Sahih al-Bukhari, xadiiska 91
Waxaa weriyey Zayd ibn Khalid al-Juhani. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Zayd ibn Khalid al-Juhani
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ الْمَدِينِيُّ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ يَزِيدَ، مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم سَأَلَهُ رَجُلٌ عَنِ اللُّقَطَةِ فَقَالَ " اعْرِفْ وِكَاءَهَا ـ أَوْ قَالَ وِعَاءَهَا ـ وَعِفَاصَهَا، ثُمَّ عَرِّفْهَا سَنَةً، ثُمَّ اسْتَمْتِعْ بِهَا، فَإِنْ جَاءَ رَبُّهَا فَأَدِّهَا إِلَيْهِ ". قَالَ فَضَالَّةُ الإِبِلِ فَغَضِبَ حَتَّى احْمَرَّتْ وَجْنَتَاهُ ـ أَوْ قَالَ احْمَرَّ وَجْهُهُ ـ فَقَالَ " وَمَا لَكَ وَلَهَا مَعَهَا سِقَاؤُهَا وَحِذَاؤُهَا، تَرِدُ الْمَاءَ، وَتَرْعَى الشَّجَرَ، فَذَرْهَا حَتَّى يَلْقَاهَا رَبُّهَا ". قَالَ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ قَالَ " لَكَ أَوْ لأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ ".
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Muxammad, wuxuu yiri waxaa nooga warramay Abuu Caamir, wuxuu yiri waxaa nooga warramay Sulaymaan bin Bilaal Al-Madiini, oo ka weriyey Rabii'ah bin Abii Cabdirraxmaan, oo ka weriyey Yaziid, mowlihii Munbacith, oo ka weriyey Zayd bin Khaalid Al-Juhani, in nin uu weydiiyey Nabiga ﷺ xukunka luqatada (wax dhulka yaalla oo la helay). Wuxuu ku yiri:
"Aqoonso xariggeeda — ama wuxuu yiri weelkeeda — iyo daboolkeeda, kadibna sheegsheeg muddo sanad ah, markaas isticmaal, haddii uu yimaado milkiilaheedana u celi." Ninkii wuxuu yiri: "Maxaad ka leedahay hashida luntay?" Markaasuu Nabigu ﷺ aad u carooday ilaa dhabannadiisu casadeen — ama wuxuu yiri wejigiisaa casaaday — wuxuuna yiri: "Adigu maxaad shaqo ku leedahay? Iyadu waxay wadataa weelkeedii biyaha iyo kabaha, biyaha way tagtaa, geedahana way daaqdaa, iska daa ilaa uu helo milkiilaheedu." Kadib wuxuu yiri: "Maxaad ka leedahay idaha luma?" Wuxuu yiri: "Adigaa leh, ama walaalkaa, ama yeeyda."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qofkii hela shay lumay, waa inuu si la garan karo u xafido oo muddo sannad ah raadiyo milkiilaha.
Shay lumay oo qof helo, milkiilihiisuna aanu garanayn.
Baakadka iyo xiraha shayga la helay; astaamo ka caawiya aqoonsiga milkiilaha.
In helitaanka dadka loo sheego muddo sannad ah si milkiiluhu u dalban karo shayga.
Culimadii hore waxay arrintan ka fahmeen in qofka hela shay qaali ah uu si taxaddar leh u qoro astaamihiisa, helitaankiisana dadka ugu dhawaaqo muddo sannad ah. Haddii milkiiluhu muddadaas dabadeed iman waayo, qofkii helay wuu isticmaali karaa, laakiin waxaa weli saaran waajibka ah inuu shayga ama qiimihiisa u celiyo haddii milkiiluhu soo baxo. Geela waa laga tagaa, maadaama uu is difaaci karo, cunto iyo biyo heli karana; idaha se way nugul yihiin, waana la qaadan karaa iyadoo ay waajib tahay in milkiilaha loo ilaaliyo. Madhhabyadu waxay ka doodaan shuruudo dheeraad ah iyo kala duwanaanshaha ku dhaqanka, laakiin dhammaantood waxay adkeeyaan inaan hanti la helay lala wareegin daryeel iyo sabab sharci ah la'aan.
- Markaad hesho shay, qor astaamihiisa iyo meesha laga helay, helitaankana ku dhawaaq si waafaqsan xeerarka khuseeya.
- Hantida la helay ula dhaqan sidii amaano, una celi milkiilaha marka uu yimaado.
- Xayawaanka is daryeeli kara iska daa, laakiin xayawaanka nugul ka ilaali lumid ama dhac.
Xadiiskani sidoo kale wuxuu ka hadlayaa ku dhawaaqidda iyo ilaalinta shay la helay, wuxuuna caddaynayaa xeerarka luqatah.
Sahih al-Bukhari · #1833 (Sahih)Xadiiskani wuxuu kaloo ka hadlayaa sida loola dhaqmo hanti la helay, wuxuuna bixinayaa macne dheeraad ah oo ku saabsan mas'uuliyadda qofka helay.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.