40 Hadith Nawawi, xadiiska 2
Waxaa weriyey Umar ibn al-Khattab. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Umar ibn al-Khattab
Riwaayadda
عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ أَيْضًا قَالَ: بَيْنَمَا نَحْنُ جُلُوسٌ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه و سلم ذَاتَ يَوْمٍ، إذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ، شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعْرِ، لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ، وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ. حَتَّى جَلَسَ إلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه و سلم . فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إلَى رُكْبَتَيْهِ، وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ، وَقَالَ: يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه و سلم الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إلَهَ إلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ، وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ، وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ، وَتَصُومَ رَمَضَانَ، وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إنْ اسْتَطَعْت إلَيْهِ سَبِيلًا. قَالَ: صَدَقْت . فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ! قَالَ: فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ. قَالَ: أَنْ تُؤْمِنَ بِاَللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ، وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ. قَالَ: صَدَقْت. قَالَ: فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ. قَالَ: أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّك تَرَاهُ، فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاك. قَالَ: فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ. قَالَ: مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ. قَالَ: فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَاتِهَا؟ قَالَ: أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا، وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ. ثُمَّ انْطَلَقَ، فَلَبِثْتُ مَلِيًّا، ثُمَّ قَالَ: يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنْ السَّائِلُ؟. قُلْتُ: اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. قَالَ: فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ . [رَوَاهُ مُسْلِمٌ]
Waxaa laga wariyey Cumar rc inuu yiri: Maalin annagoo la fadhina Rasuulka Alle ﷺ, ayaa waxaa noo yimid nin aad u dhar cad, timihiisuna aad u madow yihiin. Wax safar ah laguma arkin, midkeenana ma aqoon. Wuxuu fadhiistay dhinaca Nabiga ﷺ, jilbahiisa wuxuu saaray jilbaha Nabiga ﷺ, gacmihiisana wuxuu saaray bowdadiisa, wuxuuna yiri:
"Muxammadow, ii sheeg Islaamka." Rasuulka Alle ﷺ wuxuu ku jawaabay: "Islaamku waa inaad markhaati kacdo inaan Ilaah xaq lagu caabudo jirin aan ka ahayn Alle iyo in Muxammad yahay Rasuulkiisa, inaad oogto salaadda, bixiso sakada, soonto Ramadaan, oo aad gudato Xajka Baydka haddii aad awooddo." Ninkii wuxuu yiri: "Run baad sheegtay." Waan la yaabnay inuu wax weydiiyo haddana uu runtiisa sheego! Kadib wuxuu yiri: "Ii sheeg Iimaanka." Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Waa inaad rumeysato Alle, malaa’igtiisa, kutubbadiisa, rusushiisa, Maalinta Aakhiro, iyo Qadarka kheyrkiisa iyo sharkiisaba." Wuxuu yiri: "Run baad sheegtay." Markaas wuxuu yiri: "Ii sheeg Ixsaanka." Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Waa inaad Alle u caabuddo sidii adigoo arkaya, maxaa yeelay haddaadan adigu arkeynin, Isagu wuu ku arkayaa." Wuxuu yiri: "Ii sheeg Saacadda (Qiyaamaha)." Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Ka la weydiiyey wax badan kama oga kan wax weydiinaya." Wuxuu yiri: "Ii sheeg calaamadaheeda." Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Waa in addoontu dhasho sayidkeedii, iyo inaad aragto dad caga-caddaan ah, qaawan, faqiir ah oo ido jira oo ku tartamaya dhismaha dhismooyinka dhaadheer." Kadibna wuu tegey. Muddo baan sugay, markaas buu Nabigu ﷺ yiri: "Cumarow, ma garanaysaa kii wax weydiinayey?" Waxaan iri: "Alle iyo Rasuulkiisaa ogsoon." Wuxuu yiri: "Waa Jibriil; wuxuu idiin yimid inuu diintiinna idin baro." [Muslim baa wariyey]
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Xadiiskani wuxuu Islaamka ku soo koobayaa iimaan, cibaado iyo daacadnimo Alle dartii ah.
In la rumeeyo Alle, malaa’igtiisa, kutubtiisa iyo rusushiisa, Maalinta Aakhiro iyo qaddarka.
In Alle loo caabudo iyadoo la og yahay inuu ku arko, inkastoo aadan adigu arkin.
Qaddarka Alle, oo ay ku jiraan waxa dadku u arkaan wanaag iyo xumaan.
Imaam an-Nawawi wuxuu werintan ku daray aasaaska waaweyn ee diinta Islaamka: waxay isku keentaa camallada muuqda, caqiidooyinka gudaha iyo daacadnimada ruuxiga ah. Culimadu waxay sharraxaan in Islaamka iyo iimaanka mararka qaarkood si gooni ah ama wadajir ah loo xuso; marka la wada xuso, Islaamku wuxuu inta badan tilmaamaa camallada muuqda, iimaankuna caqiidooyinka. Ixsaanku waa heerka ugu sarreeya ee cibaadada. Xadiisku sidoo kale wuxuu barayaa in aqoonta Saacadda ay Alle u gaar tahay, su’aalaha iyo jawaabahuna ay yihiin hab wax lagu baro.
- Baro aasaaska iimaanka iyo shanta tiir, kana dhig qayb joogto ah oo ka mid ah cibaadadaada maalinlaha ah.
- Tuko oo samee camallada kale ee wanaagsan adigoo xusuusan in Alle ku arko.
- Su’aalo weydii si aad aqoon u hesho, si fiicanna u dhegayso jawaabaha cadcad.
Macnaha xadiiskani leeyahay laga bilaabo qofka gudihiisa ilaa bulshada — taabo goob si aad u furto.
Werintani waxay xusaysaa shanta tiir ee Islaamka, kuwaas oo sidoo kale lagu taxay jawaabta ku saabsan Islaamka ee xadiiskan.
40 Hadith van an-Nawawi · #1 (Sahih)Xadiiska ugu horreeya ee an-Nawawi wuxuu caddeynayaa in camallada lagu qiimeeyo niyadahooda, taas oo qayb muhiim ah ka ah cibaadada daacadda ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.