Sahih Muslim, xadiiska 5633
Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ أَبُو عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا طَلْحَةُ بْنُ، يَحْيَى عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ، قَالَ جَاءَ أَبُو مُوسَى إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَقَالَ السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ هَذَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ قَيْسٍ . فَلَمْ يَأْذَنْ لَهُ فَقَالَ السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ هَذَا أَبُو مُوسَى السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ هَذَا الأَشْعَرِيُّ . ثُمَّ انْصَرَفَ فَقَالَ رُدُّوا عَلَىَّ رُدُّوا عَلَىَّ . فَجَاءَ فَقَالَ يَا أَبَا مُوسَى مَا رَدَّكَ كُنَّا فِي شُغْلٍ . قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " الاِسْتِئْذَانُ ثَلاَثٌ فَإِنْ أُذِنَ لَكَ وَإِلاَّ فَارْجِعْ " . قَالَ لَتَأْتِيَنِّي عَلَى هَذَا بِبَيِّنَةٍ وَإِلاَّ فَعَلْتُ وَفَعَلْتُ . فَذَهَبَ أَبُو مُوسَى قَالَ عُمَرُ إِنْ وَجَدَ بَيِّنَةً تَجِدُوهُ عِنْدَ الْمِنْبَرِ عَشِيَّةً وَإِنْ لَمْ يَجِدْ بَيِّنَةً فَلَمْ تَجِدُوهُ . فَلَمَّا أَنْ جَاءَ بِالْعَشِيِّ وَجَدُوهُ قَالَ يَا أَبَا مُوسَى مَا تَقُولُ أَقَدْ وَجَدْتَ قَالَ نَعَمْ أُبَىَّ بْنَ كَعْبٍ . قَالَ عَدْلٌ . قَالَ يَا أَبَا الطُّفَيْلِ مَا يَقُولُ هَذَا قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ذَلِكَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ فَلاَ تَكُونَنَّ عَذَابًا عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ إِنَّمَا سَمِعْتُ شَيْئًا فَأَحْبَبْتُ أَنْ أَتَثَبَّتَ .
Waxaa nooga warramay Xuseen bin Xureyth Abuu Cammaar, waxaa nooga warramay Al-Fadl bin Muusa, waxaa noo sheegay Dalxa bin Yaxya, oo ka weriyey Abuu Burdah, oo ka weriyey Abuu Muusa Al-Ashcari, wuxuu yiri: Abuu Muusa wuxuu u yimid Cumar bin Al-Khadhaab wuxuuna ku salaamay: As-Salaamu Calaykum, kan waa Cabdullaahi bin Qays. Laakiin uma uusan idmin inuu galo. Markale ayuu salaamay oo yiri: As-Salaamu Calaykum, kan waa Abuu Muusa. Haddana uma uusan idmin. Markale ayuu yiri: As-Salaamu Calaykum, kan waa Al-Ashcari, kadibna wuu iska noqday. Cumar wuxuu yiri: Iigu soo celiya, iigu soo celiya! Markaas ayuu yimid, Cumar baa ku yiri: Abuu Muusow, maxaa kugu kalifay inaad noqoto annagoo mashquul ah? Wuxuu yiri: Waxaan maqlay Rasuulka Allah ﷺ oo leh: Idan weydiishadu waa saddex jeer; haddii laguu idmo gal, haddii kalena iska noqo. Cumar wuxuu yiri: Arrinkan markhaati iigu keen, haddii kale tallaabo adag ayaan qaadayaa! Abuu Muusa wuu tegey, Cumar baa yiri: Haddii uu markhaati helo, fiidkii agtiisa minbarka ayaad ka helaysaan; haddii uusan markhaati helinna, halkaas kuma arki doontaan. Markii fiidkii la gaaray ayay halkaas ka heleen. Cumar baa yiri: Abuu Muusow, maxaad leedahay, ma heshay markhaati? Wuxuu yiri: Haa, waa kan Ubayy bin Kacab. Cumar baa yiri: Waa markhaati cadaalad ah. Cumar baa yiri: Abuu Dufayl, muxuu ninkani leeyahay? Wuxuu yiri: Waxaan maqlay Rasuulka Allah ﷺ oo sidaas leh, Ibnu Al-Khadhaabow, ha noqon mid dhib ku ah Asxaabta Rasuulka Allah ﷺ. Cumar baa yiri: Subxaanallaah! Wax baan maqlay oo waxaan jeclaystay inaan xaqiijiyo.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Weydso oggolaansho saddex jeer, dabadeedna tag haddii aan laguu oggolaan.
Oggolaansho weydiiso ka hor intaadan gelin guri ama meel gaar ah.
Caddeyn ka timaadda qof kale oo isaguna werintan ka maqlay Nabiga ﷺ.
Saxaabi xaqiijiyey inuu hadalkan ka maqlay Nabiga ﷺ.
Culimada waxay werintan ka fahmeen in oggolaansho weydiisashadu aanay ahayn hab-maamuus keliya: haddii saddex jeer la weydiisto oggolaansho oo aan la helin, booqdaha waxaa habboon inuu noqdo. Cumar wuxuu codsaday xaqiijin si uu werinta si taxaddar leh u sugo; ficilkiisu wuxuu muujinayaa muhiimadda hubinta, mana aha inuu diiday Abuu Muusa. Fiqh-yaqaannadu waxay ka hadleen sida saxda ah ee saddexda codsi loo fuliyo, waxayna isku raacsan yihiin in la dhowro asturnaanta dadka guriga deggan oo aan la gelin oggolaansho la'aan.
- Garaac albaabka ama oggolaansho u weydiiso hab kale oo habboon, ugu badnaan saddex jeer; tag haddii aan jawaab ama oggolaansho laguu siin.
- Dadka kale u daa xorriyadda inay albaabka furi waayaan, hana u weydiin sababta si eedayn leh.
- Si taxaddar leh u hubi xogta diinta, si xushmad lehna ula dhaqan xaqiijinta lagu kalsoon yahay.
Werintan saxiixa ah waxay sidoo kale ka warramaysaa Abuu Muusa iyo oggolaansho weydiisashada, waxayna xeerka u sii faahfaahinaysaa.
Sahih Muslim · #5632 (Sahih)Werintani waxay ka hadlaysaa isla tilmaanta ah in oggolaansho saddex jeer la weydiisto, waxayna mawduuca ku kordhinaysaa faahfaahin.
Sahih Muslim · #5634 (Sahih)Werintan saxiixa ah waxay la xiriirtaa xeerarka booqashada iyo dhowrista meelaha gaarka ah ee dadka kale.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.