Sahih Muslim, xadiiska 4688
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرِ بْنِ حَازِمٍ، حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، سَمِعْتُ قَيْسًا، يُحَدِّثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ هُرْمُزَ، ح وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - قَالَ حَدَّثَنَا بَهْزٌ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، حَدَّثَنِي قَيْسُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ هُرْمُزَ، قَالَ كَتَبَ نَجْدَةُ بْنُ عَامِرٍ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ فَشَهِدْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ حِينَ قَرَأَ كِتَابَهُ وَحِينَ كَتَبَ جَوَابَهُ وَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ وَاللَّهِ لَوْلاَ أَنْ أَرُدَّهُ عَنْ نَتْنٍ يَقَعُ فِيهِ مَا كَتَبْتُ إِلَيْهِ وَلاَ نُعْمَةَ عَيْنٍ قَالَ فَكَتَبَ إِلَيْهِ إِنَّكَ سَأَلْتَ عَنْ سَهْمِ ذِي الْقُرْبَى الَّذِي ذَكَرَ اللَّهُ مَنْ هُمْ وَإِنَّا كُنَّا نَرَى أَنَّ قَرَابَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هُمْ نَحْنُ فَأَبَى ذَلِكَ عَلَيْنَا قَوْمُنَا وَسَأَلْتَ عَنِ الْيَتِيمِ مَتَى يَنْقَضِي يُتْمُهُ وَإِنَّهُ إِذَا بَلَغَ النِّكَاحَ وَأُونِسَ مِنْهُ رُشْدٌ وَدُفِعَ إِلَيْهِ مَالُهُ فَقَدِ انْقَضَى يُتْمُهُ وَسَأَلْتَ هَلْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقْتُلُ مِنْ صِبْيَانِ الْمُشْرِكِينَ أَحَدًا فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَكُنْ يَقْتُلُ مِنْهُمْ أَحَدًا وَأَنْتَ فَلاَ تَقْتُلْ مِنْهُمْ أَحَدًا إِلاَّ أَنْ تَكُونَ تَعْلَمُ مِنْهُمْ مَا عَلِمَ الْخَضِرُ مِنَ الْغُلاَمِ حِينَ قَتَلَهُ وَسَأَلْتَ عَنِ الْمَرْأَةِ وَالْعَبْدِ هَلْ كَانَ لَهُمَا سَهْمٌ مَعْلُومٌ إِذَا حَضَرُوا الْبَأْسَ فَإِنَّهُمْ لَمْ يَكُنْ لَهُمْ سَهْمٌ مَعْلُومٌ إِلاَّ أَنْ يُحْذَيَا مِنْ غَنَائِمِ الْقَوْمِ
Waxaa nooga warramay Isxaaq ibn Ibraahiim, waxaa noo sheegay Wahb ibn Jariir ibn Xaazim, waxaa ii sheegay aabbahay oo yiri: Waxaan maqlay Qays oo ka warramaya Yaziid ibn Hurmuz. Sidoo kale waxaa ii sheegay Muxammad ibn Xaatim — erayaduna waa kiisa — wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Bahz, waxaa nooga warramay Jariir ibn Xaazim, waxaa ii sheegay Qays ibn Sacd oo ka soo xiganaya Yaziid ibn Hurmuz inuu yiri: Najda ibn Caamir wuxuu warqad u qoray Ibnu Cabbaas. Wuxuu yiri: Waxaan la joogay Ibnu Cabbaas markii uu akhrinayay warqaddiisii iyo markii uu jawaabteeda qorayay. Ibnu Cabbaas wuxuu yiri: 'Wallahi, haddii aanan ka celinaynin inuu ku dhaco shar, uma aanan qoreen jawaab, mana helo farxad.' Kadibna wuxuu ugu jawaabay: 'Waxaad weydiisay saamiga qaraabada (Dhawil-Qurba) ee Alle xusay cidda ay yihiin. Annagu waxaan u arki jirnay in qaraabada Rasuulka ﷺ aan annaga nahay, laakiin dadkayaga ayaa taas naga diiday. Waxaad weydiisay agoonta goorta agoonnimadu ka dhammaato. Runtii, marka uu gaaro da'da guurka, laga arko hanuun iyo garaad, loona celiyo maalkiisa, markaas bay agoonnimadu ka dhammaataa. Waxaad weydiisay in Rasuulka ﷺ dili jiray carruurta mushrikiinta. Rasuulka ﷺ midkoodna ma dili jirin, adiguna ha dilin midkoodna illaa aad ka ogaato waxa uu Khadir ka ogaa wiilkii uu dilay. Waxaadna weydiisay haweenka iyo addoommada inay leeyihiin saami go'an marka ay dagaalka ka qaybgalaan. Run ahaantii, saami go'an ma laha, balse waxaa la siiyaa abaalmarin laga siiyo gananimada.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Xadiiskani wuxuu ilaaliyaa carruurta iyo agoonta, wuxuuna caddeeyaa xuquuqda laga leeyahay boolida dagaalka.
Qaybta boolida dagaalka ee waxyigu u qoondeeyey qaraabada Nebiga ﷺ.
Ilaalinta iyo daryeelka gaarka ah ee la siiyo ilmaha aabbihii dhintay ilaa uu qaangaadho oo garaad yeesho.
Xuquuq hore loo cayimay oo qayb ka ah boolida dagaalka; sida werintani sheegtay, dumarka iyo addoommadu ma lahayn qayb go'an, hase yeeshee hadiyad way heli kareen.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in agoontu hantidooda si madax-bannaan u maamulan karaan marka ay gaadhaan da'da guurka oo ay muujiyaan garaad iyo bisayl. Ibn Cabbaas wuxuu sidoo kale adkaynayaa in carruurta aan dagaal lagu dilin. Hadalka ku saabsan Khidr wuxuu tilmaamayaa aqoon gaar ah oo uu u lahaa go'aanka Ilaahay, mana siinayo dadka awood guud oo ay carruur ku dilaan. Fiqhiyahannadu waxay hadiyadda la siiyo dumarka iyo addoommada u arkaan wax uu hoggaamiyuhu go'aankiisa ku bixiyo, ee aan ahayn qayb go'an sida tan dagaalyahannada.
- Si taxaddar leh u maamul hantida agoonta, hana ku wareejin ilaa ay qaangaadhaan oo garaad yeeshaan.
- Carruurta ka ilaali rabshadaha, hana u adeegsan sheeko gaar ah cudurdaar lagu waxyeelleeyo.
- Marka khayraadka la qaybinayo, kala saar xuquuq go'an iyo hadiyad duruufaha ku salaysan.
Werintan saxiixa ahi waxay iyaduna ka hadlaysaa su'aalihii Najda u diray Ibn Cabbaas, waxayna caddaynaysaa xeerarka laga hadlay.
Sahih Muslim · #4687 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay soo gudbinaysaa isla is-weydaarsiga, waxayna taageeraysaa macnaha guud ee jawaabta Ibn Cabbaas.
Sahih Muslim · #4689 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay ka mid tahay isla silsiladda werinnada ee ku saabsan su'aalihii Najda u diray Ibn Cabbaas.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.