Sahih Muslim, xadiiska 6168
Waxaa weriyey Ubayy ibn Ka'b. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Ubayy ibn Ka'b
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ تَمَارَى هُوَ وَالْحُرُّ بْنُ قَيْسِ بْنِ حِصْنٍ الْفَزَارِيُّ فِي صَاحِبِ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ هُوَ الْخَضِرُ . فَمَرَّ بِهِمَا أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ الأَنْصَارِيُّ فَدَعَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ يَا أَبَا الطُّفَيْلِ هَلُمَّ إِلَيْنَا فَإِنِّي قَدْ تَمَارَيْتُ أَنَا وَصَاحِبِي هَذَا فِي صَاحِبِ مُوسَى الَّذِي سَأَلَ السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ فَهَلْ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَذْكُرُ شَأْنَهُ فَقَالَ أُبَىٌّ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " بَيْنَمَا مُوسَى فِي مَلإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ إِذْ جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ لَهُ هَلْ تَعْلَمُ أَحَدًا أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ مُوسَى لاَ . فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَى مُوسَى بَلْ عَبْدُنَا الْخَضِرُ - قَالَ - فَسَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ فَجَعَلَ اللَّهُ لَهُ الْحُوتَ آيَةً وَقِيلَ لَهُ إِذَا افْتَقَدْتَ الْحُوتَ فَارْجِعْ فَإِنَّكَ سَتَلْقَاهُ فَسَارَ مُوسَى مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسِيرَ ثُمَّ قَالَ لِفَتَاهُ آتِنَا غَدَاءَنَا . فَقَالَ فَتَى مُوسَى حِينَ سَأَلَهُ الْغَدَاءَ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهُ إِلاَّ الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ . فَقَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي . فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا فَوَجَدَا خَضِرًا . فَكَانَ مِنْ شَأْنِهِمَا مَا قَصَّ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ " . إِلاَّ أَنَّ يُونُسَ قَالَ فَكَانَ يَتَّبِعُ أَثَرَ الْحُوتِ فِي الْبَحْرِ .
Waxaa ii warramay Xarmala binu Yaxya, waxaa noo sheegay Ibnu Wahb, waxaa ii sheegay Yuunis, oo ka weriyey Ibnu Shihaab, oo ka weriyey Cubaydullaahi binu Cabdullaahi binu Cutba binu Mascuud, oo ka weriyey Cabdullaahi binu Cabbaas, in isaga iyo Al-Xurr binu Qays binu Xisn Al-Fasaari ay isku khilaafeen saxaabigii Muuse (calayhi as-salaam). Ibnu Cabbaas wuxuu yiri waa Al-Khidir. Markaas waxaa agtooda maray Ubayy binu Kacab Al-Ansaari, markaas buu Ibnu Cabbaas u yeeray oo ku yiri:
"Abuu Ad-Dufayl, kaalay annaga xaggayaga, aniga iyo saaxiibkaygan waxaan isku qabsannay saxaabigii Muuse ee uu jidka u raacay si uu ula kulmo. Ma maqashay Rasuulka Allah ﷺ oo arrinkiisa ka hadlaya?" Ubayy wuxuu yiri: "Waxaan maqlay Rasuulka Allah ﷺ oo leh: 'Muuse isagoo la jooga koox reer Israa'iil ah, ayaa nin u yimid oo ku yiri: "Ma taqaannaa qof kaa cilmi badan?" Muuse wuxuu yiri: "Maya." Markaas baa Allah u waxyooday Muuse: "Haa, addoonkeenna Al-Khidir." Wuxuu yiri: Markaas buu Muuse weydiiyey jidkii uu kula kulmi lahaa. Allah wuxuu uga dhigay kalluunka calaamo, waxaana lagu yiri: "Markaad kalluunka weydo, halkaas ku soo noqo, waadna heli doontaa." Muuse wuxuu socday intii Allah u oggolaaday inuu socdo. Kadib wuxuu wiilkiisii yaraa ku yiri: "Keen qadadeennii." Markuu qadada weydiiyey, wiilkii Muuse wuxuu yiri: "Miyaadan arkayn markii aan dhagaxa degney? Waxaan illaaway kalluunkii, mana jirin cid iga illowsiisay Shaydaanka mooyee inaan kuu sheego." Muuse wuxuu wiilkiisii ku yiri: "Taas baynu doonaynay." Markaas bay raadkoodii dib ugu noqdeen, waxayna heleen Al-Khidir. Arrinkooduna wuxuu ahaa sidii Allah Kitaabkiisa ku sheegay.' Laakiin Yuunis wuxuu yiri wuxuu raacayey raadka kalluunka badda dhexdeeda.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Muuse wuxuu bartay is-hoosaysiinta markii Alle u tilmaamay al-Khidr.
Addoon Alle oo Muuse la kulmay, Alle-na siiyay aqoon gaar ah.
Kalluunku wuxuu Muuse iyo wehelkiisii tusay meesha ay al-Khidr ka heli karaan.
Saaxiibkii yaraa ee Muuse ku raacay raadintiisa.
Culimada hore, oo uu ka mid yahay Imaam an-Nawawi, waxay adkeeyaan in Muuse ﷺ, inkastoo darajadiisu sarraysay, aanu lahayn aqoonta oo dhan, aqoontuna Alle ka timaaddo. Werintani waxay ammaanaysaa is-hoosaysiinta, raadinta aqoon lagu kalsoon yahay iyo dulqaadka waxbarashada. Waxay sidoo kale caddaynaysaa in Alle addoomadiisa siin karo aqoon aysan dadka kale haysan; taasi qofna kama dhigayso mid Alle ama waxyigiisa ka maarma.
- Aqoonso in aqoontaadu xaddidan tahay, oo weydii khubarada marka aadan wax garanayn.
- Tilmaamaha si taxaddar leh u raac, hana quusan marka waxbarashadu dadaal u baahan tahay.
- Aqoonta si is-hoosaysiin leh ula wadaag dadka, xusuusnowna in Alle yahay isha aqoonta oo dhan.
Werintani sidoo kale waxay sheegaysaa sida Muuse loogu tilmaamay inuu raaco meesha kalluunka yaal si uu ula kulmo al-Khidr.
Sahih Muslim · #6169 (Sahih)Xadiiskani wuxuu ka hadlayaa dhacdooyinkii ka dambeeyay kulankooda, wuxuuna sii faahfaahinayaa qisada Qur’aanka ku jirta.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.