Sahih Muslim, xadiiska 4568
Waxaa weriyey Abu Qatada. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Qatada
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
وَحَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ، وَحَرْمَلَةُ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، قَالَ سَمِعْتُ مَالِكَ بْنَ أَنَسٍ، يَقُولُ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ عُمَرَ بْنِ كَثِيرِ بْنِ أَفْلَحَ، عَنْ أَبِي مُحَمَّدٍ، مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ، قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَامَ حُنَيْنٍ فَلَمَّا الْتَقَيْنَا كَانَتْ لِلْمُسْلِمِينَ جَوْلَةٌ . قَالَ فَرَأَيْتُ رَجُلاً مِنَ الْمُشْرِكِينَ قَدْ عَلاَ رَجُلاً مِنَ الْمُسْلِمِينَ فَاسْتَدَرْتُ إِلَيْهِ حَتَّى أَتَيْتُهُ مِنْ وَرَائِهِ فَضَرَبْتُهُ عَلَى حَبْلِ عَاتِقِهِ وَأَقْبَلَ عَلَىَّ فَضَمَّنِي ضَمَّةً وَجَدْتُ مِنْهَا رِيحَ الْمَوْتِ ثُمَّ أَدْرَكَهُ الْمَوْتُ فَأَرْسَلَنِي فَلَحِقْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ فَقَالَ مَا لِلنَّاسِ فَقُلْتُ أَمْرُ اللَّهِ . ثُمَّ إِنَّ النَّاسَ رَجَعُوا وَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَقَالَ " مَنْ قَتَلَ قَتِيلاً لَهُ عَلَيْهِ بَيِّنَةٌ فَلَهُ سَلَبُهُ " . قَالَ فَقُمْتُ فَقُلْتُ مَنْ يَشْهَدُ لِي ثُمَّ جَلَسْتُ ثُمَّ قَالَ مِثْلَ ذَلِكَ فَقَالَ فَقُمْتُ فَقُلْتُ مَنْ يَشْهَدُ لِي ثُمَّ جَلَسْتُ ثُمَّ قَالَ ذَلِكَ الثَّالِثَةَ فَقُمْتُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا لَكَ يَا أَبَا قَتَادَةَ " . فَقَصَصْتُ عَلَيْهِ الْقِصَّةَ فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ صَدَقَ يَا رَسُولَ اللَّهِ سَلَبُ ذَلِكَ الْقَتِيلِ عِنْدِي فَأَرْضِهِ مِنْ حَقِّهِ . وَقَالَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ لاَهَا اللَّهِ إِذًا لاَ يَعْمِدُ إِلَى أَسَدٍ مِنْ أُسُدِ اللَّهِ يُقَاتِلُ عَنِ اللَّهِ وَعَنْ رَسُولِهِ فَيُعْطِيكَ سَلَبَهُ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " صَدَقَ فَأَعْطِهِ إِيَّاهُ " . فَأَعْطَانِي قَالَ فَبِعْتُ الدِّرْعَ فَابْتَعْتُ بِهِ مَخْرَفًا فِي بَنِي سَلِمَةَ فَإِنَّهُ لأَوَّلُ مَالٍ تَأَثَّلْتُهُ فِي الإِسْلاَمِ . وَفِي حَدِيثِ اللَّيْثِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ كَلاَّ لاَ يُعْطِيهِ أُضَيْبِعَ مِنْ قُرَيْشٍ وَيَدَعُ أَسَدًا مِنْ أُسُدِ اللَّهِ . وَفِي حَدِيثِ اللَّيْثِ لأَوَّلُ مَالٍ تَأَثَّلْتُهُ .
Waxaa nooga warramay Abu Daahir iyo Xarmala — erayaduna waa kuwiisa — waxaa noo sheegay Cabdullaahi bin Wahb, wuxuu yiri: Waxaan maqlay Maalik bin Anas oo leh: Waxaa ii sheegay Yaxye bin Saciid, kaasoo ka weriyey Cumar bin Kathiir bin Aflax, kaasoo ka weriyey Abuu Muxammad, oo ahaa addoonkii la sii daayay ee Abuu Qataada, kaasoo ka weriyey Abuu Qataada, wuxuu yiri: Waxaan la baxnay Rasuulka Allah ﷺ sannadkii dagaalkii Xunayn. Markii aan isku dhacnay cadowga, Muslimiintu way gariireen oo dib u gurteen. Wuxuu yiri: Waxaan arkay nin mushrikiin ah oo ka adkaaday nin Muslim ah, markaas baan ku wareegay ilaa aan ka imid xaggiisa dambe, waxaanan ku dhuftay garabka iyo luqunta dhexdooda. Wuu ii soo jeestay oo si xoog leh buu ii qabtay, ilaa aan ka dareemay urta geerida. Kadibna geeridii baa haleeshay isagii, waana i sii daayay. Waxaan gaaray Cumar bin Al-Khadhaab oo lahaa: 'Maxaa ku dhacay dadka?' Waxaan iri: 'Waa amarka Allah.' Kadibna dadkii way soo noqdeen, Rasuulkuna Allah ﷺ wuu fariistay. Wuxuu yiri: 'Qofkii dila cadaw oo haysta caddayn, wuxuu leeyahay agabkiisa (salab).' Waan istaagay oo waxaan iri: 'Yaa ii markhaati furaya?' Kadibna waan fariistay. Mar labaad buu sidoo kale yiri, waan istaagay oo iri: 'Yaa ii markhaati furaya?' Mar saddexaad buu yiri, waan istaagay. Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: 'Maxaa kugu dhacay, Abuu Qataadow?' Sheekadii baan uga warramay. Nin baa dadkii ka mid ahaa yiri: 'Wuu run sheegay, Rasuulka Allow! Agabkii ninkaas la dilay anigaa haya, ee ka raalli geli xaqqiisa.' Abuu Bakar As-Siddiiq baa yiri: 'Maya, wallaahi! Ma dhici doonto in Rasuulka Allah ﷺ uu ka qaado libaax ka mid ah libaaxyada Allah oo u dagaallamaya Allah iyo Rasuulkiisa, kadibna uu adiga ku siiyo salabkiisa.' Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: 'Wuu run sheegay, sii isaga.' Markaasuu i siiyay. Waxaan iibiyay gaashaankii, waxaanan ku iibsaday beer ku taal Banu Salama. Taasi waa hantidii ugu horreysay ee aan yeesho Islaamnimada kadib. Xadiiska Layth-na, Abuu Bakar wuxuu yiri: 'Maya! Ma siinayo dawaco yar oo Qureysh ah isagoo ka tagaya libaax ka mid ah libaaxyada Allah.' Xadiiska Layth-na waxaa lagu soo gabagabeeyay: 'Taasi waa hantidii ugu horreysay ee aan yeesho.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qofkii cadow dilay oo caddeeyey sheegashadiisa, waxaa la siin jiray qalabkii gaarka ahaa ee cadowgaas.
Dhacdadu waxay ka dhacday duullaankii Xunayn. Abuu Qataadah wuxuu sheegay inuu cadow dilay; Rasuulka Alle ﷺ ayaa u qoondeeyey qalabkii cadowgaas kaddib markii sheegashadiisa la xaqiijiyey.
Meel uu dagaal ka dhacay sannadkii siddeedaad ee Hijrada.
Qalabka gaarka ah ee cadow la dilay, sida hubkiisa iyo gaashaankiisa.
Xaqiijinta sheegashada, tusaale ahaan markhaatiyaal.
Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in sheegashada qalabka gaarka ah ee cadow la dilay ay u baahan tahay caddeyn, isla markaana ay qiimayso hay’adda awoodda u leh. Mad-habyada fiqigu si kala duwan ayay uga hadleen shuruudaha iyo sida ay ula xiriirto qaybinta qaniimada; werintani waxay caddaynaysaa in sheegashada aan la aqbalin xaqiijin la’aan. Hadalka Abuu Bakr wuxuu sidoo kale adkaynayaa in caddaaladdu ka dhigan tahay in la aqoonsado xaqa dagaalyahanka.
- Sheegashada ku taageer xaqiiqooyin la hubin karo, una daa hay’ad awood u leh inay go’aan ka gaarto.
- Si taxaddar leh ula dhaqan xuquuqda dadka kale, xitaa marka lagu muransan yahay qaybinta hanti.
- Caddaaladda u hiili adigoon qof ceebayn ama abtirsiintiisa dood uga dhigan.
Werintan saxiixa ah ee isla cutubka ku jirta waxay ka hadlaysaa in la siiyo qalabka gaarka ah ee cadow la dilay.
Sahih Muslim · #4567 (Sahih)Noocani wuxuu wadaagaa silsiladda werinta, wuxuuna sharxayaa sheegashada Abuu Qataadah ee qalabka.
Sahih Muslim · #4569 (Sahih)Werintani waxay ka hadlaysaa qaybinta qaniimada, waxayna bixisaa macne guud oo ku saabsan xeerarka sheegashooyinka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.