Sahih Muslim, xadiiska 4724
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " أَلاَ كُلُّكُمْ رَاعٍ وَكُلُّكُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ فَالأَمِيرُ الَّذِي عَلَى النَّاسِ رَاعٍ وَهُوَ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ وَالرَّجُلُ رَاعٍ عَلَى أَهْلِ بَيْتِهِ وَهُوَ مَسْئُولٌ عَنْهُمْ وَالْمَرْأَةُ رَاعِيَةٌ عَلَى بَيْتِ بَعْلِهَا وَوَلَدِهِ وَهِيَ مَسْئُولَةٌ عَنْهُمْ وَالْعَبْدُ رَاعٍ عَلَى مَالِ سَيِّدِهِ وَهُوَ مَسْئُولٌ عَنْهُ أَلاَ فَكُلُّكُمْ رَاعٍ وَكُلُّكُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ " .
Waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid, waxaa nooga warramay Layth; sidoo kale waxaa nooga warramay Muxammad bin Rumx, waxaa nooga warramay Al-Layth, laga soo xigtay Naafic, laga soo xigtay Ibn Cumar, laga soo xigtay Nabiga ﷺ inuu yiri:
"Ogaada! Midkiin walba waa raaciye (mas'uul), midkiin walbana waxaa la su'aalayaa wuxuu mas'uulka ka yahay. Amiirka dadka u taliya waa raaciye, isagana waxaa la su'aalayaa dadka uu xukumo. Ninku waa raaciye reerkiisa, isagana waxaa la su'aalayaa iyaga. Haweeneydu waa raaciye guriga seygeeda iyo carruurtiisa, iyadana waxaa la su'aalayaa iyaga. Addoonku waa raaciye hantida sayidkiisa, isagana waxaa la su'aalayaa taas. Ogaada! Midkiin walba waa raaciye, midkiin walbana waxaa la su'aalayaa wuxuu mas'uulka ka yahay."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qof kastaa wuxuu mas’uul ka yahay cidda ama waxa loo igmaday.
Tusaale u ah qof daryeela, hoggaamiya oo ilaaliya.
Dadka ama arrimaha uu qofku mas’uuliyadda ka hayo.
Qof lagula xisaabtami karo sida uu u guto waajibaadkiisa iyo sida uu ula dhaqmo waxyaabaha loo igmaday.
Culimada fasiraadda ee hore, sida Imaam an-Nawawi, waxay ka fahmeen in mas’uuliyaddu heer kasta ka jirto: maamulka, qoyska iyo maaraynta hantida la aaminay. Hoggaamintu waa amaano (waajib la aaminay), mana aha fasax lagu dhaqmo siday doontaba. Afarta madhhab ee Sunnigu waxay aqoonsan yihiin waajibka ah in si taxaddar leh loo ilaaliyo xuquuqda iyo waxyaabaha la aaminay; xeerarka gaarka ahna waxay ku xiran yihiin hawsha iyo duruufaha.
- Maanta si cad u qeex dadka iyo hawlaha aad mas’uuliyadda ka hayso.
- Si taxaddar leh ula dhaqan lacagta, waqtiga iyo hantida laguu aaminay, oo marka loo baahdo xisaab ka bixi.
- Ku hoggaami adigoo si feejigan u dhegeysanaya, si daacad ah u dhaqmaya, xuquuqda dadka kalena ilaalinaya.
Werintan saxiixa ahi waxay isla mabda’aas sheegaysaa: qof kastaa wuxuu mas’uul ka yahay dadka ama arrimaha loo igmaday.
Sahih Muslim · #4704 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay ka hadlaysaa awoodda iyo mas’uuliyadda hoggaamiyeyaasha, sidaasna waxay ku kabaysaa dhinaca maamulka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.