Sahih Muslim, xadiiska 97
Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Huraira
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، جَمِيعًا عَنِ ابْنِ عُلَيَّةَ، قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِي حَيَّانَ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمًا بَارِزًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الإِيمَانُ قَالَ " أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلاَئِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ الآخِرِ " . قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الإِسْلاَمُ قَالَ " الإِسْلاَمُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلاَ تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلاَةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ " . قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الإِحْسَانُ قَالَ " أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لاَ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ " . قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ " مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنَ السَّائِلِ وَلَكِنْ سَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتِ الأَمَةُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا كَانَتِ الْعُرَاةُ الْحُفَاةُ رُءُوسَ النَّاسِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رِعَاءُ الْبَهْمِ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ لاَ يَعْلَمُهُنَّ إِلاَّ اللَّهُ " . ثُمَّ تَلاَ صلى الله عليه وسلم { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَىِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ} " . قَالَ ثُمَّ أَدْبَرَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " رُدُّوا عَلَىَّ الرَّجُلَ " . فَأَخَذُوا لِيَرُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ لِيُعَلِّمَ النَّاسَ دِينَهُمْ " .
Waxaa nooga warramay Abu Bakr bin Abi Shaybah iyo Zuhayr bin Xarb, labadooduba waxay ka weriyeen Ibn Culeyyah. Zuhayr wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Ismaaciil bin Ibraahiim, oo ka weriyey Abu Xayyaan, oo ka weriyey Abu Zurcah bin Camr bin Jariir, oo ka weriyey Abu Hurayrah, kaasoo yiri: Maalin maalmaha ka mid ah ayaa Rasuulullaah ﷺ wuxuu fadhiyey dadka dhexdooda, markaasaa nin baa u yimid oo ku yiri: 'Rasuulullaahow, waa maxay Iimaanku?' Wuxuu yiri: 'Inaad rumeysato Allaah, malaa'igtiisa, kutubbadiisa, la kulankiisa, rusushiisa, iyo inaad rumeysato dib-u-soo-nooleynta aakhiro.' Ninkii wuxuu yiri: 'Rasuulullaahow, waa maxay Islaamku?' Wuxuu yiri: 'Islaamku waa inaad caabuddo Allaah oo aadan waxna la wadaajin, inaad oogto salaadda faralka ah, inaad bixiso sakada faralka ah, iyo inaad soonto Ramadaan.' Ninkii wuxuu yiri: 'Rasuulullaahow, waa maxay Ixsaanku?' Wuxuu yiri: 'Inaad caabuddo Allaah sidii adigoo arkaya, maxaa yeelay haddii aadan arkeyn, isagu wuu ku arkayaa.' Ninkii wuxuu yiri: 'Rasuulullaahow, goorma ayaa Saacaddu dhaceysaa?' Wuxuu yiri: 'Ka wax laga weydiiyey kama oga badan ka wax weydiiyey, laakiin waxaan kuu sheegi doonaa calaamadaheeda. Marka addoontu dhasho sayidkeedu, taasi waa calaamadeeda. Marka dadka qaawan ee cagacadida ahi ay noqdaan madaxda dadka, taasi waa calaamadeeda. Marka daaqsiimeyaasha xooluhu ay ku tartamaan dhismaha guryaha dhaadheer, taasi waa calaamadeeda. Kuwaasi waa shan waxyaabood oo aan cidina ogeyn illaa Allaah mooyaane.' Kadibna wuxuu akhriyey ﷺ aayadda: {Allaah agtiisa ayay ka tahay aqoonta Saacaddu, isagaana soo dejiya roobka, ogna waxa uurarka ku jira. Nafina ma oga waxay berri kasban doonto, nafina ma ogo dhulka ay ku dhiman doonto. Allaah waa Oge, Xog-ogaale.} Abu Hurayrah wuxuu yiri: Kadibna ninkii wuu jeestay oo dhaqaaqay. Rasuulullaah ﷺ wuxuu yiri: 'Ninka ii soo celiya.' Way raaceen si ay usoo celiyaan laakiin waxba ma arkin. Markaasaa Rasuulullaah ﷺ yiri: 'Kaasi wuxuu ahaa Jibriil oo u yimid inuu dadka baro diintooda.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Iimaanka, Islaamka iyo ixsaanku waxay si wadajir ah u yihiin udub-dhexaadka diinta.
In la rumeeyo Allaah, malaa'igtiisa, kutubtiisa iyo rasuulladiisa, la kulankiisa iyo soo bixinta.
Inaad Allaah caabuddo adigoo og inuu ku arko, sidii adiguba aad u arkayso.
Maalinta Qiyaamaha; waqtigeeda saxda ah Allaah keliya ayaa og.
Culimada hore, oo uu ka mid yahay imaam an-Nawawi, waxay sharxeen in iimaanka, Islaamka iyo ixsaanku tilmaamayaan dhinacyo kala duwan oo diinta ah: rumayn gudaha ah, adeecid muuqata iyo cibaado daacad ah. Qodobbada iimaanka iyo camallada waajibka ah ee la sheegay waa aasaaska diinta, halka ixsaanku ku boorrinayo mu'minka inuu cibaadadiisa u guto feejignaan daacad ah iyo isagoo ka warqaba Allaah. Qaybta ka hadlaysa Saacaddu waxay baraysaa in dadku aanay aqoon waqtigeeda; calaamadaha Saacaddu ma beddelaan xadkaas.
- Baro qodobbada iimaanka iyo camallada cibaadada ee waajibka ah, meel joogto ahna uga yeel nolol maalmeedkaaga.
- Salaaddaada iyo camallada kale u gut adigoo og in Allaah ku arko, xitaa marka aanu qof kale ku arkayn.
- Ku dadaal waxa aad maanta hagaajin karto, aqoonta qarsoon ee Saacaddana u daa Allaah.
Werintan isla cutubka ku jirta waxay sidoo kale ka hadlaysaa su'aalaha ku saabsan iimaanka, Islaamka iyo ixsaanka, waxayna dhammaystiraysaa sharraxaadda.
40 Hadith van an-Nawawi · #3 (Sahih)Xadiiskani wuxuu sharxayaa shanta tiir ee Islaamka, wuxuuna la xiriiraa camallada cibaadada ee waajibka ah ee halkan lagu sheegay.
40 Hadith van an-Nawawi · #7 (Sahih)Baaqan daacadnimada diinta ku saabsan wuxuu la jaanqaadayaa cibaadada feejigan ee daacadda ah ee ixsaanku ka dhigan yahay.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.