Sahih Muslim, xadiiska 4740
Waxaa weriyey Abu Humaid as-Sa'idi. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Humaid as-Sa'idi
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ، قَالَ اسْتَعْمَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَجُلاً مِنَ الأَزْدِ عَلَى صَدَقَاتِ بَنِي سُلَيْمٍ يُدْعَى ابْنَ الأُتْبِيَّةِ فَلَمَّا جَاءَ حَاسَبَهُ قَالَ هَذَا مَالُكُمْ وَهَذَا هَدِيَّةٌ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَهَلاَّ جَلَسْتَ فِي بَيْتِ أَبِيكَ وَأُمِّكَ حَتَّى تَأْتِيَكَ هَدِيَّتُكَ إِنْ كُنْتَ صَادِقًا " . ثُمَّ خَطَبَنَا فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَسْتَعْمِلُ الرَّجُلَ مِنْكُمْ عَلَى الْعَمَلِ مِمَّا وَلاَّنِي اللَّهُ فَيَأْتِي فَيَقُولُ هَذَا مَالُكُمْ وَهَذَا هَدِيَّةٌ أُهْدِيَتْ لِي . أَفَلاَ جَلَسَ فِي بَيْتِ أَبِيهِ وَأُمِّهِ حَتَّى تَأْتِيَهُ هَدِيَّتُهُ إِنْ كَانَ صَادِقًا وَاللَّهِ لاَ يَأْخُذُ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنْهَا شَيْئًا بِغَيْرِ حَقِّهِ إِلاَّ لَقِيَ اللَّهَ تَعَالَى يَحْمِلُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَلأَعْرِفَنَّ أَحَدًا مِنْكُمْ لَقِيَ اللَّهَ يَحْمِلُ بَعِيرًا لَهُ رُغَاءٌ أَوْ بَقَرَةً لَهَا خُوَارٌ أَوْ شَاةً تَيْعِرُ " . ثُمَّ رَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى رُئِيَ بَيَاضُ إِبْطَيْهِ ثُمَّ قَالَ " اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ " . بَصُرَ عَيْنِي وَسَمِعَ أُذُنِي .
Waxaa nooga warramay Abu Kurayb oo ah Maxamed bin Al-Calaa, waxaa nooga warramay Abu Usaamah, waxaa nooga warramay Hishaam oo ka weriyey aabbihii, oo ka weriyey Abuu Xumayd As-Saacidiy oo yiri: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu u xilsaaray nin reer Azd ah oo la oran jiray Ibnu Al-Atbiyah inuu soo ururiyo sadaqada (zakada) reer Banu Sulaym. Markii uu soo laabtay, Rasuulka Allah ﷺ wuxuu weydiiyey xisaab-xirkiisii, ninkiina wuxuu yiri: 'Maalkani waa idiinka (beytul-maalka), tanina waa hadiyad la ii keenay.' Markaas Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: 'Miyaadan fariisan guriga aabbahaa iyo hooyadaa ilaa hadiyaddaadu kuu timaado haddaad run sheegaysid?' Kadibna wuxuu noo jeediyey khudbo, wuxuuna ammaanay Allah oo sharfay, dabadeedna wuxuu yiri: 'Amma kadib, waxaan idinka dhex xilsaaraa nin shaqada aan Allah ii wakiishay qaybteeda, markaasuu ii imaanayaa isagoo leh: Maalkani waa idiinka, tanina waa hadiyad la ii keenay. Miyaanu fariisan guriga aabbihiis iyo hooyadiis ilaa hadiyaddiisu u timaado hadduu run sheegayo? Wallaahi, midkiinna ma qaadan doono wax aan xaq u lahayn mooyaane, wuxuuna la kulmi doonaa Allah Tacaalaa Maalinta Qiyaamaha isagoo sida. Waxaan hubaal u garan doonaa midkiinna oo la kulmaya Allah isagoo sida geel riyoonaya, ama sac dhawaaqaya, ama ri qaylinaysa.' Kadibna wuxuu kor u taagay gacmihiisa ilaa laga arkay cadceeda kilkiladiisa, wuxuuna yiri: 'Allahow, ma gaarsiiyey?' Indhahaygu way arkeen, dhegahayguna way maqleen.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Sarkaal ma qaadan karo hadiyad ka dhalatay xilkiisa.
Tabarucaadka sadaqada ee waajibka ah, oo ay ku jirto sakada loo ururiyo dadka xaqa u leh.
In laga bixiyo sharaxaad ku saabsan hantida la helay lana maamulay, si loo hubin karo.
Culimada hore waxay ka soo qaateen in hadiyad la siiyo masuul sababta oo ah xilkiisa dadweyne aan loo qaadan karin hadiyad shakhsiyeed oo caadi ah. Hadalka ku saabsan guriga waalidkiis wuxuu tijaabinayaa inuu hadiyaddaas heli lahaa isaga oo aan xilkaas hayn. Xadiisku wuxuu sidoo kale adkaynayaa in maamulayaasha hantida dadweynaha ay xisaabtan bixiyaan, hantida si xaqdarro ah lagu helayna ay Maalinta Qiyaamaha noqon doonto culays muuqda. Madhhabyadu waxay aqoonsan yihiin mamnuucidda lunsashada hantida dadweynaha, waxayna hadiyadaha la siiyo masuuliyiinta ku qiimeeyaan xiriirka ay la leeyihiin xilka iyo xeerarka jira.
- Soo sheeg oo diiwaangeli hadiyad kasta oo aad ku hesho shaqadaada ama xilkaaga dadweyne, raacna xeerarka hay’addaada.
- Hantida bulshada si hufan u maamul: kaydi caddeymaha, hana la hubiyo dakhliga iyo kharashaadka.
- Markaad faa’iido hesho, is weydii in laguu soo bandhigi lahaa haddii aadan xilkaas hayn.
Werintan saxiixa ahina waxay ka warramaysaa ururiye la magacaabay oo qayb ka mid ah alaabtii uu helay hadiyad ku tilmaamay, dabadeedna Nebigu ﷺ la xisaabtamay.
Sahih Muslim · #4739 (Sahih)Werintan saxiixa ah ee isla mowduuca ku saabsan waxay xoojinaysaa digniinta ka dhanka ah qaadashada hantida dadweynaha si xaqdarro ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.