Sahih Muslim, xadiiska 4686
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
وَحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ هُرْمُزَ، قَالَ كَتَبَ نَجْدَةُ بْنُ عَامِرٍ الْحَرُورِيُّ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ يَسْأَلُهُ عَنِ الْعَبْدِ، وَالْمَرْأَةِ يَحْضُرَانِ الْمَغْنَمَ هَلْ يُقْسَمُ لَهُمَا وَعَنْ قَتْلِ الْوِلْدَانِ وَعَنِ الْيَتِيمِ مَتَى يَنْقَطِعُ عَنْهُ الْيُتْمُ وَعَنْ ذَوِي الْقُرْبَى مَنْ هُمْ فَقَالَ لِيَزِيدَ اكْتُبْ إِلَيْهِ فَلَوْلاَ أَنْ يَقَعَ فِي أُحْمُوقَةٍ مَا كَتَبْتُ إِلَيْهِ اكْتُبْ إِنَّكَ كَتَبْتَ تَسْأَلُنِي عَنِ الْمَرْأَةِ وَالْعَبْدِ يَحْضُرَانِ الْمَغْنَمَ هَلْ يُقْسَمُ لَهُمَا شَىْءٌ وَإِنَّهُ لَيْسَ لَهُمَا شَىْءٌ إِلاَّ أَنْ يُحْذَيَا وَكَتَبْتَ تَسْأَلُنِي عَنْ قَتْلِ الْوِلْدَانِ وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَقْتُلْهُمْ وَأَنْتَ فَلاَ تَقْتُلْهُمْ إِلاَّ أَنْ تَعْلَمَ مِنْهُمْ مَا عَلِمَ صَاحِبُ مُوسَى مِنَ الْغُلاَمِ الَّذِي قَتَلَهُ وَكَتَبْتَ تَسْأَلُنِي عَنِ الْيَتِيمِ مَتَى يَنْقَطِعُ عَنْهُ اسْمُ الْيُتْمِ وَإِنَّهُ لاَ يَنْقَطِعُ عَنْهُ اسْمُ الْيُتْمِ حَتَّى يَبْلُغَ وَيُؤْنَسَ مِنْهُ رُشْدٌ وَكَتَبْتَ تَسْأَلُنِي عَنْ ذَوِي الْقُرْبَى مَنْ هُمْ وَإِنَّا زَعَمْنَا أَنَّا هُمْ فَأَبَى ذَلِكَ عَلَيْنَا قَوْمُنَا .
Waxaa nooga warramay Ibnu Abii Cumra, waxaa nooga warramay Sufyaan, oo ka weriyey Ismaaciil bin Umayyah, oo ka weriyey Saciid Al-Maqburii, oo ka weriyey Yaziid bin Hurmus, wuxuu yiri: Najda bin Caamir Al-Xaruurii wuxuu u qoray Ibnu Cabbaas isagoo weydiinaya addoonka iyo haweeneyda dagaalka ka qaybgasha in la siinayo qayb xoolaha la dhacay ah, dilka carruurta, agoonta goorta laga qaadayo magaca agoonnimada, iyo ehelka dhow cidda ay yihiin. Markaasuu ku yiri Yaziid:
"U qor jawaabta. Haddaanay ahayn cabsi ah inuu jaahilnimo ku dhaco, uma aan qoreen. Ku dheh: Waxaad i weydiisay haweeneyda iyo addoonka dagaalka ka qaybgala inay qayb leeyihiin; ma laha qayb go'an ee waxaa la siin karaa hadiyad oo keliya. Waxaadna i weydiisay dilka carruurta; Rasuulka Allah ﷺ ma dilin iyaga, adiguna ha dilin illeen aad ogaato waxa uu ogaaday saaxiibkii Muuse (Khidir) markuu dilay wiilkii. Waxaadna i weydiisay agoonta goorta laga qaadayo magaca agoonnimada; lagama qaado illeen uu gaaro qaangaarnimo iyo caqliyad toosan. Waxaadna i weydiisay ehelka dhow cidda ay yihiin; annagu waxaan sheegannay inaan annaga nahay, laakiin qoomkeennu way nagu diideen arrintaas."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Carruurta laguma dilo dagaalka; daryeelka agoonta iyo qaybsiga qaniimadu waxay leeyihiin xeerar.
Hantida ku soo gasha gacanta bulshada Muslimiinta inta lagu jiro iska horimaad hubaysan.
Qayb si ikhtiyaari ah looga bixiyo qaniimada; ma aha saami go’an oo qof xaq u leeyahay.
Awoodda lagu gaadho go’aanno xikmad leh laguna maareeyo arrimaha qofka si masuuliyad leh.
Culimadu waxay xadiiskan ka fahmeen in dumarka iyo dadka addoonsiga ku jira ee ka qayb qaata aanay qaniimada ka helin saami go’an, balse la siin karo hadiyad. Xadiisku wuxuu adkaynayaa mamnuucidda dilka carruurta xilliga dagaalka. Marka laga hadlayo dhammaadka agoontinimada, Ibn Cabbaas wuxuu xusay qaangaadhnimada jidheed iyo in laga dareemo garasho; xeerarka guud ee maareynta hantida agoonta waxaa sidoo kale lagu falanqeeyaa iyadoo la tixraacayo Qur’aanka 4:6. Qaybta ku saabsan qaraabadu waa jawaabtii Ibn Cabbaas ee su’aashii Najda, waana in lagu akhriyaa macnaha guud ee xaqa saamiga qaraabada Nabiga ﷺ.
- Ilaali carruurta xaaladaha colaadaha, hana ka dhigin bartilmaameed rabshado.
- Si taxaddar leh u maaree hantida agoonta, maamulka hantidana u wareeji oo keliya marka ay qaangaadhaan oo ay garasho yeeshaan.
- Marka la qaybinayo kheyraadka la wadaago, kala saar xaq saami go’an ah iyo hadiyad ikhtiyaari ah.
Werintan la xidhiidha waxay sidoo kale ka hadlaysaa xeerarka qaniimada iyo inaan carruurta la dilin.
Sahih Muslim · #4685 (Sahih)Waxay ku darsanaysaa erayo dheeraad ah su’aalaha ku saabsan carruurta, agoonta iyo qaraabada.
Sahih Muslim · #4687 (Sahih)Waxay xaqiijinaysaa tilmaamaha laga hadlay ee ku saabsan ka qaybgalka qaniimada iyo ilaalinta carruurta.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.