Sahih Muslim, xadiiska 7268
Waxaa weriyey Hudhayfah ibn al-Yaman. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Hudhayfah ibn al-Yaman
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ أَبُو كُرَيْبٍ، جَمِيعًا عَنْ أَبِي، مُعَاوِيَةَ قَالَ ابْنُ الْعَلاَءِ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالَ كُنَّا عِنْدَ عُمَرَ فَقَالَ أَيُّكُمْ يَحْفَظُ حَدِيثَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْفِتْنَةِ كَمَا قَالَ قَالَ فَقُلْتُ أَنَا . قَالَ إِنَّكَ لَجَرِيءٌ وَكَيْفَ قَالَ قَالَ قُلْتُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " فِتْنَةُ الرَّجُلِ فِي أَهْلِهِ وَمَالِهِ وَنَفْسِهِ وَوَلَدِهِ وَجَارِهِ يُكَفِّرُهَا الصِّيَامُ وَالصَّلاَةُ وَالصَّدَقَةُ وَالأَمْرُ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّهْىُ عَنِ الْمُنْكَرِ " . فَقَالَ عُمَرُ لَيْسَ هَذَا أُرِيدُ إِنَّمَا أُرِيدُ الَّتِي تَمُوجُ كَمَوْجِ الْبَحْرِ - قَالَ - فَقُلْتُ مَا لَكَ وَلَهَا يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنَّ بَيْنَكَ وَبَيْنَهَا بَابًا مُغْلَقًا قَالَ أَفَيُكْسَرُ الْبَابُ أَمْ يُفْتَحُ قَالَ قُلْتُ لاَ بَلْ يُكْسَرُ . قَالَ ذَلِكَ أَحْرَى أَنْ لاَ يُغْلَقَ أَبَدًا . قَالَ فَقُلْنَا لِحُذَيْفَةَ هَلْ كَانَ عُمَرُ يَعْلَمُ مَنِ الْبَابُ قَالَ نَعَمْ كَمَا يَعْلَمُ أَنَّ دُونَ غَدٍ اللَّيْلَةَ إِنِّي حَدَّثْتُهُ حَدِيثًا لَيْسَ بِالأَغَالِيطِ . قَالَ فَهِبْنَا أَنْ نَسْأَلَ حُذَيْفَةَ مَنِ الْبَابُ فَقُلْنَا لِمَسْرُوقٍ سَلْهُ فَسَأَلَهُ فَقَالَ عُمَرُ .
Waxaa nooga warramay Muxammad bin Cabdillaahi bin Numayr iyo Muxammad bin Al-Calaa’ Abuu Kurayb, labaduba waxay ka weriyeen Abuu Mucawiyah; Ibnu Al-Calaa’ wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Abuu Mucawiyah, waxaa nooga warramay Al-Acmash, oo ka weriyey Shiqiiq, oo ka weriyey Xudhayfah, kaasoo yiri: Waxaan la joognay Cumar markii uu yiri: 'Midkiinnee xifdiya xadiiska Rasuulka Allah ﷺ ee ku saabsan fitnada sida uu u sheegay?' Waxaan iri: 'Aniga.' Wuxuu yiri: 'Adigu waad geesi tahay. Sidee baase?' Waxaan iri: 'Waxaan maqlay Rasuulka Allah ﷺ oo leh: Fitnada qofka ku timaadda ehelkiisa, maalkiisa, naftiisa, carruurtiisa, iyo deriskiisa waxaa lagu tirtiraa soonka, salaadda, sadaqada, faridda wanaagga, iyo reebidda xumaanta.' Markaas Cumar wuxuu yiri: 'Taas maahan midda aan doonayo, ee waxaan doonayaa tida u kacda sida mowjadaha badda.' Waxaan iri: 'Adiga waxba kuma lihid, Amiirul-Mu’miniin, maxaa yeelay adiga iyo fitnadaas waxaa idinka dhexeeya albaab xiran.' Wuxuu yiri: 'Albaabkaas ma waa la jebin doonaa mise waa la furi doonaa?' Waxaan iri: 'Maya, ee waa la jebin doonaa.' Wuxuu yiri: 'Markaas waxay u badan tahay inaan weligiis dib loo xiri doonin.' Waxaan weydiinnay Xudhayfah: 'Cumar ma ogaa cidda albaabka ah?' Wuxuu yiri: 'Haa, wuu ogaa sida loo ogyahay in habeenku ka horreeyo maalinta xigta. Waxaan uga warramay xadiis aan been lahayn.' Shiqiiq wuxuu yiri: Waan ka cabsannay inaan Xudhayfah weydiinno cidda albaabka ah, markaas waxaan ka codsannay Masruuq inuu weydiiyo. Markuu weydiiyey, wuxuu yiri: 'Waa Cumar.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Dhibaatooyinka yaryar waxaa tirtira camalka wanaagsan; fitnadii weynaydna waxay bilaabatay geeridii Cumar ka dib.
Imtixaan ama qalalaase tijaabiya iimaanka, dhaqanka iyo bulshada.
Waa astaan u ah ilaalinta laga helo fitnada weyn; Xudhayfa wuxuu sheegay in Cumar laftiisu ahaa albaabka.
In loogu yeedho waxa Alle raalli ka yahay, lagana digo waxa uu reebay, iyadoo la adeegsanayo xikmad iyo cilmi.
Culimada tafsiirka xadiisyada ee hore waxay sharxeen in dhibaatooyinka iyo khaladaadka maalinlaha ah ee la xusay lagu tirtiri karo cibaado iyo camal wanaagsan. Fitnada weyn waa qalalaase gooni ah oo baaxad weyn: Xudhayfa wuxuu albaabka ku tilmaamay Cumar, geeridiisuna waxay astaan u noqotay bilowga xilli qalalaase. Qoraalkani kuma baaqayo rabshad mana farayo saadaalinta dhacdooyinka mustaqbalka; wuxuu xoogga saarayaa ku sugnaanshaha xaqa, cibaadada iyo ku dhaqanka mas’uuliyadda leh.
- Ku dadaal salaadda, soonka iyo sadaqada; camalka wanaagsan wuxuu ka caawiyaa tirtiridda dembiyada.
- Ka qayb qaado wanaagga, dhaqanka qaldanna ku sax cilmi, xikmad iyo taxaddar.
- Waqtiga qalalaasaha ku sugnaaw xaqa, kana fogow in hadalkaaga ama ficilkaagu sii kordhiyo kala qaybsanaanta.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.