Sahih Muslim, xadiiska 4598
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Aisha
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ الْهَمْدَانِيُّ، كِلاَهُمَا عَنِ ابْنِ نُمَيْرٍ، قَالَ ابْنُ الْعَلاَءِ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ أُصِيبَ سَعْدٌ يَوْمَ الْخَنْدَقِ رَمَاهُ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ يُقَالُ لَهُ ابْنُ الْعَرِقَةِ . رَمَاهُ فِي الأَكْحَلِ فَضَرَبَ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَيْمَةً فِي الْمَسْجِدِ يَعُودُهُ مِنْ قَرِيبٍ فَلَمَّا رَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْخَنْدَقِ وَضَعَ السِّلاَحَ فَاغْتَسَلَ فَأَتَاهُ جِبْرِيلُ وَهُوَ يَنْفُضُ رَأْسَهُ مِنَ الْغُبَارِ فَقَالَ وَضَعْتَ السِّلاَحَ وَاللَّهِ مَا وَضَعْنَاهُ اخْرُجْ إِلَيْهِمْ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَأَيْنَ " . فَأَشَارَ إِلَى بَنِي قُرَيْظَةَ فَقَاتَلَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَنَزَلُوا عَلَى حُكْمِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرَدَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْحُكْمَ فِيهِمْ إِلَى سَعْدٍ قَالَ فَإِنِّي أَحْكُمُ فِيهِمْ أَنْ تُقْتَلَ الْمُقَاتِلَةُ وَأَنْ تُسْبَى الذُّرِّيَّةُ وَالنِّسَاءُ وَتُقْسَمَ أَمْوَالُهُمْ .
Waxaa nooga warramay Abu Bakr bin Abi Shaybah iyo Muhammad bin Al-Cala' Al-Hamdaani, labadooduba waxay ka weriyeen Ibn Numayr. Ibn Al-Cala' wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Ibn Numayr, waxaa nooga warramay Hishaam, oo ka weriyey aabihiis, oo ka weriyey Caa'ishah, oo tiri: Sacd waa la dhaawacay maalintii Dagaalkii Khandaq. Waxaa toogtay nin reer Qureysh ah oo la oran jiray Ibn Al-Cariqah. Wuxuu ka toogtay xididka gacanta dhexdeeda mara. Markaas Rasûlullah ﷺ wuxuu u dhisay teendho masaajidka dhexdiisa si uu ugu soo booqdo meel dhow. Markii Rasûlullah ﷺ ka soo laabtay Khandaq, wuxuu dhigay hubkiisii wuuna qubeystay. Markaas waxaa u yimid Jibriil isagoo madaxiisa ka tumaya boorka, wuxuuna yiri: 'Ma dhigtay hubkaaga? Wallaahi annagu ma aanan dhigin hubkayada ee u bax xaggooda!' Rasûlullah ﷺ wuxuu yiri: 'Xaggee?' Wuxuu farta ku fiiqay Banu Qureyza. Markaas Rasûlullah ﷺ wuu la dagaalamay, wayna isu dhiibeen xukunka Rasûlullah ﷺ. Rasûlullah ﷺ wuxuu xukunkooda u celiyey Sacd. Sacd wuxuu yiri: 'Waxaan ku xukumayaa in la dilo kuwa dagaalamaya, carruurta iyo dumarkana la addoonsado, hantidoodana la qaybsado.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Dagaalkii Khandaq ka dib, Nebigu ﷺ wuxuu u dhaqaaqay Banu Qurayza.
Dagaalkii Khandaq ka dib, Sacad ibnu Mucaad ayaa dhaawacmay. Markii Nebigu ﷺ soo noqday oo hubkiisii dhigay, Jibriil ayaa ku amray inuu u dhaqaaqo Banu Qurayza. Markii ay isdhiibeen, wuxuu go’aanka u dhiibay Sacad.
Dagaalkii ay Muslimiintu Madiina ku difaaceen iyagoo qoday khandaq, kana hortagay ciidamadii cadowga ee isbahaystay.
Qabiil Yuhuud ah oo Madiina degganaa, kana qayb galay dhacdooyinkii la xiriiray Dagaalkii Khandaq.
Xukunkii uu Sacad ibnu Mucaad ka soo saaray kooxdii isdhiibtay.
Culimada hore waxay werintan ku falanqeeyaan macnaha ololihii ka dhanka ahaa Banu Qurayza iyo awoodda Nebiga ﷺ u lahaa inuu Sacad u igmado go’aan ka gaarista arrinta. Go’aanka Sacad wuxuu khuseeyey dagaalyahannada iyo cawaaqibta ku dhacday bulshadooda xaaladdaas taariikheed ee gaarka ah; ma aha oggolaansho ay shakhsiyaadku rabshad ku sameeyaan. Afarta mad-hab ee Sunnigu waxay go’aannada la xiriira dagaalka u arkaan arrimo u yaal hay’ad awood u leh iyo qiimayn sharciyeed, ee aan ahayn fal shakhsi ah.
- Daryeel bukaanka iyo dhaawaca, sida Nebigu ﷺ ugu dhow dhigay goobta lagu daweynayay Sacad.
- Khilaafaadka daran, u raadi garsoore awood u leh oo caddaalad ah; ha qaadan aargoosi aad adigu iskaa u fuliso.
- Baro ololayaashii taariikhiga ahaa adigoo tixgelinaya duruufahooda, hana ka goyn duruufahaas si aad maanta ugu dabaqdo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.