Kitaabka Xukuumadda · Sahih Muslim

Sahih Muslim, xadiiska 4776

Waxaa weriyey Abdullah ibn Amr ibn al-As. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Xukuumadda
صحيح مسلم
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abdullah ibn Amr ibn al-As

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ، زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ رَبِّ الْكَعْبَةِ، قَالَ دَخَلْتُ الْمَسْجِدَ فَإِذَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ جَالِسٌ فِي ظِلِّ الْكَعْبَةِ وَالنَّاسُ مُجْتَمِعُونَ عَلَيْهِ فَأَتَيْتُهُمْ فَجَلَسْتُ إِلَيْهِ فَقَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ فَنَزَلْنَا مَنْزِلاً فَمِنَّا مَنْ يُصْلِحُ خِبَاءَهُ وَمِنَّا مَنْ يَنْتَضِلُ وَمِنَّا مَنْ هُوَ فِي جَشَرِهِ إِذْ نَادَى مُنَادِي رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الصَّلاَةَ جَامِعَةً ‏.‏ فَاجْتَمَعْنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ إِنَّهُ لَمْ يَكُنْ نَبِيٌّ قَبْلِي إِلاَّ كَانَ حَقًّا عَلَيْهِ أَنْ يَدُلَّ أُمَّتَهُ عَلَى خَيْرِ مَا يَعْلَمُهُ لَهُمْ وَيُنْذِرَهُمْ شَرَّ مَا يَعْلَمُهُ لَهُمْ وَإِنَّ أُمَّتَكُمْ هَذِهِ جُعِلَ عَافِيَتُهَا فِي أَوَّلِهَا وَسَيُصِيبُ آخِرَهَا بَلاَءٌ وَأُمُورٌ تُنْكِرُونَهَا وَتَجِيءُ فِتْنَةٌ فَيُرَقِّقُ بَعْضُهَا بَعْضًا وَتَجِيءُ الْفِتْنَةُ فَيَقُولُ الْمُؤْمِنُ هَذِهِ مُهْلِكَتِي ‏.‏ ثُمَّ تَنْكَشِفُ وَتَجِيءُ الْفِتْنَةُ فَيَقُولُ الْمُؤْمِنُ هَذِهِ هَذِهِ ‏.‏ فَمَنْ أَحَبَّ أَنْ يُزَحْزَحَ عَنِ النَّارِ وَيَدْخُلَ الْجَنَّةَ فَلْتَأْتِهِ مَنِيَّتُهُ وَهُوَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَلْيَأْتِ إِلَى النَّاسِ الَّذِي يُحِبُّ أَنْ يُؤْتَى إِلَيْهِ وَمَنْ بَايَعَ إِمَامًا فَأَعْطَاهُ صَفْقَةَ يَدِهِ وَثَمَرَةَ قَلْبِهِ فَلْيُطِعْهُ إِنِ اسْتَطَاعَ فَإِنْ جَاءَ آخَرُ يُنَازِعُهُ فَاضْرِبُوا عُنُقَ الآخَرِ ‏"‏ ‏.‏ فَدَنَوْتُ مِنْهُ فَقُلْتُ لَهُ أَنْشُدُكَ اللَّهَ آنْتَ سَمِعْتَ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَهْوَى إِلَى أُذُنَيْهِ وَقَلْبِهِ بِيَدَيْهِ وَقَالَ سَمِعَتْهُ أُذُنَاىَ وَوَعَاهُ قَلْبِي ‏.‏ فَقُلْتُ لَهُ هَذَا ابْنُ عَمِّكَ مُعَاوِيَةُ يَأْمُرُنَا أَنْ نَأْكُلَ أَمْوَالَنَا بَيْنَنَا بِالْبَاطِلِ وَنَقْتُلَ أَنْفُسَنَا وَاللَّهُ يَقُولُ ‏{‏ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاَ تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ إِلاَّ أَنْ تَكُونَ تِجَارَةً عَنْ تَرَاضٍ مِنْكُمْ وَلاَ تَقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيمًا‏}‏ قَالَ فَسَكَتَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ أَطِعْهُ فِي طَاعَةِ اللَّهِ وَاعْصِهِ فِي مَعْصِيَةِ اللَّهِ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Zuhayr ibn Xarb iyo Isxaaq ibn Ibraahiim; Isxaaq wuxuu yiri:

"Waa naloo warramay," halka Zuhayr uu yiri: "Jarir baa nooga warramay, oo ka weriyey Al-Acmash, oo ka weriyey Zayd ibn Wahb, oo ka weriyey Cabdirraxmaan ibn Cabdi Rabbi Al-Kacba. Wuxuu yiri: Waxaan galay masaajidka anigoo arkay Cabdullaahi ibn Camr ibn Al-Caas oo fadhiya hooska Kacbada, dadkuna ay ku urursanaayeen agtiisa. Waan u imid oo waan la fadhiistay. Wuxuu yiri: Waxaan safar la ahaa Rasuulka Allaah ﷺ. Markaan degannay meel, qaar naga mid ah waxay hagaajinayeen teendhooyinkooda, qaarna waxay tartamayeen ganashada fallaaraha, qaarna xoolahooday daaqsinayeen, markaasuu dhawaaqay dhawaaqihii Rasuulka Allaah ﷺ isagoo leh: 'Tukashada waa la isugu yeeray.' Markaasaan ku ururnay Rasuulka Allaah ﷺ hortii, wuxuuna yiri: 'Ma jirin Nabi iga horreeyey oo aanay xaq ku ahayn inuu ummaddiisa tuso khayrka uu u yaqaanno una digo sharka uu u yaqaanno. Ummaddiinna tan bilowgeeda waxaa looga dhigay caafimaad iyo nabadgelyo, laakiin dhammaadkeeda waxaa ku dhici doona belaayooyin iyo arrimo aad diidi doontaan. Fitnooyin baa iman doona oo is daba joog ah, mid walbana tii hore bay ka sii xanuun badan tahay. Markay fitno timaado, mu'minku wuxuu dhahaa: "Tan baa i halaagaysa." Kadib way ka faydmataa, markale bay fitno timaadaa, mu'minkiina wuxuu dhahaa: "Tan baa tan! Tan baa tan!" Sidaas darteed, qofkii jecel in Naarta laga fogeeyo Jannadana galo, ha u timaado geeridiisu isagoo rumaysan Allaah iyo Maalinta Aakhiro, dadkana ha ula dhaqmo sida uu jecel yahay in loola dhaqmo. Qofkii imaam la beycoodo oo siiya gacan-qaadkiisa iyo daacadnimada qalbigiisa, ha adeeco intuu awoodo. Haddiise nin kale yimaado oo kula murmo xukunka, qoorta ka gooya ninka dambe.' Waan u soo dhowaaday oo waxaan ku iri: 'Allaah baan kugu dhaariyee, ma adigaa tan ka maqlay Rasuulka Allaah ﷺ?' Labadiisa dhegood iyo qalbigiisa buu gacmihiisa ku tilmaamay oo yiri: 'Dhegahaygay maqleen, qalbigayguna wuu xifdiyey.' Waxaan ku iri: 'Ina adeerkaa Mucawiyah wuxuu nagu amrayaa inaan dhexdeenna ku cunno xoolaha si baadil ah, nafteennana dilno, iyadoo Allaah leeyahay: {Kuwa xaqa rumeeyow, ha isku cunina xoolihiinna dhexdiinna si baadil ah, illaa ay ka noqoto ganacsi raalli la isaga yahay. Ha isku dilina naftiinna, hubaal Allaah waa idiin Naxariiste} [An-Nisaa: 29].' Saacad buu aamusay, kadibna wuxuu yiri: 'Adeec marka uu Allaah adeecayo, caasina marka uu Allaah caasinayo.'

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Ku adkayso iimaanka, caddaaladda iyo adeecidda ku jirta xuduudaha Alle.

Erayada adag oo la sharxay
Fitno

Imtixaan ama qalalaase tijaabiya iimaanka, bulshada ama kala soocidda xaqa iyo baadilka.

Imaam

Halkan: hoggaamiye la aqoonsan yahay oo loo dhaartay daacadnimo.

Dhaar daacadnimo

Ballan daacadnimo iyo taageero oo hoggaamiye loo qaado, gacanta iyo qalbi daacad ah.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay halkan ka fahmeen in qofka Muslimka ahi hoggaamiyihiisa ku adeeco waxa bannaan oo xaq ah, balse aanu ku adeecin dembi. Weedha ugu dambaysa waxay si cad u qeexaysaa xadkaas. Xadiisku wuxuu kaloo adkaynayaa in iimaanka, Maalinta Aakhiro iyo xeerka dahabiga ah — in dadka loola dhaqmo sida qofku jecel yahay in loola dhaqmo — ay hagaan qofka xilliyada qalalaasaha. Qaybta ku saabsan ka hortagga sheegasho awood oo loollan ah waxay khusaysaa nidaamka siyaasadeed; shakhsiyaadka looma siinayo fasax ay rabshad ku adeegsadaan. Dhaqan-gelinteedu waxay u taallaa hay’adaha awoodda u leh iyo duruufaha fiqiga.

Casharrada maanta
  1. Dadka ula dhaqan si caddaalad iyo ixtiraam leh, sida aad jeceshahay in laguula dhaqmo.
  2. Adeec amarka xaqa ah ee hoggaamiyaha, laakiin si deggan oo mabda’ leh u diid inaad ka qayb qaadato dembi ama dulmi.
  3. Ha u oggolaan qalalaasuhu inuu xukumo iimaankaaga iyo garashadaada: aqoon raadso, caddaaladda ilaali, kana fogow rabshad aad adigu iskaa u qaaddo.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.