Sahih Muslim, xadiiska 6731
Waxaa weriyey Ali ibn Abi Talib. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Ali ibn Abi Talib
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، - وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ - قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَلِيٍّ، قَالَ كُنَّا فِي جَنَازَةٍ فِي بَقِيعِ الْغَرْقَدِ فَأَتَانَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَعَدَ وَقَعَدْنَا حَوْلَهُ وَمَعَهُ مِخْصَرَةٌ فَنَكَّسَ فَجَعَلَ يَنْكُتُ بِمِخْصَرَتِهِ ثُمَّ قَالَ " مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ مَا مِنْ نَفْسٍ مَنْفُوسَةٍ إِلاَّ وَقَدْ كَتَبَ اللَّهُ مَكَانَهَا مِنَ الْجَنَّةِ وَالنَّارِ وَإِلاَّ وَقَدْ كُتِبَتْ شَقِيَّةً أَوْ سَعِيدَةً " . قَالَ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلاَ نَمْكُثُ عَلَى كِتَابِنَا وَنَدَعُ الْعَمَلَ فَقَالَ " مَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ السَّعَادَةِ فَسَيَصِيرُ إِلَى عَمَلِ أَهْلِ السَّعَادَةِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الشَّقَاوَةِ فَسَيَصِيرُ إِلَى عَمَلِ أَهْلِ الشَّقَاوَةِ " . فَقَالَ " اعْمَلُوا فَكُلٌّ مُيَسَّرٌ أَمَّا أَهْلُ السَّعَادَةِ فَيُيَسَّرُونَ لِعَمَلِ أَهْلِ السَّعَادَةِ وَأَمَّا أَهْلُ الشَّقَاوَةِ فَيُيَسَّرُونَ لِعَمَلِ أَهْلِ الشَّقَاوَةِ " . ثُمَّ قَرَأَ { فَأَمَّا مَنْ أَعْطَى وَاتَّقَى * وَصَدَّقَ بِالْحُسْنَى * فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرَى * وَأَمَّا مَنْ بَخِلَ وَاسْتَغْنَى * وَكَذَّبَ بِالْحُسْنَى * فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْرَى}
Waxaa nooga warramay Cusmaan bin Abii Shaybah, Suhayr bin Xarb, iyo Isxaaq bin Ibraahiim — erayaduna waa kuwa Suhayr — Isxaaq wuxuu yiri:
"Waa naloo warramay," labada kalena waxay yiraahdeen: "Waxaa nooga warramay Jariir, oo ka weriyey Mansuur, oo ka weriyey Sacad bin Cubaydah, oo ka weriyey Abuu Cabdirraxmaan, oo ka weriyey Cali, oo yiri: Waxaan joognay janaaso xabaasha Baqiic al-Qarqad markii uu noo yimid Rasuulka Allah ﷺ. Wuu fariistay annaguna waan ku hareernay. Wuxuu watay ul yar. Madaxa hoos buu u dhigay oo wuxuu bilaabay inuu ulashiisa carrada ku qodo, dabadeedna wuxuu yiri: 'Midkiinna ma jiro, naf la neefsanaysana ma jirto, aanu Allah u qorin meesheeda Jannada ama Naarta, loona qorin inay tahay mid nasiib daran ama mid nasiib leh.' Nin baa yiri: 'Rasuulka Allow, miyaannan isku hallayn qoraalkayaga oo aan ka tagno camalka?' Markaasuu yiri: 'Qofkii ahlu-sacaado ah wuxuu u janjeeri doonaa camalka ahlu-sacaadada, qofkii ahlu-shaqaawo ahna wuxuu u janjeeri doonaa camalka ahlu-shaqaaawada.' Dabadeedna wuxuu yiri: 'Camal sameeya, qof walbana waa loo fududaynayaa. Ahlu-sacaadada waxaa loo fududaynayaa camalkooda, ahlu-shaqaaawadana waxaa loo fududaynayaa camalkooda.' Kadibna wuxuu akhriyey aayaddan: {Ka bixiya oo dhowrsada, * Oo rumeeya wanaagga, * Waan u fududayn doonnaa fudaydka. * Ka bakhayla oo is-mooda inuu hodan yahay, * Oo beeniya wanaagga, * Waan u fududayn doonnaa adkaanta.}
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qaddarka Alle mas’uuliyadda naga saaran falalkayaga kama qaado.
Cilmiga Alle iyo qoristiisa wixii dhici doona.
Qofka waxaa lagu hanuuniyaa falalka waafaqsan jihada uu doorto.
Waa qabuuraha Madiina ee ay saxaabadu isugu yimaadeen.
Culimada hore waxay sharxeen in qorista Alle aysan sabab u ahayn in camalka la dayaco: dadku weli waxay mas’uul ka yihiin doorashooyinkooda, waxaana lagu boorriyaa inay camal falaan. Aayadaha Qur’aanku waxay fududaynta jidka ku xidhaan wax-bixinta, Alle ka cabsiga iyo rumaynta, ama bakhaylnimada iyo diidmada wanaagga. Afarta mad-hab ee sunniga ahi waxay qireen qaddarka Alle iyo mas’uuliyadda aadanaha; werintani marmarsiiyo uma aha dayacaadda waajibaadka ama cudurdaarashada dembiyada.
- Sii wad ducada, samaynta wanaagga iyo gudashada waajibaadka; qaddarka hore ha uga dhigan marmarsiiyo aad ku fadhiiddo.
- Maanta si miyir leh u dooro deeqsinimada, Alle ka cabsiga iyo run-sheegga, Alle-na ka bari inuu kugu sugo jidka wanaagsan.
Werintan saxiixa ah ee isla kitaabka ku jirta waxay sidoo kale ka hadlaysaa qorista aayaha qofka iyo saamaynta ay ku leedahay camalkiisa.
Sahih Muslim · #6730 (Sahih)Werintan Saxiix Muslim ku jirta waxay la jaanqaadaysaa dhiirrigelinta camal-falka iyo inaan si dadban loogu tiirsanaan qaddarka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.