madh-habyadu waxay ka hadlaan xeerar dheeraad ah oo ku saabsan sida loo shaacinayo iyo duruufaha, balse waxay aqoonsan yihiin waajibka ah in hantida dadka kale la ilaaliyo oo loo celiyo.
- Marka shay la helo, qor astaamihiisa muuqda, kuna shaaci waddooyin ku habboon.
- Si taxaddar leh u xafid hantida la helay, una celi milkiilaha marka uu si lagu qanci karo u garto.
- Marka xayawaan lumo, qiimee inuu khatar degdeg ah ku jiro; ilaali xayawaanka nugul adigoon ka dhigan hanti kuu gaar ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.